Hôm nay Sherry lên bài viết chia sẻ: từ lịch sử, founder, sản phẩm, công nghệ, gọi vốn, thành tựu đến kế hoạch 2026.

1. RedotPay là gì?

Sứ mệnh & Tầm nhìnRedotPay (công ty mẹ: Red Dot Technology Limited) là nền tảng fintech thanh toán dựa trên stablecoin được thành lập năm 2023 tại Hong Kong.Sứ mệnh: Làm cho tài chính số trở nên accessible, secure và efficient cho mọi người, đặc biệt là người unbanked (không có ngân hàng).Tầm nhìn: Thúc đẩy thanh toán stablecoin hàng loạt để mọi người trên thế giới đều dễ dàng tiếp cận tài chính mà không cần bán crypto. RedotPay biến USDT/USDC (và giờ cả SOL) thành “tiền thật” để bạn:

• Mua cà phê, mua sắm online, trả Netflix, đi Uber

• Gửi tiền về Việt Nam, Brazil, Argentina… chỉ trong vài giây

• Vay vốn bằng crypto làm thế chấp mà không mất quyền sở hữu

• Kiếm lãi hàng ngày

2. Nhà sáng lập & Đội ngũ

• Michael Gao – Co-Founder & CEO: Tốt nghiệp Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore), từng làm banker tại DBS Bank. Ông là người có kinh nghiệm sâu về fintech truyền thống + crypto.

• Jonathan Chan – Co-Founder & Head of Partnerships: Chịu trách nhiệm mở rộng đối tác toàn cầu và hệ sinh thái.

Đội ngũ hiện khoảng 105 người (dữ liệu Tracxn tháng 1/2026), tập trung mạnh vào engineering, compliance và product.

3. Các sản phẩm nổi bật (cập nhật tháng 2/2026)

RedotPay xây dựng hệ sinh thái hoàn chỉnh trên 1 app duy nhất (iOS & Android):

A. RedotPay Card (Virtual + Physical Visa)

• Chi tiêu tại 130 triệu+ merchant toàn cầu (POS, online, ATM).

• Real-time chuyển crypto → fiat, hỗ trợ Apple Pay/Google Pay.

• Mới nhất: Solana Card (ra mắt 9/2/2026)

  • Virtual card chỉ phí 10 USD một lần.

  • Chi tiêu SOL + stablecoin trên mạng Solana với gần như tức thì.

  • Campaign đến 28/2/2026: 1.5% cashback trên 3 giao dịch đầu tiên mỗi ngày, tăng lên 3% nếu bạn refer bạn mới mua card.

  • New user tặng ngay 5 USD voucher chi tiêu.

B. Credit Account

• Vay ngay bằng crypto làm collateral (USDT, USDC, BTC, SOL…).

• Không kiểm tra tín dụng, lãi suất cạnh tranh, trả dần linh hoạt.

• Cashback lên đến 1% khi thanh toán bằng Credit.

C. Global Payouts & International Transfer

• Gửi stablecoin → nhận tiền địa phương (Brazil đã live, sắp mở thêm nhiều corridor).

• Phí thấp, tốc độ nhanh, bảo vệ người nhận.

D. Multi-Currency Wallet + P2P Marketplace

• Quản lý stablecoin + fiat trong 1 ví.

• Mua/bán P2P an toàn, giá tốt.

E. Earn & Swap

• Kiếm reward hàng ngày.

• Hoán đổi tài sản nhanh chóng.

F. Giải pháp Doanh nghiệp

• Corporate Card: Quản lý chi tiêu nhân viên thời gian thực.

• RedotPay Connect: Dành cho merchant & business nhận thanh toán stablecoin.

4. Công nghệ & An ninh – “Institutional Grade”

• Custody: Multi-Party Computation (MPC) qua Fireblocks.

• Compliance: PCI DSS, KYC/AML nghiêm ngặt, hợp tác top provider.

• Giấy phép:

  • VASP tại Lithuania & Argentina

  • Money Lender & Trust Company tại Hong Kong

• Hạ tầng: Toàn bộ trên AWS – deploy production 2 lần/tuần, test hàng ngày.

• Bảo mật đa lớp: end-to-end encryption, multi-factor, transaction screening, third-party audit định kỳ.

5. Thành tựu “khủng” tính đến 2026

• Người dùng: >6 triệu registered (tính đến cuối 2025), hơn 3 triệu user mới chỉ trong 11 tháng 2025.

• Khối lượng: Annualized payment volume >10 tỷ USD (tăng gấp gần 3 lần YoY).
  Riêng card transaction volume 2025: 2.95 tỷ USD – nhiều hơn tổng 13 đối thủ crypto card khác cộng lại (chỉ 682 triệu USD).

• Doanh thu: >150 triệu USD annualized, đã profitable.

• Valuation: Unicorn (>1 tỷ USD) từ tháng 9/2025.

• Xếp hạng: Dẫn đầu thị trường crypto debit/credit card toàn cầu năm 2025.

6. Lịch sử gọi vốn – 194 triệu USD chỉ trong năm 2025

Tổng: 194 triệu USD – toàn bộ equity, không token sale.

7. RedotPay so với đối thủ?

• Crypto.com, Binance Card, Wirex… đều mạnh, nhưng RedotPay vượt trội về volume thực tế (gấp 4 lần tổng đối thủ).

• Tập trung thuần stablecoin + mở rộng Solana sớm.

• Mạnh ở thị trường mới nổi (châu Á, Mỹ Latinh, châu Phi).

• Tuân thủ pháp lý rõ ràng, profitable sớm.

8. Kế hoạch 2026 & Tương lai

• Mở rộng payout corridors (sau Brazil).

• Ra mắt thêm chain mới, nâng cấp Solana Card.

• Tăng đội ngũ compliance & engineering.

• Acquisition chiến lược để mở rộng sản phẩm.

• Đẩy mạnh RedotPay Connect cho doanh nghiệp.

Với dòng vốn 107 triệu Series B, RedotPay đang ở vị thế cực kỳ thuận lợi để thống trị stablecoin payment.

Kết luận: Tại sao nên quan tâm đến RedotPay ngay hôm nay?

RedotPay không phải “lại một crypto card nữa”.

Đây là công ty fintech thực thụ đang giải quyết vấn đề thật: làm sao để hàng triệu người dùng stablecoin chi tiêu, gửi tiền, vay vốn mà không cần bán coin. Nếu bạn đang hold USDT/USDC/SOL và muốn dùng nó như tiền thật – tải app RedotPay ngay.
Nếu bạn viết blog crypto, affiliate, hoặc muốn kiếm cashback/referral – Solana Card campaign đang hot đến 28/2/2026 đấy!

Link chính thức:

• Website: https://www.redotpay.com/

• Tải app: Tìm “RedotPay” trên App Store / Google Play

• Tin tức mới nhất: https://www.redotpay.com/news

Bạn nghĩ sao về RedotPay? Có đang dùng card nào không? Comment bên dưới để mình thảo luận thêm nhé!

Nguồn tham khảo: Trang chính thức RedotPay, press release Series B, The Block, CoinDesk, Fintech News HK, AWS Case Study, Tracxn, PitchBook (dữ liệu cập nhật tháng 2/2026).

1. Đội Ngũ: Sự Kết Hợp Hoàn Hảo Giữa Fintech và Crypto – Điểm Thú Vị Về Sự "Hybrid" và Mạng Lưới Mạnh Mẽ

Một trong những điểm thú vị nhất của @tempo là đội ngũ – không phải là một nhóm startup non trẻ, mà là sự hội tụ của các lãnh đạo hàng đầu từ hai thế giới: fintech truyền thống và crypto. Đội ngũ ban đầu chỉ khoảng 15 người (tính đến cuối 2025), nhưng chất lượng vượt trội, với sự dẫn dắt từ những nhân vật có ảnh hưởng lớn.

