بلاک چین خاص برنامه یا appchain، بلاک چینی است که منحصراً برای اجرای یک برنامه خاص به جای چندین برنامه مانند یک بلاک چین عمومی طراحی شده است. Appchainها به توسعه دهندگان وب 3 آزادی بیشتری نسبت به ساختار اقتصادی، ساختار حاکمیت و الگوریتم اجماع برنامه خود می دهد. اپچینها در بالای بلاکچینهای لایه 1 (L1) موجود عمل میکنند تا از امنیت و هزینههای گس’آنها استفاده کنند. Appchainها ساختار بلاک چین لایه 1 موجود را بهبود می بخشد تا به توسعه دهندگان آزادی بیشتری بدهد.
علاوه بر قابلیت شخصیسازی، اپچینها به توسعهدهندگان قدرت مالکیت و عملکرد بیشتری میدهند. ذینفعان این آزادی را دارند هر موقع که صلاح میدانند بهروزرسانیها و تغییراتی را در زنجیره ایجاد کنند. Appchainها همچنین عملکرد برنامه ای را که ارائه می دهند افزایش می دهند زیرا هیچ برنامه دیگری رقیب آنها برای محاسبات و یا ذخیره سازی نیست.
بلاک چین لایه 1 یک بلاک چین اصلی است، مانند اتریوم یا سولانا، که برنامه های وب 3 روی آن کار می کنند. یک appchain با یک بلاک چین لایه 1 متفاوت است زیرا یک appchain برای یک برنامه خاص عمل می کند. در حالی که بلاک چین L1 و اپ چین متفاوت است، اپ چین ها همچنان از اعتبار سنجی های بلاک چین L1 که برنامه بر اساس آن است، استفاده می کنند.
مزایا و مصالحههایی برای استفاده از appchain در مقایسه با بلاک چین لایه 1 عمومی وجود دارد که در ادامه این مقاله به بررسی آنها خواهیم پرداخت.
بلاک چین های لایه 2 (L2s) راه حل های مقیاس پذیر برای بلاک چین های لایه 1 هستند، مانند اتریوم که در آن برخی از وظایف بلاک چین اصلی توسط یک بلاک چین جداگانه تکمیل می شود. برای مثال، L2هایی مانند Optimism و Arbitrum تراکنشها را اجرا میکنند و از ولیدیتورهای آپتیمیستیک رولآپ اثبات های تقلب را ارائه میکنند تا همچنان از لایه تسویه اتریوم استفاده کنند.
اپچینها با L2 متفاوت هستند زیرا اپچینها فقط برای یک برنامه کار می کنند. L2 می تواند برای بسیاری از برنامه های مختلف به طور همزمان کار کند و یک راه حل مقیاس پذیری کلی برای بلاک چین L1 است که روی آن کار می کند.
سایدچین بلاک چینی است که با بلاک چین لایه یک سازگار است، اما از بلاک چین L1 برای امنیت استفاده نمی کند. سایدچین ها با L2 متفاوت هستند زیرا تراکنشها را روی بلاکچین اصلی ارسال نمیکنند و در عوض سایدچین ها بر اساس پروتکل امنیتی خود عمل میکنند. سایدچین ها از طریق یک بریج دو طرفه به بلاک چین اصلی متصل می شوند.
تفاوت اصلی بین appchain و sidechain در این است که appchain مختص برنامه است. این بدان معنی است که appchains فقط برای یک برنامه خاص کار می کنند. در همین حال، sidechain انواع تراکنش ها و مبادلات دارایی را انجام می دهند.
Polygon یک سایدچین اتریوم است که یک راه حل appchain به نام Polygon Edge ارائه می دهد.
سابگرافها بخشی از پروتکلِ گراف هستند که داده های بلاکچین را ایندکس و کوئری می کند. سابگراف ها تعیین می کنند که کدام داده توسط گراف ایندکس شده و چگونه ذخیره شود. سابگراف ها API های باز هستند که داده ها را برای همه قابل دسترس می کنند.
در زیر سه بخش از یک سابگراف آمده است:
Manifest — اطلاعاتی را درباره قراردادهای هوشمند که توسط سابگراف ایندکس می شوند، توصیف و ارائه می کند
Schema— مشخص می کند که چه داده هایی توسط سابگراف ذخیره می شود
Mappings — کد در AssemblyScript که دادههای ایونت را مدیریت میکند و بلاک چین را بهروزرسانی میکند
در حالی که appchains و پروتکل گراف هر دو می توانند برای ساخت اپلیکیشن استفاده شوند، appchains با سابگراف ها متفاوت هستند، زیرا appchains به توسعه دهندگان این امکان را می دهند که بلاک چین های خود را ایجاد کنند. سابگراف ها صرفاً برای توصیف و سازماندهی بهتر داده های بلاک چین کار می کنند.
