Borsanın dediklerini, haklı olmaya, objektif görmeye odaklan.

Kazandıkların, kaybettiklerinden fazla olmasına odaklan. Kayıplar her zaman olacaktır.

Borsada kar mı zarar mı olacağını belirleyen şey, olaylara bakış açımızdır. Halk kendi çabalarını yüzeysel bir bakış açısıyla değerlendirir. İnsan egosu ilk fırsatta devreye girer. Derinlemesine ve kapsamlı düşünmesine engel olur. Profesyoneller kazanacakları parayı düşünmez, doğru kararı almakla, doğru şeyi yapmakla ilgili düşünür. Çünkü doğru şeyleri yaptıklarında paranın kendiliğinden geleceğini bilirler.

Umut ve korku duygularını kendi yararına kullanmayı öğren.

Borsanın genel koşullarına göre oyna.

Ben, tamah, korku, umut gibi borsada alım-satım yaparken insanın zaafı olan bu duygulardan uzak durmayı başarabiliyorum. Ama sonuçta insanım ve bazen kolay hatalar yapabiliyorum.

Oyunun kendisi ve nedenleriyle ilgilen kayıplarla değil.

** Pamuk zarar ediyordu, ben satmadım. Buğday kar ediyordu, gittim onu sattım. (Bu Livermore’un en büyük kayba uğradığı, en fazla pişman olduğu hatadır ve milyon dolarlar kaybedip en sonunda kazandığı her şeyi kaybederek sonuçlanmıştır, yıllar sonra borsaya tekrar girer ve yine tecrübesinden, hatalarından faydalanarak milyoner olur.)

Benim kadar dikkatli birisinin deneyimleri ve gözlemleri sonucu oluşturduğu, tüm kuralları bir çırpıda çiğneyebilmesi gerçekten de inanılmazdı.

Zararın neresinden dönülürse kârdır.

Ne olursa olsun kendi planına uy.

Wall street’de bir araba, bilezik, pahalı bir saat, yat almak için oynayıp kaybetmeyen tek bir insan bile bulamazsın.

Borsayı istediğimiz şeyleri bize getiren bir masal perisi olarak görmek, büyük bir hatadır.

Haklı olmak için oyna, olacak/kazanacak şeylerin hayallerini kurarak değil.

İnsan ani ihtiyaçlarını borsadan çıkarmaya çalışırsa ne yapar? Kendi umuta kaptırır, kumar oynar. Bu yüzden zekasını kullanarak almayacağı risklere atlar kendini ve soğukkanlılıkla borsanın genelini incelemesi gerektiğini unutur. Bir an önce kar etmek ister. Bekleyecek zamanı yoktur. Bir çok kişi bu tür işlemlerden binlerce dolar kaybetmiştir.

• Jesse Livermore

14/3/23 Tarihinde ABD üretici ve tükeci verileri çıklandı. Önceden 2 üründe ****k lık pozum vardı. Beklenti kadar geldi ve fiyatlar birden çıkmaya başladı. Benim en azından açık pozlarım vardı.

Murhpy kanunları yine çalıştı. açmayı planladıklarım fazla yükseldi. Aldıklarım az yükseldi. Aldığım ürünleri almak için nedenlerim vardı. Haberleri vardı bu ay. Destekteydiler.

LDO, OP, MAGIC normalde almak istediklerimdi. Aslında kurallarıma da uygundular. 13/3/23'de alım yapamadım. Piyasa almak için fırsat verdi. Ama almadım. Yorgundum gün içinde ve peş peşe toplantılara girmiştim/girecektim. Birz stress vardı vucudumda. Güzel fırsatları kaçırmışdım. Kurallarıma uygundu. Fiyatlarda yükseleceğini söylüyordu. Tecrübelerimde bunu diyordu. Olmadı yaklayamadım.

Gözümün önündeydi bütün fırsatlar. Gördüm, biliyordum, harekete geçmedim!

Tüfe, Üfe açıklandığı zaman otomatik emirlerim vardı ve bu emirleri almıştı. Dataların ne geleceğnii bilmediğim için ve tecrübeme göre. Fiyat dirençteyse gelen datalarda düzeltme, destekteyse gelen datalarla yükseliş gelirdi. Dirençteydi ve yükseldi. Olur böyle şeyler.