• Matt Huang @matthuang – CEO và Linh Hồn Của Dự Án: Matt Huang là co-founder kiêm managing partner của Paradigm (quỹ đầu tư crypto với portfolio như Coinbase, Uniswap, và nhiều dự án L1 khác). Ông cũng là thành viên hội đồng quản trị (board member) của Stripe từ 2021, tạo nên sự kết nối tự nhiên giữa hai bên. Điểm thú vị: Huang không chỉ là "nhà đầu tư", mà còn trực tiếp lãnh đạo Tempo trong khi vẫn giữ vai trò tại Paradigm – một mô hình "dual role" hiếm thấy, giúp Tempo tiếp cận nguồn vốn và mạng lưới rộng lớn từ quỹ này (Paradigm đã đầu tư hơn 10 tỷ USD vào crypto). Sự đa nhiệm này cho thấy Tempo không phải là dự án "thí điểm", mà là cam kết dài hạn, tận dụng kinh nghiệm của Huang trong việc xây dựng hệ sinh thái crypto bền vững. Thú vị hơn, Huang từng là nhà đầu tư sớm vào Bitcoin và Ethereum, nên ông mang tư duy "payments-first" – ưu tiên ứng dụng thực tế thay vì speculative trading.

• Stripe và Paradigm Là "Cha Mẹ Đẻ": Tempo được incubate bởi Stripe (do anh em Patrick và John Collison sáng lập) và Paradigm (Matt Huang và Fred Ehrsam – cựu co-founder Coinbase). Điểm thú vị: Stripe, với giá trị hơn 90 tỷ USD và xử lý hàng nghìn tỷ USD thanh toán hàng năm, mang kinh nghiệm thực tế về global payouts, payroll, và remittances – những use case mà Tempo nhắm đến. Paradigm bổ sung chuyên môn crypto, với lịch sử đầu tư thành công vào các L1 như Optimism và Celestia. Sự kết hợp này tạo nên "hybrid model" – fintech thực tiễn gặp crypto innovation – giúp Tempo tránh các sai lầm phổ biến của blockchain mới (như tắc nghẽn mạng hoặc phí cao biến động).

• Design Partners: Mạng Lưới "Who's Who" Trong Fintech và AI: Điểm thú vị nhất là danh sách design partners ban đầu: Anthropic, Coupang, Deutsche Bank, DoorDash, Lead Bank, Mercury, Nubank, OpenAI, Revolut, Shopify, Standard Chartered, Visa, và nhiều hơn nữa. Đây không chỉ là "đối tác danh nghĩa", mà họ tham gia thiết kế protocol từ đầu, đảm bảo Tempo phù hợp với workload thực tế (ví dụ: Visa cho card-linked payments, OpenAI/Anthropic cho AI agents). Thú vị ở chỗ: Sự tham gia của AI labs như OpenAI cho thấy Tempo đang chuẩn bị cho "agentic payments" – nơi AI tự động xử lý giao dịch, một xu hướng tương lai mà ít blockchain nào ưu tiên từ đầu. Mạng lưới này giúp Tempo có lợi thế cạnh tranh lớn, thu hút đầu tư Series A 500 triệu USD tại valuation 5 tỷ USD (dẫn dắt bởi @thriveprotocol và @Greenoaks) chỉ sau vài tháng ra mắt.

Tổng thể, đội ngũ Tempo thú vị vì tính "elite hybrid": Không chỉ có kỹ thuật cao mà còn mạng lưới thực tiễn, giúp dự án tránh "bubble crypto" và hướng đến adoption mainstream. Rất nhiều thành viên vừa thông báo sẽ gia nhập @dwr, @varunsrin, và đội ngũ Merkle chính thức đồng hành cùng Tempo!

2. Công Nghệ và Đặc Điểm Kỹ Thuật: Thiết Kế "Payments-First" – Điểm Thú Vị Về Sự Tối Ưu Hóa và Đổi Mới

Tempo không phải là "một L1 nữa", mà là blockchain được xây dựng từ đầu cho thanh toán, với các đặc điểm tối ưu hóa cho stablecoin và use case thực tế. Điểm thú vị nằm ở sự "minimalist nhưng mạnh mẽ", loại bỏ các yếu tố không cần thiết để tập trung vào hiệu suất.

• High-Throughput và Low Latency: Tempo đạt 100.000+ TPS (transactions per second) với sub-second finality (xác nhận dưới 1 giây) – vượt trội so với Ethereum (15 TPS) hay Solana (65.000 TPS nhưng hay tắc nghẽn). Điểm thú vị: Nó sử dụng Reth (Ethereum client hiệu suất cao từ Paradigm), làm cho Tempo EVM-compatible (tương thích Solidity), nhưng tối ưu hóa cho payments bằng "dedicated payment lanes" – đường riêng cho stablecoin transfers, tránh tắc nghẽn từ DeFi hay NFT. Điều này giống như "highway dành riêng cho xe tải" trong giao thông, giúp phí luôn thấp và predictable (không biến động như gas fees trên Ethereum).

• Stablecoin-Native và Không Native Token: Không có token gốc (không $TEMPO), người dùng trả phí bằng stablecoin (USDC, USDT, v.v.) – điểm thú vị vì loại bỏ biến động giá, làm Tempo trở thành "blockchain trung lập" với mọi stablecoin. Thú vị hơn, enshrined AMM (DEX built-in) cho phép swap stablecoin-to-stablecoin mà không cần middleman, và TIP-20 standard mở rộng ERC-20 với memos, compliance controls (tuân thủ quy định), và reward distribution lý tưởng cho doanh nghiệp (ví dụ: payroll với auto-reward).

• Tích Hợp AI và Privacy: Điểm thú vị: Hỗ trợ agentic payments (AI agents tự thanh toán), phù hợp với design partners như OpenAI/Anthropic – tưởng tượng AI tự động xử lý remittances mà không cần con người. Ngoài ra, opt-in privacy (bảo mật tùy chọn) và TempoTransaction (EIP-2718 type mới) hỗ trợ batch calls, scheduled tx, và fee sponsorship – đổi mới giúp giảm chi phí cho microtransactions (như streaming payments).

Công nghệ của Tempo thú vị vì "purpose-built": Không cố làm tất cả, mà tập trung vào payments để đạt hiệu suất vượt trội, giải quyết vấn đề thực tế như phí cao và latency trong blockchain hiện tại.

3. Mục Tiêu và Tầm Nhìn: Tái Định Hình Thanh Toán Toàn Cầu – Điểm Thú Vị Về Tiềm Năng "Revolution" và Adoption Mainstream

Mục tiêu cốt lõi của Tempo là "đưa real-world payments onchain" – biến blockchain thành hạ tầng cho thanh toán toàn cầu, với stablecoin làm trung tâm. Điểm thú vị: Không nhắm đến speculative trading, mà tập trung vào use case thực tế như global payouts/payins/payroll, embedded financial accounts, remittances, microtransactions, và agentic payments – giải quyết vấn đề mà Stripe gặp phải: Chi phí cao và chậm trễ trong thanh toán cross-border (hàng nghìn tỷ USD/năm).

• Tầm Nhìn "Payments at Scale": Tempo muốn xử lý "quy mô lớn" – hàng triệu giao dịch/giây với phí thấp ổn định, giúp stablecoin mainstream (dự báo 10-20% thanh toán toàn cầu bằng stablecoin đến 2030). Điểm thú vị: Bằng cách "payments-first", Tempo lấp khoảng trống mà các L1 hiện tại bỏ lỡ (như Solana tối ưu trading, nhưng kém cho payments predictable). Với partners như Visa/Deutsche Bank, mục tiêu là tích hợp TradFi-crypto, giảm chi phí remittances (hiện 6-7% phí trung bình toàn cầu).

• Tiềm Năng "Blockchain Payments Revolution": Sau funding 500 triệu USD, Tempo được đánh giá là "bắt đầu của cuộc cách mạng thanh toán blockchain". Điểm thú vị: Hỗ trợ AI agents (agentic payments) – tương lai nơi AI tự động hóa tài chính, như OpenAI dùng Tempo cho payouts tự động. Điều này không chỉ thú vị về công nghệ, mà còn về tác động kinh tế: Giảm chi phí cho doanh nghiệp lớn (Shopify, DoorDash), thúc đẩy adoption ở emerging markets (Nubank, Revolut).

• Thách Thức và Triển Vọng: Mục tiêu thú vị nhưng thách thức: Không native token có thể giảm incentive cho validators, nhưng bù lại tăng compliance (dễ tích hợp quy định). Với testnet Moderato đang chạy và mainnet sắp launch, Tempo có tiềm năng trở thành "Stripe của blockchain" – hub cho stablecoin payments.

Tóm lại, Tempo thú vị từ đội ngũ "elite hybrid" đến mục tiêu "payments revolution", kết nối TradFi-crypto một cách thực tiễn. Dự án không chỉ là công nghệ, mà là tầm nhìn thay đổi cách thế giới thanh toán.