ساخت بر روی appchain مزایای منحصر به فردی را نسبت به ساخت L1، Layer 2 یا Sidechain ارائه می دهد. همانطور که در بالا ذکر شد، اپچینها قابلیت سفارشیسازی، مزیتهای عملکردی و افزایش حقوق مالکیت را در اختیار توسعهدهندگان قرار میدهند و در عین حال از امنیت بلاکچین اصلی استفاده میکنند.
توسعه یک برنامه به طور مستقیم بر روی یک بلاک چین عمومی به این معنی است که برنامه باید با سایر برنامه ها برای محاسبات و ذخیره سازی رقابت کند. این کار عملکرد برنامه را کاهش میدهد و میتواند فرآیند طولانیتری برای بهروزرسانی یا تغییر برنامه ایجاد کند زیرا توسعهدهنده کنترل پروتکل اجماع را در دست ندارد.
با این حال، توسعه در L1 مزایای خود را دارد. منابع و ابزارهای بیشتری برای توسعه دهندگان، به ویژه مبتدیان، برای توسعه برنامه ها در زنجیره L1 وجود دارد، L1 ها پشتیبانی بیشتری دارند، L1 ها اکوسیستم های توسعه دهنده بزرگ تری دارند، و انتقال کد به یک بلاک چین سازگار می تواند آسان تر باشد.
با معرفی L2s، توسعهدهندگان اپلیکیشنها میتوانند به زیرساختهای مقیاسپذیرتر دسترسی داشته باشند، بدون اینکه مجبور باشند پایگاه کد خود را بهطور چشمگیری تغییر دهند تا روی راهحل لایه 2 اجرا شود که هزینههای گس ارزانتر و توان عملیاتی بالاتر را بدون قربانی کردن امنیت ارائه میدهد.
اپچینها مشابه بلاکچین اصلی عمل میکنند، با این تفاوت که اپچین مخصوص اپلیکیشن است. اپ چین ها بر روی بلاک چین های موجود ساخته شده اند. با این حال، بسته به بلاک چین مورد استفاده، اپچینها کمی متفاوت عمل میکنند. بعداً به نحوه انتخاب بلاک چین برای ساخت اپ چین خواهیم پرداخت.
اپچینها از توکن خود بهعنوان اعتبارسنجی یا بهعنوان مالکیت درونبرنامهای چیزی استفاده میکنند. توکنهای درون برنامه میتوانند به عنوان ارز درون برنامهای، به عنوان نشانه مالکیت درون برنامهای یا حتی به عنوان یک سیستم رایگیری استفاده شوند.
اپچینها از ولیدیتورهای بلاکچین اصلی بهرهمیبرند که خودشان برای اعتبارسنجی استفاده میکنند. اپچینهای سیستم استیک برای ولیدیتوری خاص خود را با استفاده از توکن خودشان را دارند. باین ترتیب، اپچینخت برای ظرفیت تراکنش با سایر برنامهها رقابت نمیکنند.
برخی از بلاک چین ها به توسعه دهندگان توانایی ساخت اپ چین را می دهند. در این بخش، برخی از ویژگی های بلاک چین های محبوب برای توسعه اپ چین را بررسی خواهیم کرد، از جمله:
1- Polkadot Parachains
2- Cosmos Zones
3- Avalanche Subnets
4- Polygon Supernets
Polkadot شبکه ای از بلاک چین های L1 سازگار با EVM به نام پاراچین است که همگی به یک بلاک چین مرکزی به نام زنجیره رله(Relay Chain) متصل هستند. زنجیره رله یک بلاک چین لایه صفر است که تمام تراکنشهای پاراچین را تأیید میکند.
زنجیره رله از مکانیزم اجماع اثبات سهام استفاده میکند که در آن ولیدیتورها DOT، توکن اصلی Polkadot را به استیک میکنند. گروههایی از ولیدیتورها هر کدام مسئول پاراچین خاصی هستند و توسط تجمیع کنندههایی که بهعنوان گرههایی برای زنجیره رله و پاراچین خاص آنها خدمت میکنند، معرفی و پشتیبانی میشوند.
از پاراچینها می توان برای اجرای برنامه ها یا پروژه های خاص استفاده کرد. در حال حاضر، شبکه پولکادات ظرفیت تا 100 پاراچین را دارد. توسعه دهندگان می توانند یک پاراچین را از طریق یک فرآیند مزایده دریافت کنند که در آن شرکت کنندگان برای پروژه هایی که معتقدند باید پاراچین دریافت کنند، پیشنهاد می دهند. سپس پاراچین به مدت دو سال به توسعه دهنده اجاره داده می شود. پاراچین ها همچنین می توانند به عنوان پل اتصال شبکه پولکادات به بلاک چین های L1 خارجی مانند اتریوم عمل کنند.