Benim üzüdldüğüm konu. Hantal olan ürünleri alıp. Daha kuvvetli olanları almamış olmam. Burada bir hata yaptım. Ya da şans. Yapacak bir şey yok olan oldu sonuçta.

Ve bu son 5 günde öğrendiklerim şu: Silverbank, Silicon Valley Bank, USC krizi. Her şey oldu, fiyatlar önce bunlarla düştü sonra çook daha kuvvetli geri döndü. Bu piyasa çok hızlı döner. Ne karamsar ol, ne mutlu, ne üzgün.
Kurallarına ve hedeflerine sadık kaldığım müddetçe iyi şeyler yapacağıma inanıyorum. Şu zamanlarda büyük pozlar açamıyorum. Psikolojim yeterli değil. İlerde para kazanma kaynakları oluşturduğumda daha kuvvetli pozlar açacağıma inanıyorum. Şuan öğreniyorum. Gelecekte kazanacağım.

Şuan borsaya sadece fiyat olarak bakıyorum. Haberler iyi ya da kötü gelmesi oyunun bir parçası. Haberler yalan söyleyebilir. Fiyatlar çok daha nadiren yalan söyler. Her iki yöntemide elbette kullanacağım. Fiyat benim için yine de daha önemli olacak.

Hatalarından ders al ve tekrarlama.

Para, hiç bir borsacıyı rahatlatmaz. İster zengin olsun ister yoksul, borsacı hep hata yapmaktan korkar.

Uyumlu ve esnek ol. (Burada uzun pozdayken yanlış yönde olduğunu fark etiğinde kısa poza girebilecek kadar hazırlıklı olmaktan bahsediyor. )

En kötü seneryoya göre işlem yap.

Kendine sürekli soru sor, bu kararım doğru mu? Bu olursa ne yapacağım?

Sabırlı olmayı öğren, doğru zamanda yatırım yap ve izlemeye koyul.

Borsada fiyatlar yükselirken düşmesine neden olacak şeyler göz ardı edilir.

Borsanın durgun olduğu, fiyatların ancak dar bir alanda kaldığı dönemlerde bir sonraki büyük hareketin ne olacağını tahmin etmek gereksizdir. Yapılması gerekn fiyatları izlemek. Fiyatların sınırlarını belirlemek. Bu fiyatları aşana kadar hiç bir şey yapmamak.

Spekülatörün işi para kazanmaktır. Fiyatlarla inatlaşmak değil. Fiyatlara kavga ederek bir yerlere gelemezsin.

Kumar mı oynamak istiyorsun yoksa doğru zamanda, doğru yerden alıp para kazanmak mı?

Zarar edersem az zararla poz kapatırım, kazanmaya başlarsam tüm kozu oynarım.

İyi borsacı yavaş yavaş alır, yavaş yavaş satar. İlk alımdan kar ederse almaya devam eder. (Burada trend takiğiliğinden bahsediyor. Trend devam ediyorsa, doğru yerlerde ekleme yapmak gerekiyor.)

**Yarış bitene kadar kazanan belli olmaz.**

Sermayesi yüksek olduğu için farklı yöntem deneyebileceğini düşündü. Fiyat yön değiştirdiğinde zararlarını sınırlandırıp satmak yerine hisseleri elinde tuttu. Bu yüzden elindeki son kuruşunu da kaybetti.

Elinde kanıtlanmış bir sistemi kullanmazsan batarak bedelini ödersin. (Her zaman 2RR’lı işlem yapan, zengin olduktan sonra kendi kurallarını hiçe sayan bir borsacı için söylenmiş. )

Borsacı, kendi doğasına karşı mücadele etmesi gerekir. Bu zaafları onu insan yapar ama bunlar borsa için uygun değildir. (Umut ve korku duygularına ithafen söylenmiş.)

**Senin en büyük düşmanın kendi içinde**

** Umut etmek yerine korkmalı, korkmak yerine umut etmeli.**

Zararının büyümesinden kork, daha çok kazanmayı um.

Korku elde edilecek zararları kısıtlar.