Thị trường crypto Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển tiếp quan trọng vào đầu năm 2026, từ một thị trường "vùng xám" (gray area) với adoption grassroots cao nhất thế giới sang mô hình regulated pilot dưới sự giám sát chặt chẽ của chính phủ. Với dân số trẻ, kinh tế số tăng trưởng nhanh và tỷ lệ sử dụng crypto như "everyday infrastructure" (remittances, gaming, savings, hedging), Việt Nam xếp hạng 4 toàn cầu trong Chainalysis Global Crypto Adoption Index 2025 (sau India, US, và một số nguồn khác, nhưng top APAC cùng Indonesia #7 và Philippines #9). Thị trường đang định vị mình là blockchain hub khu vực, với dự báo tăng trưởng mạnh nhờ quy định mới và institutional participation. Tuy nhiên, thách thức vẫn lớn: yêu cầu vốn cao, thuế tiềm năng, và rủi ro scam. Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên dữ liệu từ Chainalysis, Statista, PwC, VinaCapital, và các nguồn uy tín khác đến tháng 2/2026.

1. Quy mô và Tăng trưởng Người dùng (Adoption)

Việt Nam dẫn đầu thế giới về tỷ lệ adoption grassroots, với crypto không chỉ là đầu tư mà còn là công cụ hàng ngày cho remittances (kiều hối), freelancing, và bảo vệ tài sản trước lạm phát.

• Số lượng người dùng: Ước tính 17-21 triệu (Triple-A, Chainalysis 2025), chiếm ~17-21% dân số (~100 triệu) – cao nhất khu vực và top 4-5 toàn cầu. Khoảng 88% nhà đầu tư dưới 35 tuổi (Gen Z/Millennials), với nữ giới tăng mạnh (khoảng 30-40% user). Dự báo đến 2030: Có thể đạt 30-40 triệu nếu pilot thành công.

• Xếp hạng toàn cầu: #4 Chainalysis 2025 (tăng từ #7 năm 2024), với on-chain value received ~USD220-230 tỷ (7/2024-6/2025, tăng 55% YoY). Việt Nam dẫn đầu APAC về grassroots, vượt Indonesia về tỷ lệ dân số nhưng kém về số lượng tuyệt đối.

• Đặc điểm: Retail-driven (92% cá nhân), với stablecoins (USDT/USDC) chiếm ưu thế cho remittances (~USD18 tỷ holdings 2025). Tăng trưởng nhờ smartphone penetration cao (85%), internet 78%, và kinh tế số (dự báo GDP số đạt 20-30% đến 2030). Tuy nhiên, 54.6% nhà đầu tư lỗ năm 2025 do biến động.

2. Khối lượng Giao dịch và Giá trị Thị trường

Thị trường chủ yếu offshore (qua global platforms), với volume khổng lồ so với GDP (~25-30%) nhưng local volume gần 0 đến khi licensed sàn ra mắt.

• Giá trị holdings và market size: Tổng holdings ~USD18 tỷ (2025), dự báo tăng CAGR 18-35% lên USD48-109 tỷ đến 2030 (tùy quy định chặt/lỏng). Market size năm 2025 ~USD143-200 triệu (Ken Research), với ARPU ~USD92.5/user. Dự báo toàn thị trường đạt USD22 tỷ đến 2033 (CAGR 9.4%).

• Volume giao dịch: Offshore cao nhất SEA (~USD100-200+ tỷ/năm), peak tháng 5/2025 ~USD60 tỷ (qua Binance, Bybit). P2P VND mạnh (Binance chiếm 80%), stablecoins chiếm ~60% volume. Đầu 2026: Volume giảm nhẹ do bearish global, nhưng on-chain vẫn tăng nhờ pilot.

• Kinh tế đóng góp: Crypto như "savings tool" cho 20% dân số, hỗ trợ remittances (~USD16-18 tỷ/năm toàn cầu vào VN). Dự báo revenue thị trường ~USD1.9 tỷ năm 2025 (Statista).

3. Quy định Pháp lý (Bước ngoặt lớn 2025-2026)

Việt Nam chuyển từ "cấm thanh toán" (NHNN) sang công nhận crypto như tài sản số (digital assets), với pilot chặt chẽ để kiểm soát rủi ro.

• Luật chính: Luật Công nghiệp Công nghệ số (Digital Technology Industry Law) hiệu lực từ 1/1/2026, định nghĩa crypto là "digital assets" (phát hành, lưu trữ, giao dịch qua cryptography). Crypto không phải legal tender (cấm thanh toán), nhưng cho phép trading/investment dưới licensed platforms.

• Pilot program: 5 năm từ 9/9/2025 (Resolution 05/2025/NQ-CP), tập trung thử nghiệm sàn giao dịch, phát hành token, và dịch vụ crypto.Decision 96/QĐ-BTC (20/1/2026) mở nhận hồ sơ cấp phép sàn, giới hạn ~5 sàn.

  • Yêu cầu: Vốn điều lệ min 10.000 tỷ VND (~USD380-400 triệu), ≥65% cổ phần institutional/regulated, foreign ownership cap 49%, cybersecurity cao (AML/KYC, 90% cold storage), settlement chỉ VND.

  • Cơ quan: SSC (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước) quản lý licensing, MoF giám sát tổng thể.

• Thuế: Đề xuất 0.1% levy trên mỗi giao dịch (giống thuế chứng khoán), áp dụng cho cá nhân (bất kể lời/lỗ), +20% corporate tax trên lợi nhuận. Không miễn thuế như Thái Lan, nhưng minh bạch để thu hút institutional.

• Mục tiêu: Bảo vệ nhà đầu tư, chống rửa tiền, thu hút FDI, và xây dựng hub blockchain khu vực (National Strategy 2026). Pilot "regulate but not restrain", học hỏi từ Thái Lan/Malaysia.

4. Xu hướng và Triển vọng 2026

• Xu hướng chính: Chuyển từ offshore (Binance, Bybit chiếm 80-90% volume) sang licensed local (dự kiến hỗ trợ ~50 token: BTC, ETH, stablecoins). Tăng institutional: Ngân hàng lớn (SSI, VIX, MB, Techcombank, VPBank) chuẩn bị apply license, hợp tác global (Binance advisory). DeFi, NFT, tokenized assets (RWA) bùng nổ; blockchain applications (smart contracts, on/off-ramp) tăng nhờ pilot.

• Triển vọng 2026: Năm bản lề với licensed sàn ra mắt (dự kiến Q2-Q3/2026), volume local tăng 20-50% nếu bull market. Tiềm năng cao: CAGR 9.4-35%, thành hub SEA nếu cân bằng regulation vs. innovation. Thách thức: Vốn cao → ít sàn (chỉ 5), thuế 0.1% có thể giảm liquidity, rủi ro thua lỗ cao (54% user lỗ 2025), và biến động global. Nếu thành công, Việt Nam có thể top 3 adoption toàn cầu đến 2030.

5. Tình hình Các Sàn Giao Dịch

Hiện tại (đầu 2026), thị trường offshore-driven (không licensed local đầy đủ), với global platforms thống trị. Pilot licensing thay đổi cục diện, nhưng chưa có sàn licensed hoạt động (hồ sơ đang xử lý).

• Sàn phổ biến hiện tại (offshore, chiếm >95% volume):

  • Binance: ~60-80% market share VN (P2P VND mạnh, volume top global contributor).

  • Bybit, MEXC, BingX, Bitget, HTX, OKX: 10-20% mỗi (mạnh derivatives, copy trading).

  • Local nhỏ: Remitano (P2P) <5%.

• Licensed pilot (từ 20/1/2026): Dự kiến ~5 sàn, với yêu cầu cao → nhiều ứng viên là ngân hàng/securities firms (SSI, VIX, MB, Techcombank, VPBank). Foreign-backed có thể tham gia (Binance advisory), nhưng cap 49%. Đầu tiên có thể ra mắt mid-2026, hỗ trợ VND settlement và ~15-50 tokens approved.

• Đặc điểm: Thị trường phân mảnh offshore, nhưng pilot sẽ tập trung vào 5 sàn lớn, tăng compliance và institutional (giống Thái Lan/Malaysia). Thách thức: 72% sàn SEA lỗ (tương tự ID), nên profitability là vấn đề.

