# ZK-Proof on OP Stack By [thesleeper (✨🔴_🔴✨)](https://paragraph.com/@thesleeper) · 2023-09-21 --- แบ็กดีมีชัยกว่าครึ่ง แบ็กที่ว่าไม่ใช่แค่ VC แต่เป็น Backbone ที่เกิดจากโค้ดเบสที่เรียบง่าย ใช้ได้หลากหลายและเสถียร ที่ [Optimism](https://www.optimism.io/) ใช้เวลาพัฒนา Bedrock พร้อม OP Stack ที่เป็น Modular เพื่อเป็นพื้นฐานให้ทุกคนสามารถสร้างอะไร On Top และครั้งนี้ [Mina Protocol](https://twitter.com/MinaProtocol) มาร่วมสร้าง zkProof ![](https://storage.googleapis.com/papyrus_images/e3ab2bd77e5f6a7cb4b863f6ede233b1ad3215ed5c2ad4fd1f004ac39dbeb328.png) Mina Protocol คืออะไร --------------------- เป็นโปรโตคอลที่ถูกพัฒนาโดย **o1\_labs** ที่มี privacy และ security โดยใช้เทคโนโลยี **zero knowledge proofs** เพื่อให้เป็น infra ของโลก WEB3 แต่สิ่งที่เป็น**ไฮไลต์**คือ**ขนาดของ Mina Blockchain** ที่ Fixed ขนาดอยู่แค่ **22kb** เทียบกับ Bitcoin ที่ **300GB** และเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ Mina จะสร้างอะไรบน OP Stack? ---------------------------- สร้าง **zero knowledge proof stack** บน OP Stack โดยใช้ **MIPS zkVM** สิ่งนี้จะทำให้ OP Stack เป็น **Multi-Proof** ที่มีความยืดหยุ่น ปลอดภัย ไม่ต้องยึดโยงกับระบบ Proof เพียงระบบเดียว ซึ่งไอเดียนี้ถูกเสนอโดย [Vitalik](https://twitter.com/VitalikButerin) [https://vitalik.ca/general/2023/03/31/zkmulticlient.html](https://vitalik.ca/general/2023/03/31/zkmulticlient.html) สิ่งที่น่าสนใจของ **Kimchi** ของ Mina ที่เป็นระบบ **PLONK proving system** ทำให้ ZKPs สามารถใช้ได้จริงในโลก Web3 และ Web2 บวกกับฟังก์ชันใหม่ของ MIPS ที่ทำให้แอปสามารถเขียนโดยใช้ general purpose languages ได้ เมื่อสองสิ่งนี้รวมกันก็จะช่วยปูเส้นทางใหม่ให้ zk มี Use Case มากข้ึน Benefit ที่จะเกิดขึ้น OP Stack ------------------------------ จะ Diversify Proof system ให้มีความยืดหยุ่น และสามารถดึงจุดแข็งของ zkP มาใช้ Mina นอกจากจะได้ Grant จาก OP แล้ว การขยายมายัง ETH ยังเป็นส่วนหนึ่งของโรดแม็ปเพื่อผสาน dev จากทั้งสองฝั่งเข้าด้วยกัน และเพื่อให้เกิด use case ใหม่ ทดสอบให้แข็งแกร่งขึ้น **การผสานการทำงาน** **(Collaboration)** กับทีมอื่นๆ ถือเป็น Core Idea ของ Optimism ที่เน้นพัฒนา infra ให้ดีที่สุด และปล่อยให้คนเก่งๆ มาช่วยพัฒนาในส่วนอื่นๆ ไปพร้อมกัน โดยมี #**RPGF** เป็นเหมือนรางวัลที่ช่วยดึงดูด ซึ่งในอนาคตเราคงเห็นอะไรน่าตื่นเต้นเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ --- *Originally published on [thesleeper (✨🔴_🔴✨)](https://paragraph.com/@thesleeper/zk-proof-on-op-stack)*