پاراچینها تمام مزایای اپچینهایی که قبلاً در این مقاله توضیح داده شد، از جمله آزادی در تعیین ساختار اقتصادی و حاکمیتی برنامهشان را در اختیار توسعهدهندگان قرار میدهد. پاراچین ها حتی استفاده از توکن های بومی خود را پشتیبانی می کنند.
با اینحال پاراچین پولکادات دارای معایبی نیز هست.
یک نقطه ضعف این است که از آنجایی که پولکادات تنها تا 100 پاراچین را پشتیبانی می کند، استفاده از آن فقط به توسعه دهندگانی محدود می شود که در روند حراج موفق می شوند که این موضوع دسترسی پولکادات را کمتر می کند.
پولکادات در تلاش است تا ظرفیت خود را با استفاده از Parathreads افزایش دهد. Parathread ها از نظر ساختار اقتصادی با پاراچینها تفاوت دارند، زیرا توسعه دهندگان باید برای هر بلاک هزینه بپردازند. Polkadot تا 10000 Parathreads را پشتیبانی می کند.
یکی دیگر از نقاط ضعف پولکادات این است که زنجیره رله از قراردادهای هوشمند پشتیبانی نمی کند. این عملکرد شبکه پولکادات را محدود می کند.
Acala — یک مرکز DeFi برای شبکه Polkadot
Litentry — یک اگرگیتورِ هویتِ کراسچین
Cosmos Zones در شبکه Cosmos با استفاده از مدل Hub-and-Spoke عمل می کند. هر appchain یا “Zone” به Cosmos Hub متصل است که مرکز شبکه Cosmos است. این امر به هم پیوستگی تمام مناطق در شبکه Cosmos را ایجاد می کند.
از آنجا که همه Zone ها از طریق Cosmos Hub به هم متصل هستند، Zone ها می توانند دیتا ها و توکنها را به یکدیگر ارسال کنند. در حالی که هر zone می تواند توکن خاص خود را داشته باشد، ATOM توکن اصلی Cosmos Hub است. ATOM برای استیککردن، پاداش و کارمزد تراکنش استفاده می شود.
شبکه Cosmos از Tendermint Core ، یک الگوریتم اجماع بیزانسی تحمل خطا، برای اعتبارسنجی تراکنشها در مدل اثبات سهام استفاده میکند. Cosmos SDK پلتفرمی است که توسعه دهندگان از آن برای ایجاد zone ها در شبکه Cosmos استفاده می کنند. هر کسی می تواند برای پروژه خاص خود یک Cosmos Zone ایجاد کند.
Cosmos Zones علاوه بر مزیتهای معمولی که با ساخت یک appchain همراه است، مزایای زیادی برای توسعهدهندگان دارد.
1- Tendermint Core سرعت تراکنش و نهایی شدن را افزایش می دهد
2- ارتباطات بین بلاک چینی (Interblockchain Communication (IBC)) به zone ها اجازه می دهد تا داده ها را بین یکدیگر انتقال دهند
3- Cosmos SDK همچنین به توسعه دهندگان این امکان را می دهد که در صورت نیاز به توان عملیاتی بالاتر، زنجیره های موازی برای زنجیره برنامه(اپچین) خود بسازند.
تفاوت اصلی بین Cosmos Zones و Polkadot Parachains در ساختار حاکمیتی است.
به جای اینکه اعتباردهندهها توسط تجمیع کنندگان انتخاب شوند، مانند پولکادوت، اعتبارسنجیهای کازماز 100 دارنده ATOM برتر هستند. این امر یافتن اعتبارسنجی Cosmos یا تبدیل شدن به اعتبارسنجی Cosmos را دشوارتر می کند.
در پولکادات ولیدیتورها توسط تجمیعکنندگان انتخاب میشودند، درحالی که در Cosmos ولیدیتورها 100 هولدر برتر ATOM هستند. این امر پیداکردن ولیدیتور یا تبدیل شدن به ولیدیتور در Cosmos را دشوارتر می کند.
dYdX — یک صرافی بزرگ و غیرمتمرکز
Osmosis— بزرگترین DEX در Cosmos، که به افراد اجازه می دهد تا سواپ کنند، کسب درآمد کنند و بسازند
اکوسیستم آوالانچ از سه بلاک چین تشکیل شده است: زنجیره قرارداد (contract chain (c-chain)) که قراردادهای هوشمند را اجرا می کند، زنجیره اکسچنج(exchange chain (x-chain)) که مبادله دارایی ها را مدیریت می کند، و زنجیره پلتفرم (platform chain (p-chain)) که شامل تایید کننده ها و سابنتها است.