Tóm lại, Việt Nam 2026 là năm regulated transformation, với adoption cao, holdings lớn và pilot licensing chặt chẽ, giúp chuyển từ retail offshore sang mature market. So với Indonesia (retail khổng lồ, OJK regulated), Thái Lan (tax miễn, ETF), hay Malaysia (compliance cao), Việt Nam dẫn đầu tỷ lệ adoption nhưng cần chính sách thuế rõ ràng để giữ momentum

1. Quy mô và Tăng trưởng Người dùng (Adoption)

Malaysia có adoption vững chắc nhờ dân số trẻ, fintech ecosystem mạnh (Kuala Lumpur là hub), và Islamic finance integration.

• Số lượng người dùng: Ước tính 4-6 triệu (Triple-A/Statista 2025), chiếm ~12-14.3% dân số (~34 triệu). Gen Z chiếm ~20% khách hàng trên licensed DAXs, tăng 10%/năm. Institutional interest tăng: 92% major institutions cung cấp crypto custody toàn cầu, ảnh hưởng đến Malaysia.

• Xếp hạng: Không top 10-20 Chainalysis (dẫn đầu bởi India, Philippines, Indonesia, Vietnam), nhưng on-chain value received tăng ổn định trong APAC (vùng tăng 69% YoY đến giữa 2025). Shariah compliance là yếu tố đặc thù: Malaysia dẫn đầu với Shariah Bitcoin funds và crypto zakat payments, kết nối với global Islamic finance (~US$10T đến 2030).

• Tăng trưởng: Thị trường crypto Malaysia dự kiến đạt ~US$10-12 tỷ size 2024-2025, lên US$24 tỷ đến 2033 (CAGR cao). 40-60% spot volume trên global exchanges (Binance, Bybit), cho thấy outflow từ local.

2. Khối lượng Giao dịch và Giá trị Thị trường

Thị trường nhỏ nhưng tăng trưởng nhanh, chủ yếu retail với institutional đang lên.

• Volume giao dịch: Tăng từ RM5.4 tỷ (2023) lên RM13.9 tỷ (2024), tức ~US$3-3.5 tỷ, và tiếp tục tăng 2.6 lần average daily trading value 2024. Đến 2025, outflow ngân hàng sang crypto <1% tổng deposit, nhưng stablecoins và tokenized assets đẩy volume lên.

• Thị trường tổng: Dự báo ~US$515 tỷ fintech-enabled digital assets đến 2033 (CAGR 25.2%). Global crypto exchange market (bao gồm Malaysia) đạt US$85.75 tỷ 2026, CAGR 20.3% đến 2033. APAC (23.8% share) tăng nhanh nhất, với Malaysia hưởng lợi từ deregulation.

3. Quy định Pháp lý

Securities Commission Malaysia (SC) quản lý từ 2019, coi crypto là securities (không legal tender/payment method theo BNM). Khung pháp lý progressive, tập trung AML/KYC, chống ML.

• Cập nhật 2025: SC ra Consultation Paper tháng 6/2025 đề xuất liberalized token listing – sàn tự quyết định listing mà không cần SC pre-approval (nếu meet criteria: an toàn, audit, compliant). Launch Digital Asset Innovation Hub (với BNM) tập trung stablecoins, tokenized assets, CBDC exploration. Amendment Capital Markets and Services Act 2025; Guidelines on Prevention of Money Laundering 2024.

• 2026: Triển khai independent token listing từ đầu năm, tăng tốc time-to-market. Practice Note tháng 1/2026 cho phép licensed stockbrokers cung cấp digital asset broking (cash-upfront, no margin). Malaysia cam kết CARF (Crypto Asset Reporting Framework) từ 2028. Chỉ 23 tokens approved hiện tại, nhưng deregulation sẽ tăng đa dạng.

• Số lượng entity: 12 digital asset RMOs (Recognized Market Operators): 6 exchanges, 4 custody providers, 2 IEO platforms. SC chặn gần 1.000 complaints về unlicensed DAX từ 2019.

4. Xu hướng và Triển vọng 2026

• Xu hướng: Chuyển từ strict regulation sang self-governance cho sàn, thu hút regional projects và global players (thảo luận với CZ Binance, Thaksin). Tokenization RWA (bonds, funds, real estate) và stablecoins tăng mạnh; Islamic crypto innovation (Shariah funds). Institutional adoption cao nhờ regulatory clarity (77% institutions thấy business case). ASEAN chairmanship thúc ACMF Action Plan 2026-2030.

• Triển vọng: Với liberalization, volume dự tăng 18-22% CAGR đến 2033, top 5 sàn chiếm >70%. Trở thành digital asset hub SEA nếu cân bằng innovation vs. protection. Thách thức: Volume local nhỏ (so với offshore), scam phổ biến, và cần investor education.

• Ảnh hưởng global: Regulatory shifts như MiCA EU, US clarity (GENIUS Act) spillover, đẩy Malaysia progressive hơn.

5. Tình hình Các Sàn Giao Dịch (Licensed DAXs)

Malaysia có 6 licensed Digital Asset Exchanges (DAX) dưới SC (updated đến cuối 2025), tập trung compliance cao (AML/KYC, 90% cold storage). Thị trường winner-takes-all, với top sàn chiếm >70% volume; nhiều user dùng global (Binance, Bybit, KuCoin) do phí thấp hơn. Chỉ 15 tradeable assets (BTC, ETH, etc.), nhưng independent listing 2026 sẽ thay đổi.

• Luno Malaysia (luno.com/my):

  • Thị phần: >90% volume local (thống trị retail).

  • Đặc điểm: Licensed từ 2019, giao diện đơn giản, THB/MYR fiat ramps, strong security. Tăng trưởng nhanh nhờ liberalization proposal.

• HATA Digital (hata.io):

  • Thị phần: ~5-10% (tăng trưởng nhanh từ 2022).

  • Đặc điểm: Hướng institutional/OTC, hỗ trợ tokenized assets, compliance cao. Đang mở rộng với stockbrokers broking 2026.

• SINEGY (sinegy.com):

  • Thị phần: <5%.

  • Đặc điểm: Tập trung institutional, custody services, Shariah-compliant options.

• Tokenize Xchange (nay Kinetic DAX/KDX, tokenize.exchange):

  • Thị phần: <5%.

  • Đặc điểm: Mạnh tokenized securities, RWA, và IEO platforms.

• MX Global (mxglobal.com):

  • Thị phần: <5%.

  • Đặc điểm: Retail-focused, fiat integration, nhưng nhỏ.

• Torum (torum.com):

  • Thị phần: <5%.

  • Đặc điểm: Social-fi elements, community-driven, nhưng ít volume.

Đặc điểm chung: Sàn licensed phải meet nghiêm ngặt (capital, governance), nhưng profitability thấp do volume nhỏ và cạnh tranh offshore. Với 2026 deregulation, số sàn có thể tăng (invest ~US$200-300M infrastructure), và volume local dự boost. SC ưu tiên anti-fraud: Chặn unregistered DAX, giáo dục investor.

Tóm lại, Malaysia 2026 là năm deregulation-driven growth, với SC dẫn dắt từ strict sang agile, giúp thị trường từ nhỏ lẻ thành hub khu vực.

1. Quy mô và Tăng trưởng Người dùng

• Số lượng người dùng crypto: Khoảng 12-13 triệu (tỷ lệ ~17-18% dân số ~70 triệu), theo Triple-A, Statista và Chainalysis 2025. Con số active accounts cuối 2025 ~3.09 triệu (tăng ổn định).

• Adoption rate cao: ~14.7-17.6% dân số (top ASEAN, cao hơn Malaysia ~14.3% và Indonesia ~13.9%).

• Nhân khẩu: Chủ yếu retail trẻ (tech-savvy, du lịch, expat), với stablecoin (USDT chiếm ~55% volume) dùng cho liquidity và hedging.

• Tăng trưởng on-chain: APAC (bao gồm Thái Lan) tăng mạnh, nhưng Thái Lan tập trung institutional hơn grassroots so với Việt Nam/Indonesia.

2. Khối lượng Giao dịch và Giá trị Thị trường

• Tổng market value cuối 2025: ฿79.56 tỷ (~US$2.3-2.4 tỷ), giảm 7.29% MoM do year-end selling pressure (tương tự global cap giảm 3-4%).

• Volume hàng năm 2025: ~฿1-1.045 nghìn tỷ (~US$30-31 tỷ), baseline cao hơn 56% so với 2023.

• Daily average: ~฿1.7-2.99 tỷ (~US$50-85 triệu), với peak tháng 9/2025 vượt ฿1 nghìn tỷ (~US$29 tỷ).