Borsa lehinize işlediği zaman korkmaya başlar, karlarının gideceğini düşünürsün. Bundan dolayı zamanından önce satarsın.

Borsayı kimse alt edemez, ondan para kazanabilir ama komutan her zaman borsanın kendisidir.

Borsacının en büyük düşmanı kendi korku ve umut duygularıdır. Bu duyguları yönetebilmek gereklidir.

İç güdüne önem ver. (Duygusallıktan bahsetmiyor, ikisini karıştırma)

İç güdülerimi dinlemediğimde hep pişman oluyordum.

Her şey genel koşullara bağlıdır.

Bir hisse çok düştü diye yükseleceğinin nedeni olamaz. ( Union Pasific hissesi ithafen diyor.)

* Kendi düşüncelerim bir dostumun kuşkuları yüzünden değişmişti iyi niyetli olduğuna ve genellikle haklı olduğu için onu fikrine öncelik tanımıştım. (Livermore’a bir arkadaşı insider bilgi olarak şirket kurucularının kendi hisselerini sattığını söylemiş, bunun üzerine Livermore kendi uzun pozda olmasına ve bu poza tecrübesiyle ve fiyattaki bilgilere dayanarak inanmaktaydı. Ancak arkadaşı onu çok etkiledi ve short poza girdi. Ardından hisse en yüksekler fiyatları tazelemeye başladı.)*

40.000 $ zararla pozu kapatmıştım, kendi kararı için diretmeyen birisi için bu ceza az bile

Yalnız tüyoları boş verip kendi düşüncemi diretmeyi öğrendim. Aynı zamanda kendime güvenim arttı ve eskisi alım satım yöntemlerimin son kırıntıları da üzerimden attım.

Kendi kararlarına güven

Kendi fikrine güven

Borsanın genel koşullarına bak.

VII. Bölüm

Önemli olan en düşük fiyatlar varken yakalamk değil, en doğru *zamanda* alış ve satış yapmak

Fiyatlar artarken al, düşerken sat.

Bir yatırımcı / al-satcı önce genel koşulları inceler sonra kendine plan yapar ve sonra harekete geçer.

Her şey doğru zamanlamaya bağlıdır bunu anlamam yıllar sürdü.

Fiyatların tam istediğin seviyelere gelmesi zordur.

Yaptığın hataları düşün ve ders al.

Hatam, kendinde emin değildim, işi şansa bırakıyordum.

Hep zamansız alıyordum, doğru zamanı bekleyemiyordum.

Para kaybetmemek için ne yapman gerektiğini anlayınca, para kazanmak için ne yapman gerektiğini anlıyorsun.

V. Bölüm

Eğer bir hisse senedi tutarsız davranıyorsa ondan uzak dur.

Para kazandığın kadar da harcamasını bil.

Acemi / Çaylak herkesin borsayla ilgili dediği şeyi altın kural olarak alır. Bunlardan olma, en çok kendi sözüne değer ver sonra doğru kişilerin sözlerine.

Hem doğru tahmim hem sabırla yyerine oturarak zengin olunur.

Genel koşullar ve eğilime bak

Hissede oturmak kolay bir şey değildir. Ama borsada para kazanmanın tek yolu bu beceriyi edinmektir.

Oyunun kurallarını öğrendiysen kazanman kolay olacak ama aç gözlü olma.

İnandığın şeyin gerçekleşmesi zaman alabilir, bu zaman kendinden kuşku duymana, sabırsız davranmana neden olır. Bunların bilincinde ol.

Para kaybedenler, sabırlı olmalarına karşın yeterince sabırlı davranmazlar.

Hem aklına güven hem sabırlı ol.

Para borsada sabırlıdan sabırsıza geçer.

Düşündüğüm şeyler sayesinde zengin olmadım, yerimde sıkı sıkı, sabırla oturarak zengin oldum.

Kendi planlarına güvenmeyen birisi borsada başarılı olamaz.

Benim bunda yıl borsadan öğrendiğim tek bir şey var;

Genel koşullar incelemek, belli hisse senetlerini almak sonra bunları kolay kolay elden çıkartmamak.

Borsa da para kazandıran şey genel hareketlerdir.

