# Cov-19

By [Grz07z](https://paragraph.com/@grz07z) · 2022-08-30

---

**COVID-19** (od [ang.](https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C4%99zyk_angielski) **_co_**_rona_**_vi_**_rus_ **_d_**_isease 20_**_19_**)[\[6\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-6) – ostra [choroba zakaźna](https://pl.wikipedia.org/wiki/Choroby_zaka%C5%BAne) [układu oddechowego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_oddechowy) wywołana zakażeniem [wirusem](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wirusy) [SARS-CoV-2](https://pl.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2)[\[7\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-AEG-7)[\[8\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-:7-8)[\[9\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-9). Została po raz pierwszy rozpoznana i opisana w listopadzie 2019, w środkowych [Chinach](https://pl.wikipedia.org/wiki/Chi%C5%84ska_Republika_Ludowa) (miasto [Wuhan](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wuhan), w prowincji [Hubei](https://pl.wikipedia.org/wiki/Hubei)) podczas serii zachorowań zapoczątkowujących [pandemię tej choroby](https://pl.wikipedia.org/wiki/Pandemia_COVID-19)[\[10\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-:0-10)[\[11\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-:1-11)[\[12\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-12)[\[13\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-13).

Standardową metodą diagnozowania zakażenia jest test [łańcuchowej reakcji polimerazy w czasie rzeczywistym z odwrotną transkryptazą](https://pl.wikipedia.org/wiki/Ilo%C5%9Bciowa_reakcja_%C5%82a%C5%84cuchowa_polimerazy) (RT-qPCR, _real-time_ RT-PCR) wykonany z wymazu nosowo-gardłowego lub próbki plwociny, który dostarcza wyniki w czasie od kilku godzin do dwóch dni. Analiza przeciwciał z próbki surowicy krwi również może być wykorzystana jako metoda diagnostyczna, pozwalająca na otrzymanie wyniku w ciągu kilku dni[\[14\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-14). Choroba może także zostać zdiagnozowana na podstawie oceny kombinacji objawów, czynników ryzyka oraz wyniku badania [tomografii komputerowej](https://pl.wikipedia.org/wiki/Tomografia_komputerowa) klatki piersiowej, wykazującego cechy zapalenia płuc[\[15\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-:92-15)[\[16\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-16).

Na podstawie danych aktualizowanych przez [Uniwersytet Johnsa Hopkinsa](https://pl.wikipedia.org/wiki/Uniwersytet_Johnsa_Hopkinsa) z 12 sierpnia 2022 wyliczona śmiertelność (CFR – case fatality rate, czyli liczba zgonów na zarejestrowane przypadki zachorowania) jest na poziomie 1,09%[\[17\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-17). Obecnie (dane z 11 sierpnia 2022) śmiertelność w Polsce wynosi 1,91%[\[18\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-18). 30 stycznia 2020 roku WHO ogłosiło stan zagrożenia dla zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym w wyniku rozprzestrzeniającej się epidemii COVID-19[\[19\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-19)[\[20\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-20). 11 marca 2020 WHO uznało serię zachorowań na COVID-19 występującą od listopada 2019 za [pandemię](https://pl.wikipedia.org/wiki/Pandemia)[\[21\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-21)[\[22\]](https://pl.wikipedia.org/wiki/COVID-19#cite_note-22).

---

*Originally published on [Grz07z](https://paragraph.com/@grz07z/cov-19)*