• Spot volume retail-driven (>80%), nhưng derivatives và tokenized assets tăng mạnh.

• Bitkub thống trị ~70-77% market share local, volume annual ~US$28 tỷ, daily ~US$30-70 triệu.

3. Quy định Pháp lý (Rất thân thiện & Progressive)

• Cơ quan quản lý: SEC Thái Lan (từ 2018), coi digital assets là asset class chính thức (không speculative).

• Tax incentive lớn: Miễn thuế thu nhập cá nhân (capital gains) từ 01/01/2025 đến 31/12/2029 cho giao dịch qua sàn licensed SEC (Ministerial Regulation No. 399) – động lực mạnh giữ liquidity local.

• Cập nhật 2025:

  • Phê duyệt USDT/USDC chính thức cho trading.

  • Ra mắt G-Token (tokenized government bond) – đầu tiên thế giới, trade trên licensed exchange cùng KuCoin Thailand

  • Sandbox cho Thai Baht-backed stablecoin và tokenized carbon credits/RECs.

  • Cho phép stockbrokers cung cấp digital asset broking (cash-upfront).

• 2026 (early year):

  • Finalizing crypto ETFs (Bitcoin/ETH, spot & trust form) + crypto futures trên TFEX.

  • Mở rộng tokenized investment products.

  • Khuyến nghị institutional allocate 4-5% portfolio vào crypto.

• Các sàn licensed chính và thị phần (ước tính 2025-đầu 2026)

  • Bitkub (bitkub.com):

    • Thị phần: 70-90% (thống trị tuyệt đối, theo Statista và báo cáo SEC 2023-2025, vẫn dẫn đầu 2026).

    • Volume: Annual ~US$28-30 tỷ (daily ~US$30-70 triệu).

    • Đặc điểm: Sàn local lớn nhất Thái Lan, hỗ trợ THB fiat ramp dễ dàng (bank transfer, PromptPay), giao diện thân thiện retail, nhiều coin (~100+), phí thấp, và No.1 theo SEC report. Đang chuẩn bị IPO trên SET (Stock Exchange of Thailand) từ kế hoạch 2025.

  • Upbit Thailand (upbit.co.th):

    • Thị phần: 10-15% (thứ 2, tăng dần nhờ brand Hàn Quốc).

    • Đặc điểm: Backed by Upbit Hàn Quốc (Kakao), hỗ trợ ~167+ coins, security cao, KYC chặt, phù hợp beginner và advanced user. Mạnh về liquidity và integration app local.

  • Coins.co.th:

    • Thị phần: ~5-10% (một trong những sàn lâu đời).

    • Đặc điểm: SEC-licensed lâu năm (hơn 10 năm), mua bán nhanh với THB (tối thiểu ฿100), no trading fees (chỉ phí mua/bán và rút), trusted retail, tập trung simplicity.

  • KuCoin Thailand (ERX Company Limited, kucoin.th):

    • Thị phần: Thấp (<5%, mới launch 2025).

    • Status: Tạm đình chỉ hoạt động từ đầu 2026 (tháng 1/2026) do capital shortfall (dưới mức yêu cầu 5 ngày liên tục, từ 29/12/2025-02/01/2026). SEC kiểm tra và xác nhận client assets an toàn. KuCoin đã submit corrective plan (kế hoạch khắc phục) vào 12/01/2026, nhắm hoàn thành trước 12/02/2026, và chuẩn bị chuyển sang broker model (giống e-commerce tài chính). Hiện chưa resume full operations, nhưng đang resolve shareholder dispute để tăng vốn.

  • Các sàn khác licensed (thị phần nhỏ, <5% mỗi sàn):

    • Orbix (trước là Satang): Tập trung retail, hỗ trợ THB.

    • Gulf Binance (Binance-backed local).

    • WAANX, InnovestX, TDX, Bitazza: Hướng institutional/OTC, tokenized assets.

    • Tổng licensed: ~9-12 (SEC list bao gồm Digital Asset Exchanges, Brokers, Dealers; ví dụ Upbit Exchange Thailand Co., Ltd. vẫn active).

  Đặc điểm chung thị trường sàn Thái Lan

  • Tập trung cao: Bitkub gần như monopoly retail (local volume >80% trên sàn licensed), nhờ brand mạnh, THB integration và tax miễn đến 2029.

  • Institutional tăng: Sàn như Upbit, KuCoin (trước suspension), và partnership (ví dụ KuCoin hỗ trợ G-Token tokenized bond) thu hút high-net-worth và broker.

  • Global presence: Binance, Bybit, OKX phổ biến offshore nhưng user ưu tiên licensed local để hưởng tax miễn và compliance.

  • Cập nhật 2026: Với crypto ETFs/futures sắp ra mắt (early 2026 theo SEC), sàn licensed sẽ tích hợp sản phẩm mới (spot ETFs, futures trên TFEX), tăng volume institutional. Số sàn có thể tăng nhẹ nếu SEC cấp thêm license.

  So với các nước SEA:

  • Indonesia: ~29 licensed (OJK), phân bổ hơn (Indodax >40%, Tokocrypto 10-20%).

  • Malaysia: Chỉ ~6 DAX (SC), Luno >90%.

  • Việt Nam: Chưa licensed đầy đủ, pilot từ 20/01/2026 (SSC chấp nhận hồ sơ, vốn min ~US$380-400 triệu, foreign cap 49%), nhiều ngân hàng (SSI, Techcombank, VPBank) chuẩn bị apply.

4. Xu hướng và Triển vọng 2026

• Institutional shift: ETF + futures early 2026 → mở cửa cho quỹ đầu tư, broker, bank. Tokenization RWA (bonds, funds, real estate) là trọng tâm.

• Stablecoin & Payments: Thai Baht stablecoin sandbox + TouristDigiPay (crypto-to-Baht cho du lịch).

• Tiềm năng: Với tax miễn 5 năm, ETF framework và vị trí ASEAN chair, Thái Lan có thể top 10-15 adoption global nếu bull market trở lại. Dự báo CAGR ~6.5% đến 2031 (6Wresearch).

• Thách thức: Volume vẫn retail-heavy, retail investors chiếm >80%; biến động global; KuCoin TH suspension tạm thời; cần cân bằng innovation vs. investor protection (SEC rất nghiêm anti-fraud).

Tóm lại: Năm 2026 là năm bản lề của Thái Lan – từ crypto-friendly retail market sang regulated institutional hub với ETF/futures ra mắt, tax ưu đãi kéo dài và tokenization bùng nổ. So với Indonesia (retail khổng lồ nhưng OJK mới siết), Việt Nam (offshore-driven, pilot 2026), hay Malaysia (compliance cao nhưng volume nhỏ), Thái Lan đang dẫn đầu SEA về maturity & integration với TradFi.

1. Quy mô và Tăng trưởng Người dùng (Adoption)

Indonesia là một trong những quốc gia có tỷ lệ adoption crypto cao nhất thế giới, chủ yếu nhờ dân số trẻ, am hiểu công nghệ và sự phổ biến của các ứng dụng di động.

• Số lượng người dùng: Đến tháng 10/2025, có hơn 19,08 triệu nhà đầu tư đăng ký (registered crypto investors), tăng từ khoảng 18 triệu đầu năm và đạt mốc 19-20 triệu active users vào cuối 2025. Con số này khiến Indonesia trở thành một trong những thị trường retail lớn nhất toàn cầu về số lượng tuyệt đối, chỉ sau Ấn Độ và một số nước lớn khác. Dự báo cho 2026: Trong kịch bản lạc quan, số lượng có thể tăng thêm 7-8 triệu, đạt 26-27 triệu nhà đầu tư, nhờ độ thâm nhập vẫn còn thấp (khoảng 7% dân số ~ 280 triệu người).

• Đặc điểm nhân khẩu học: Hơn 80% nhà đầu tư ở độ tuổi 18-34 (Gen Z và Millennials chiếm ưu thế), với sự quan tâm mạnh mẽ đến Web3, DeFi và NFT. Khảo sát cho thấy 58,2% người dùng hold dài hạn, trong khi 20,2% tập trung trading ngắn hạn. Sự gia tăng này được thúc đẩy bởi các yếu tố như lạm phát cao, nhu cầu đa dạng hóa tài sản và sự phổ biến của các nền tảng địa phương dễ tiếp cận.