Pskolojini sağlam tut ve kazan.

Duygularını dinleme, stop olman gerektiği yerde stop ol. Satmadığına pişman olmaktan çok daha iyidir bu.

Hatalarından ders al ve tekrarlama.

Para, hiç bir borsacıyı rahatlatmaz. İster zengin olsun ister yoksul, borsacı hep hata yapmaktan korkar.

Uyumlu ve esnek ol. (Burada uzun pozdayken yanlış yönde olduğunu fark etiğinde kısa poza girebilecek kadar hazırlıklı olmaktan bahsediyor. )

En kötü seneryoya göre işlem yap.

Kendine sürekli soru sor, bu kararım doğru mu? Bu olursa ne yapacağım?

Sabırlı olmayı öğren, doğru zamanda yatırım yap ve izlemeye koyul.

Borsada fiyatlar yükselirken düşmesine neden olacak şeyler göz ardı edilir.

Borsanın durgun olduğu, fiyatların ancak dar bir alanda kaldığı dönemlerde bir sonraki büyük hareketin ne olacağını tahmin etmek gereksizdir. Yapılması gerekn fiyatları izlemek. Fiyatların sınırlarını belirlemek. Bu fiyatları aşana kadar hiç bir şey yapmamak.

Spekülatörün işi para kazanmaktır. Fiyatlarla inatlaşmak değil. Fiyatlara kavga ederek bir yerlere gelemezsin.

Kumar mı oynamak istiyorsun yoksa doğru zamanda, doğru yerden alıp para kazanmak mı?

Zarar edersem az zararla poz kapatırım, kazanmaya başlarsam tüm kozu oynarım.

İyi borsacı yavaş yavaş alır, yavaş yavaş satar. İlk alımdan kar ederse almaya devam eder. (Burada trend takiğiliğinden bahsediyor. Trend devam ediyorsa, doğru yerlerde ekleme yapmak gerekiyor.)

**Yarış bitene kadar kazanan belli olmaz.**

Sermayesi yüksek olduğu için farklı yöntem deneyebileceğini düşündü. Fiyat yön değiştirdiğinde zararlarını sınırlandırıp satmak yerine hisseleri elinde tuttu. Bu yüzden elindeki son kuruşunu da kaybetti.

Elinde kanıtlanmış bir sistemi kullanmazsan batarak bedelini ödersin. (Her zaman 2RR’lı işlem yapan, zengin olduktan sonra kendi kurallarını hiçe sayan bir borsacı için söylenmiş. )

Borsacı, kendi doğasına karşı mücadele etmesi gerekir. Bu zaafları onu insan yapar ama bunlar borsa için uygun değildir. (Umut ve korku duygularına ithafen söylenmiş.)

**Senin en büyük düşmanın kendi içinde**

** Umut etmek yerine korkmalı, korkmak yerine umut etmeli.**

Zararının büyümesinden kork, daha çok kazanmayı um.

Korku elde edilecek zararları kısıtlar.

Borsa lehinize işlediği zaman korkmaya başlar, karlarının gideceğini düşünürsün. Bundan dolayı zamanından önce satarsın.

Borsayı kimse alt edemez, ondan para kazanabilir ama komutan her zaman borsanın kendisidir.

Borsacının en büyük düşmanı kendi korku ve umut duygularıdır. Bu duyguları yönetebilmek gereklidir.

İç güdüne önem ver. (Duygusallıktan bahsetmiyor, ikisini karıştırma)

İç güdülerimi dinlemediğimde hep pişman oluyordum.

Her şey genel koşullara bağlıdır.

Bir hisse çok düştü diye yükseleceğinin nedeni olamaz. ( Union Pasific hissesi ithafen diyor.)