سابنت های آوالانچ، اپلیکیشنهایی هستند که توسعهدهندگان میتوانند با قرار دادن $AVAX، توکن بومی آوالانچ ، برای پروژههای خود استفاده کنند. سابنت ها یا بلاک چین L1 یا L2 هستند.
پروتکل اجماع Avalanche از الگوریتم اسنوبال(Snowball Algorithm) استفاده می کند که در آن اعتبار سنجی ها به طور مداوم نظر اکثریت ولیدیتورهای یک سابنت را اتخاذ می کنند تا زمانی که کل گروه به اجماع برسند. این باعث میشود فرآیند اعتبارسنجی سریع، کارآمد و مقیاسپذیر باشد و به این معناست که Avalanche میتواند میلیونها اعتبارسنجی را به طور همزمان پشتیبانی کند.
برخی از مزایای آوالانچ نسبت به سایر بلاک چین ها شامل مقیاس پذیری، نهایی بودن و سرعت است.
1- آوالانچ محدودیتی در تعداد سابنت هایی که می توان ایجاد کرد ندارد
2- الگوریتم اسنوبال معاملات را در عرض 1–2 ثانیه پردازش می کند
3- آوالانچ با بیش از 4500 tps توان عملیاتی بالایی دارد
DeFi Kingdoms Crystalvale — یک بازی play-2-earn، کراس چین، دیفای
Crabada’s Swimmer — یک بازی که از مدل منحصر به فرد fee-cover استفاده می کند.
سوپرنت های Polygon از اتریوم به عنوان بلاک چین L1 و Polygon Edge، پلتفرم ساخت بلاک چین پالیگان استفاده می کنند که ابزارهای مورد نیاز برای ساخت بلاک چین سازگار با EVM خود را در اختیار توسعه دهندگان قرار میدهد.
توسعه دهندگان سوپرنت این گزینه را دارند که اعتبار سنجی Polygon را دریافت کنند که از MATIC، توکن بومی Polygon، برای استیک کردن استفاده می کند و می تواند انتخاب کند که آیا از مدل Proof-of-Stake یا Proof-of-Authority استفاده کند. هر مجموعه ای از گره های اعتبارسنجی تنها به یک سوپرنت خدمت می کند.
توسعه دهندگان همچنین ابزارها و خدمات شخص ثالث را برای کمک به توسعه برنامه های خود با استفاده از سوپرنتها دریافت می کنند. سوپرنتها به توسعهدهندگان اجازه میدهند تا اپچینهای خود را به سوپرنتهای دیگر متصل کنند و از هر معماری مقیاسپذیری که میخواهند استفاده کنند. به طور خلاصه، سوپرنت از مزایای Polygon Edge استفاده می کند تا به توسعه دهندگان اجازه دهد تا اپچینهای خود را سفارشی سازی کنند.
Vorz — یک متاورس سوشال مدیای توکنیزه شده مشابه TikTok است.
Boomland — یک بازی وب3 که توسط BoomBit ساخته شده است.
بهترین appchain برای پروژه شما بستگی به ارزشیابی شما دارد. هر appchain توانایی سفارشی سازی ساختار اقتصادی و ساختار حاکمیت برنامه شما را فراهم می کند، اما از نظر عملکرد، توکنها، الگوریتم اجماع و دسترسی آنها بسیار متفاوت است.
اولین جنبه ای که باید در نظر بگیرید فرآیند ایجاد یک اپچین است. به عنوان مثال، بلاکچینهایی که تعداد محدودی اپچین را در اختیار شما قرار میدهند، شما را ملزم میکنند تا با سایر پروژهها برای کسب یک اسلات رقابت کنید.
یکی دیگر از جنبه های مهمی که باید در نظر بگیرید، الگوریتم اجماع بلاکچینی است که برای اپ چین انتخاب می کنید. برخی از بلاک چینها اعتبارسنجیهای بیشتری را نسبت به سایرین برای هر اپلیکیشن فراهم میکنند. اگر امنیت برای شما بهعنوان یک توسعهدهنده مهم است، حتماً در مورد نحوه اعتبارسنجی تراکنشها برای appchain خود تحقیق کنید.
Discord - Group Chat That's All Fun & Games
Discord is great for playing games and chilling with friends, or even building a worldwide community. Customize your own space to talk, play, and hang out.