• Xếp hạng toàn cầu: Theo Chainalysis Global Crypto Adoption Index 2025, Indonesia xếp hạng 6 toàn cầu về adoption (cải thiện từ vị trí trước), với giá trị nhận on-chain tăng mạnh (APAC dẫn đầu với 69% YoY ở một số chỉ số). Thị trường vẫn ở giai đoạn đầu, với tiềm năng mở rộng lớn nhờ dân số trẻ và kinh tế số phát triển.

2. Khối lượng Giao dịch và Giá trị Thị trường

Thị trường Indonesia chủ yếu retail-driven, với volume giao dịch ổn định nhưng chịu ảnh hưởng từ biến động toàn cầu. Đầu 2026 chứng kiến sự sụt giảm do "risk-off" sentiment, nhưng nền tảng nội tại vẫn vững.

• Volume giao dịch hàng năm: Năm 2024 đạt Rp650,6 nghìn tỷ (~US$39 tỷ), nhưng 2025 giảm nhẹ xuống khoảng Rp482-650 nghìn tỷ (~US$26,8-32 tỷ YTD đến tháng 11/2025), chủ yếu do người dùng chuyển sang sàn quốc tế và thiếu bull cycle kéo dài. Volume trung bình hàng tháng khoảng Rp40-45 nghìn tỷ.

• Phái sinh (Derivatives): Đây là điểm sáng lớn, với volume tăng vọt 118% lên Rp52,71 nghìn tỷ trong Q3/2025 (so với Rp24,17 nghìn tỷ Q2), trong khi spot chỉ tăng 16%. Tổng volume derivatives regulated đạt Rp86,25 nghìn tỷ đến tháng 9/2025.

• Thị phần sàn local chính (dựa trên volume rupiah market 2025) trong 29 sàn đã được cấp phép:

  • Indodax: >40% (lớn nhất, volume ~IDR 201.2 trillion ~US$12-13 tỷ, tăng 51% YoY).

  • Tokocrypto (Binance-backed): ~10-20% (thứ 2, mạnh về derivatives và user trẻ).

  • Pintu, Upbit Indonesia, Luno Indonesia, Pluang, Zipmex, v.v.: Phân bổ còn lại, mỗi sàn ~5-10% hoặc thấp hơn.

• Đặc điểm: Thị trường tập trung cao vào top 3-5 sàn, nhưng 72% sàn licensed lỗ do cạnh tranh gay gắt và phí cao → user chảy sang Binance/Bybit global.

• Doanh thu thuế và kinh tế: Thuế từ crypto đạt Rp1,76 nghìn tỷ (~US$105-110 triệu) đến tháng 10/2025, tăng mạnh nhờ quy định mới. Dự báo thị trường crypto Indonesia đạt US$3-4 tỷ revenue năm 2025, với ARPU (doanh thu trung bình/user) khoảng 100-150 USD. Toàn cầu, thị trường crypto dự kiến tăng từ US$3,35 tỷ năm 2026 lên cao hơn với CAGR 17,3% đến 2030.

• Thách thức đầu 2026: Thị trường giảm mạnh đầu năm, với Crypto Fear & Greed Index ở mức "extreme fear" 14 (gần thấp nhất 2025). Tuy nhiên, on-chain activity vẫn tăng, chứng tỏ sức bền retail.

3. Quy định Pháp lý và Hạ tầng

Indonesia đang chuyển mình từ thị trường "nóng" unregulated sang mô hình regulated mature, với trọng tâm bảo vệ nhà đầu tư và tích hợp vào hệ thống tài chính.

• Chuyển giao quyền lực: Từ 1/1/2025, giám sát crypto chuyển từ Bappebti sang OJK (Otoritas Jasa Keuangan) theo Luật P2SK 2023 và các quy định như GR 49/2024, POJK 27/2024. Crypto được coi là tài sản tài chính kỹ thuật số (digital financial assets), với yêu cầu nghiêm ngặt về AML/CFT, bảo vệ dữ liệu, governance và custody (ít nhất 90% cold storage).

• Sàn giao dịch và giấy phép: Đến tháng 10/2025, có 29 nhà cung cấp dịch vụ crypto được cấp phép, bao gồm 15 sàn giao dịch (tăng từ 25 đầu năm). Các sàn lớn như Indodax, Tokocrypto (Binance-backed), Pintu thống trị, nhưng 72% sàn licensed lỗ do cạnh tranh cao và dòng tiền chảy ra sàn global (Binance, Bybit).

• Cập nhật mới: Tháng 1/2026, OJK ban hành POJK 23/2025 sửa đổi, chính thức quy định derivatives trading theo chuẩn quốc tế, với trọng tâm minh bạch và rủi ro. Các sàn trước đây licensed bởi Bappebti được chuyển tiếp, và OJK cấp thêm license cho các entity mới.

• Thuế và ưu đãi: Thuế VAT 0,11% và thu nhập 0,1% trên giao dịch, nhưng không có miễn thuế như Thái Lan. OJK nhấn mạnh hỗ trợ innovation, với kế hoạch tích hợp stablecoins và tokenized assets.

4. Xu hướng, Thách thức và Triển vọng 2026

• Xu hướng chính: Thị trường retail-driven chuyển dần sang institutional, với trọng tâm DeFi, Web3 và RWA (real-world assets). Sự quan tâm trên mạng xã hội tăng 30% năm 2025. Stablecoins phổ biến cho remittances, và derivatives dẫn dắt tăng trưởng.

• Thách thức: Cạnh tranh từ sàn global, biến động giá (như giảm đầu 2026), và profitability thấp cho sàn local. Nhiều nhà đầu tư trẻ gặp rủi ro cao, với scam vẫn phổ biến dù OJK tăng cường chống rửa tiền.

• Triển vọng 2026: Với OJK dẫn dắt, Indonesia có thể trở thành hub digital assets APAC, thu hút institutional và FDI. Dự báo volume tăng nếu bull market trở lại, với adoption lên 10-15% dân số. Tuy nhiên, nếu thị trường toàn cầu tiếp tục bearish, volume có thể giảm 10-20% so với 2025. Tổng thể, Indonesia đang ở vị thế mạnh để dẫn dắt adoption khu vực, tương tự Việt Nam về retail nhưng mature hơn nhờ quy định.

Tóm lại, thị trường crypto Indonesia năm 2026 hứa hẹn là năm củng cố, với quy mô lớn, quy định chặt chẽ và tiềm năng vượt trội.

Nguồn gốc và ý tưởng khởi đầu

@elevenlabsio được thành lập vào năm 2022 bởi hai người bạn thời thơ ấu người Ba Lan: Mati Staniszewski (CEO, từng làm chiến lược gia tại Palantir) và Piotr Dąbkowski (CTO, cựu kỹ sư machine learning tại Google).

Ý tưởng xuất phát từ trải nghiệm cá nhân: Khi xem phim Mỹ ở Ba Lan, họ thường xuyên bực mình vì chất lượng lồng tiếng kém – thường chỉ dùng một diễn viên đọc đều đều cho cả nam lẫn nữ, thiếu cảm xúc và tự nhiên. Điều này không chỉ xảy ra ở Ba Lan mà còn là vấn đề phổ biến ở nhiều quốc gia không nói tiếng Anh. Hai người quyết định dùng AI để "phá bỏ rào cản ngôn ngữ", tạo ra giọng nói tự nhiên, có thể clone giọng thật chỉ từ vài giây mẫu, và hỗ trợ dubbing đa ngôn ngữ chất lượng cao.

Ban đầu, đây chỉ là một dự án cuối tuần, nhưng nhanh chóng họ nhận ra tiềm năng lớn. Tháng 4/2022, họ chính thức thành lập công ty tại London (với đội ngũ gốc Ba Lan), tập trung nghiên cứu AI voice. Đến tháng 1/2023, sản phẩm đầu tiên ra mắt công khai: công cụ text-to-speech (TTS) và voice cloning tiên tiến, tạo giọng nói giống con người đến mức đáng kinh ngạc – với nhịp thở, ngữ điệu, dừng nghỉ tự nhiên.

Hành trình tăng trưởng "khủng"

ElevenLabs phát triển cực kỳ nhanh chóng – một trong những startup AI scale nhanh nhất lịch sử:

2023: Ra mắt sản phẩm, thu hút hơn 1 triệu người dùng chỉ trong thời gian ngắn, tạo ra hàng chục năm nội dung audio.

2024: Đạt $100M ARR vào tháng 10.

2025:

Tháng 8: Vượt $200M ARR.