* Kendi düşüncelerim bir dostumun kuşkuları yüzünden değişmişti iyi niyetli olduğuna ve genellikle haklı olduğu için onu fikrine öncelik tanımıştım. (Livermore’a bir arkadaşı insider bilgi olarak şirket kurucularının kendi hisselerini sattığını söylemiş, bunun üzerine Livermore kendi uzun pozda olmasına ve bu poza tecrübesiyle ve fiyattaki bilgilere dayanarak inanmaktaydı. Ancak arkadaşı onu çok etkiledi ve short poza girdi. Ardından hisse en yüksekler fiyatları tazelemeye başladı.)*

40.000 $ zararla pozu kapatmıştım, kendi kararı için diretmeyen birisi için bu ceza az bile

Yalnız tüyoları boş verip kendi düşüncemi diretmeyi öğrendim. Aynı zamanda kendime güvenim arttı ve eskisi alım satım yöntemlerimin son kırıntıları da üzerimden attım.

Kendi kararlarına güven

Kendi fikrine güven

Borsanın genel koşullarına bak.

VII. Bölüm

Önemli olan en düşük fiyatlar varken yakalamk değil, en doğru *zamanda* alış ve satış yapmak

Fiyatlar artarken al, düşerken sat.

Bir yatırımcı / al-satcı önce genel koşulları inceler sonra kendine plan yapar ve sonra harekete geçer.

Her şey doğru zamanlamaya bağlıdır bunu anlamam yıllar sürdü.

Fiyatların tam istediğin seviyelere gelmesi zordur.

Kimse başkasından duyduğu bir şeye güvenerek zengin olamaz, Başkasının sözüyle hareket eden, dinlediği kişinin ve kendisinin en kötü yanlarını alır, kopyalar.

Hata yaptığıma para kaybetiğimde anlarım, haklı olduğuma para kazanınca anlarım.

Daha önce yaptığım hataları tekrarlıyordum, bir kaç yıl içinde başladığım yere geldim.

I. Bölüm

Borsada olan bir şey geçmişte de olmuştur, gelecekte de olacaktır. (Burada fiyat/grafik hareketlerinin tekrarından ziyade insanların yapacakları hataların benzer/tekrarlayan şeyler olacağıdır.)

Geçmiş geleceğin aynasıdır.

Kaybettiğinden çok kazan yeter, her tahmin tutarlı olamaz, kimisi çuvarlar batar. Bunlardan ders al.

Duygularla hareket etme

Kaybetmeme neden olan şey ilk planımdan vazgeçmemdi. (Burada, pozisyon açıkken duyguların devreye girdiğinden bahsetmek için böyle bir cümle kurmuş.)

Grafiği duygusuz bir şekilde, tecrübenle oku.

Fiyat hareketinin nedenini araştırmayan borsada kaybeder.

İlk plana sadık kal, disiplinli ol.

İnsanlar borsaya kızarak fazla yol alamazlar. Borsayla inatlaşma!

Şansa bırakma, dikkatli ve yavaş oyna.

İnsanın acı deneyimlerden ders alması uzun sürer.

İşlem sırasında kafana silah dayanmış gibidir. İşlemi kapat ve sağlıklı düşün.

Stop seviyelerine sadık ol.

Saldırıya geçeceğine emin değilsen, hiç bir şey yapma.

Kazanacağın paraya dair hayal kurma, bu gerçekte görmen gereken şeyi engeller. Fiyatlar ne diyorsa ona odaklan.

PARA KAYBETME.

Acı deneyimlerden, başkasının deneyimlerinden ders al.

Planını yap ve uy.

Önemli olan borsayı doğru değerlendirebilmek.

Kendine, planına ve yeteneğine güven.

İnatla hatanı sürdürme, risk azaltmanın bedelini ver.

Para kaybediyorsan yönteminde hata vardır. (Ana bakiyen sürekli azalıyorsa, bir şeyleri yanlış yapıyorsundur.)

Borsada fırsatlar bitmez!

Göze aldığın risklerle işlem aç.

Borsa üzerine yaptığım hatalar, doğrular, pskoloji, gözlemler, planlar, duygular. Hiç bir şey yatırım tavsiyesi değildir, haddime de değildir.

https://medium.com/?source=post_page-----306018f7689c--------------------------------

Get the Medium app

https://medium.com/@darioelvioo?source=---two_column_layout_sidebar----------------------------------

Dario Elvio

Borsa üzerine yaptığım hatalar, doğrular, pskoloji, gözlemler, planlar, duygular. Hiç bir şey yatırım tavsiyesi değildir, haddime de değildir.