Cuối năm: Vượt $330M ARR (theo xác nhận từ CEO Mati Staniszewski và các báo cáo từ TechCrunch, a16z, công ty chính thức). Được hơn 60% Fortune 500 sử dụng, hàng triệu người dùng tạo hơn 1.000 năm audio. Doanh thu tăng trưởng chóng mặt nhờ adoption từ creator, media, gaming, và đặc biệt là enterprise (khách hàng lớn như Deutsche Telekom, Revolut, Square, chính phủ Ukraine...).

Họ không chỉ dừng ở voice generation mà mở rộng sang Conversational AI (ElevenAgents) – xây dựng agent nói chuyện thời gian thực, dùng cho customer support, sales, training nội bộ.

Tầm nhìn: Làm cho speech trở thành tiêu chuẩn tương tác kỹ thuật số mới, thay vì chỉ text hay click.

Các vòng gọi vốn và valuation "điên rồ"

Series A (2023): $19M, dẫn dắt bởi Nat Friedman, Daniel Gross và a16z.

Series C (tháng 1/2025): $180M, co-lead bởi a16z và ICONIQ, valuation $3.3 tỷ.

Series D (đầu 2026): $500M, dẫn dắt bởi Sequoia, a16z tăng gấp 4, ICONIQ tăng gấp 3, valuation vọt lên $11 tỷ.

Từ startup nhỏ, ElevenLabs đã trở thành unicorn AI hàng đầu châu Âu, với đội ngũ khoảng 400 người (London, Warsaw, San Francisco).

Tại sao ElevenLabs thành công lớn?

Product-market fit rõ ràng: Giải quyết vấn đề thực tế (dubbing kém, nội dung đa ngôn ngữ) bằng công nghệ vượt trội.

Tốc độ iterate: Từ TTS cơ bản → voice cloning → conversational agents.

Enterprise focus: Không chỉ creator mà còn doanh nghiệp lớn cần voice cho scale.

Văn hóa và origin story mạnh: Như a16z nhấn mạnh trong bài "Where you build is who you are" – xuất phát từ frustration Ba Lan, lợi thế địa lý châu Âu (talent AI dồi dào, chi phí hợp lý), giúp họ khác biệt so với các đối thủ Mỹ.

ElevenLabs không chỉ là công ty AI voice hàng đầu, mà còn là minh chứng cho việc một ý tưởng đơn giản, xuất phát từ vấn đề cá nhân, có thể scale thành đế chế tỷ đô trong kỷ nguyên AI. Họ đang xây dựng "voice interface of the future" nơi máy móc nói chuyện tự nhiên như con người.

a16z

@a16z

ElevenLabs started as a weekend project.

They crossed $330M ARR in 2025 as they build the voice interface of the future.

This is the ElevenLabs story. An a16z Original.

88

23:01 • 6 thg 2, 2026

Nếu bạn đang theo dõi Web3, AI, hoặc chỉ đơn giản thích những câu chuyện founder bootstrapped đến hyper-growth, ElevenLabs chắc chắn đáng để theo dõi sát sao trong 2026 và sau nữa.

Nguồn: a16z original story, TechCrunch, ElevenLabs blog, và các báo cáo chính thức 2025-2026. 🚀

Danh sách này bao gồm sự kết hợp giữa AI enterprise, healthtech, consumer goods bền vững, ecommerce và cybersecurity. Sherry đã tìm hiểu thêm về founder, câu chuyện thành lập và lịch sử huy động vốn (dựa trên Crunchbase, PitchBook, TechCrunch và các nguồn uy tín cập nhật đến 2026) để bổ sung chi tiết đầy đủ hơn đồng thời các bạn có thể xem chi tiết từng bài viết về các dự án nhé

Dưới đây là danh sách chi tiết, sắp xếp theo thứ tự trong bài gốc từ INC

1. Whatnot

   • Mô tả: Nền tảng livestream ecommerce hàng đầu, bán collectibles (Pokémon cards, Funko Pops), vintage clothing, sneakers, thậm chí nông sản tươi và pet supplies. Kết hợp auction thời gian thực, chat tương tác và community mạnh mẽ.

   • Câu chuyện: Thành lập năm 2019 tại Los Angeles bởi Grant LaFontaine (CEO, từng bán Pokémon cards từ thời trung học và sneakers) và Logan Head (CTO, ex-senior product manager tại GOAT sneaker marketplace). Họ bắt đầu từ đam mê collectibles cá nhân, tham gia Y Combinator 2020, phải pitch hơn 100 investor để raise pre-seed $300K đầu tiên.

   • Funding: Tổng ~$968 triệu. Series F tháng 10/2025: $225 triệu (co-lead DST Global & CapitalG), valuation $11.5 tỷ (gấp đôi đầu 2025). Trước đó Series E $265 triệu tại ~$5 tỷ (DST, CapitalG, a16z...). Doanh thu 2025 gần $1 tỷ, GMV vượt $8 tỷ.

   • Tại sao 2026 hot: Cạnh tranh TikTok Shop/Amazon Live, nhưng dẫn đầu niche Bắc Mỹ & châu Âu.

2. AlphaSense

   • Mô tả: AI market intelligence platform, tìm kiếm và tóm tắt dữ liệu tài chính, nghiên cứu, filings, expert calls cho doanh nghiệp.

   • Câu chuyện: Thành lập 2011 tại New York bởi Jack Kokko (CEO) và Raj Neervannan. Bắt đầu từ nhu cầu tìm kiếm thông tin nhanh cho finance pros, phát triển thành AI search engine cho enterprise.

   • Funding: Tổng hơn $1.6 tỷ. Valuation ~$4 tỷ (2024-2025), với rounds lớn từ Bond, CapitalG, Viking Global, Goldman Sachs. ARR vượt $500 triệu năm 2025, khách hàng: Pfizer, Microsoft, Google, JPMorgan, 88% S&P 100.

   • Tại sao 2026 hot: AI thực tế cho decision-making, không hype.

3. Abridge

   • Mô tả: AI ghi chép và tóm tắt cuộc trò chuyện bác sĩ-bệnh nhân, giảm workload cho y tế.

   • Câu chuyện: Thành lập 2018 bởi Shiv Rao (CEO, bác sĩ) và đội ngũ từ healthcare + AI. Tập trung giải quyết burnout ở bác sĩ Mỹ.

   • Funding: Hàng trăm triệu USD, valuation unicorn (Series C/D lớn từ Bessemer, CVS Health Ventures...).

   • Tại sao 2026 hot: Healthtech AI đang bùng nổ với nhu cầu tự động hóa lâm sàng.

4. Harvey AI

   • Mô tả: AI legal tech, hỗ trợ luật sư nghiên cứu, soạn thảo hợp đồng, phân tích case.

   • Câu chuyện: Thành lập 2022 bởi Winston Weinberg và Gabriel Pereyra (có background OpenAI).

   • Funding: Unicorn nhanh chóng, rounds từ Sequoia, Kleiner Perkins...

   • Tại sao 2026 hot: Legal industry chuyển dịch mạnh sang AI.

5. Sierra (sierra.ai) là startup AI agents (thành lập 2023/2024, San Francisco, Mỹ) chuyên platform xây dựng và quản lý AI agents cho customer service/doanh nghiệp, tập trung automation conversational AI, multichannel (chat, voice, email), giúp CX teams giải quyết vấn đề phức tạp, personalized, brand-aligned, với outcome-based pricing (chỉ trả khi đạt kết quả cụ thể).

   • Sản phẩm chính: Sierra Agent OS – platform "Agent OS" cho building, managing, optimizing agents; Agent Studio 2.0 (no-code builder), Agent Data Platform (memory/context), voice support, multichannel deployment; đạt CSAT cao, resolution rates vượt trội; khách hàng lớn như SoFi, Ramp, Brex, Redfin.

   • Câu chuyện founder: Co-founders Bret Taylor (ex-Co-CEO Salesforce, ex-CTO Facebook, Quip founder, hiện OpenAI chair) và Clay Bavor (ex-Google exec, dẫn dắt Google Labs/AR/VR). Họ gặp nhau tại Google, khởi nghiệp 2023–2024 với bet sớm rằng AI agents sẽ thay đổi enterprise software, đặc biệt customer experience (từ "giải thích agent là gì" → hàng trăm khách hàng lớn nhanh chóng).

   • Funding: Tổng ~$635M raised; rounds lớn: $110M (early 2024, led Sequoia + Benchmark), $175M (Oct/Dec 2024, led Greenoaks, valuation $4.5B), $350M (Sep 2025, led Greenoaks, valuation $10B). Investors top-tier: a16z (liên quan early), Sequoia, Benchmark, Greenoaks. Đạt $100M ARR chỉ trong 7 quarters (đến Nov 2025).

   • Tại sao 2026 hot: AI agents là mega-trend 2025–2026 (transform enterprise CX, automation autonomous), conversational AI bùng nổ; Sierra dẫn đầu với execution nhanh (hundreds customers, $100M+ ARR, $10B valuation chỉ ~2 năm), outcome-based model mới mẻ, voice/multichannel mạnh; thị trường CX AI tăng mạnh, doanh nghiệp chuyển từ chatbot cơ bản sang agents thực thụ (memory, action, personalization). Sierra được xem là proof-of-concept cho AI agents enterprise-scale.

6. Recess (takearecess.com) là thương hiệu đồ uống functional/non-alcoholic (thành lập 2018, New York, Mỹ) chuyên relaxation drinks với adaptogens, magnesium, và mocktails để giúp thư giãn, cân bằng trong thế giới căng thẳng.

   • Sản phẩm chính: Recess Mood (sparkling water + magnesium & adaptogens cho unwind), Recess Zero Proof (craft mocktails alcohol-free), Recess Mood powders (stick packs), và dòng gốc CBD-infused (bây giờ mở rộng adaptogen-focused). Mục tiêu: "Red Bull for Relaxation" – calm, cool, collected mà không hangover.

   • Câu chuyện founder: Founder & CEO Ben Witte (Benjamin Witte) – cựu tech Silicon Valley, khởi nghiệp 2016–2018 vì nhận thấy nhu cầu relaxation beverages tăng (ban đầu CBD, sau pivot sang adaptogens/magnesium). Tập trung wellness beverages, xây dựng platform relaxation category như Red Bull làm với energy.

   • Funding: Đã raise tổng ~$68–84M (tùy nguồn), bao gồm $30M Series B (Oct/Dec 2025) dẫn dắt bởi CAVU Consumer Partners (cùng backer Poppi), tham gia Rocana, Midnight Ventures, Torch Capital, Doehler Ventures, KAS, Vanquish, và celebrity/strategic như Craig Kallman. Trước đó có seed/early rounds (2019+), celebrity investors & VC consumer-focused.

   • Tại sao 2026 hot: Non-alcoholic/functional beverages bùng nổ (market tăng mạnh, NA beer/projected $44B by 2035), xu hướng mental health + stress relief (adaptogens như ashwagandha, magnesium, nootropics lên 200–1000% YoY search/interest). Gen Z/Millennials cắt giảm alcohol cho wellness, mood-boosting drinks (relaxation, focus) dẫn đầu trend – Recess pioneer relaxation category, scale retail/marketing mạnh sau funding.

7. Beli (belibaby.com) là startup reproductive health (thành lập 2018, Mỹ) chuyên supplements hỗ trợ sinh sản cho nam & nữ, tập trung mạnh male fertility.

   • Sản phẩm chính: Beli Vitality for Men (men's prenatal đầu tiên hiện đại) – tăng sperm count, motility, morphology, bảo vệ DNA, hỗ trợ testosterone (thành phần: CoQ10, Zinc, Folate, Shilajit,...). Có thêm women's prenatal, preconception boost, và at-home fertility test kits (ra mắt 2024, xét nghiệm hormone tại nhà cho cả nam/nữ).

   • Câu chuyện founder: CEO Joni Hanson Davis (nữ founder) – sau sự nghiệp Fortune 500/tech IPO, thành lập Beli 2018 vì thấy thị trường prenatal lạc hậu, đặc biệt thiếu sản phẩm cho nam (50% vô sinh từ nam). Bắt đầu bằng men's prenatal để phá stigma, nhấn mạnh "fertility takes two".

   • Funding: Chủ yếu bootstrapped + small angel investments (strategic angels DTC). Profitable, multi-million USD run rate organic growth. PitchBook ghi nhận 1 Early Stage VC round (2022, nhỏ). Không raise lớn công khai sau đó (tính đến 2026).

   • Tại sao 2026 hot: Fertility supplement market vượt $2B, male infertility tăng (lối sống, tuổi tác), trend at-home testing + balanced male/female focus. Beli dẫn đầu men's prenatal, mở rộng test kits → phù hợp nhu cầu convenient, science-backed cho couples trì hoãn gia đình.

8. Teal Health (getteal.com) là startup women's health (thành lập ~2021, San Francisco, Mỹ) chuyên at-home cervical cancer screening qua thiết bị tự thu mẫu (self-collection device) thay thế Pap smear truyền thống.

   • Sản phẩm chính: Teal Wand™ – thiết bị tự thu mẫu âm đạo tại nhà (dễ dùng một tay, không cần speculum), gửi lab test Primary HPV (phát hiện 96% precancer, chính xác tương đương in-office). FDA-authorized (May 2025), chỉ cần virtual visit với provider để prescribe kit; kết quả qua portal an toàn, follow-up telehealth nếu cần. Dành cho người 25-65 tuổi có cervix, average risk.

   • Câu chuyện founder: CEO & Co-founder Kara Egan (nữ founder) – dẫn dắt sứ mệnh cải thiện trải nghiệm y tế phụ nữ, bắt đầu từ cervical cancer screening (Pap smear chưa thay đổi 80+ năm, gây khó chịu, barrier access). Hợp tác với Dr. Avnesh Thakor (initial prototype) để redesign thành Teal Wand ergonomic, tập trung accessibility, privacy, comfort – giải quyết vấn đề screening rates thấp do discomfort, time, stigma.

   • Funding: Tổng ~$23–23.5M (seed rounds). Latest: $10M seed extension (Jan 2025, led Emerson Collective & Forerunner, tham gia Serena Ventures, Metrodora, Labcorp, Felicis,...). Trước đó có SBIR grant $1.68M từ NIH/NCI (2024). Healthtech-focused, accelerators như MedTech Innovator.

   • Tại sao 2026 hot: Preventive health & women's health bùng nổ (cervical cancer preventable 100% nếu screen sớm, nhưng rates thấp). FDA approval + national rollout (all 50 states Jan 2026), ACS/HHS/HRSA guidelines update recommend self-collect HPV (insurance cover full by 2027), trend at-home diagnostics tiện lợi post-pandemic. Teal dẫn đầu (only FDA-authorized at-home device), tăng access cho underserved women, align preventive care movement.

9. Altana (altana.ai) là startup AI supply chain & trade intelligence (thành lập 2018, New York, Mỹ) chuyên platform AI-powered xây dựng mạng lưới trusted trade, cung cấp visibility toàn diện vào global value chains/supply chains.

   • Sản phẩm chính: Altana Atlas – AI platform kết nối hàng tỷ data points từ public/private sources, tạo "living model" shared source of truth về supply chains; phát hiện rủi ro (risk/anomalies), compliance, tariff evasion, supplier vetting, resilience; phục vụ enterprises (Maersk, L.L.Bean,...), governments (US Customs, UK Dept of Business, US Space Force), logistics, insurance.

   • Câu chuyện founder: Co-founders Evan Smith (CEO), Peter Swartz, Raphael Tehranian (từ Panjiva – global trade data acquired by S&P 2018); Alan Bersin (advisor). Tập trung giải quyết thiếu visibility trong global trade networks, xây dựng unified digital map để tăng resilience, security, sustainability giữa businesses & governments.

   • Funding: Tổng ~$343–$670M (tùy nguồn cập nhật). Unicorn status từ Series C $200–$221M (Jul 2024, led US Innovative Technology Fund, tham gia GV/Google Ventures, Activate Capital, Generation Investment Management, Salesforce Ventures,...), valuation $1B. Có secondary/private rounds 2025, tiếp tục growth mạnh.

   • Tại sao 2026 hot: Supply chain disruptions vẫn cao (great power competition, climate change, de-globalization, trade restrictions tăng mạnh 2020s); AI agents + visibility platforms dẫn đầu trend resilience & trusted trade. Altana dẫn đầu với unicorn status nhanh, khách hàng lớn (public/private), revenue growth ($37.5M 2024), align với policy shifts (economic security, procurement, national security) – thị trường supply chain AI tăng mạnh, nhu cầu "organized global value chains" bùng nổ.

10. Horizon3.ai (horizon3.ai) là startup cybersecurity (thành lập 2019, San Francisco, Mỹ) chuyên AI-powered autonomous penetration testing (tự động pentest) & offensive security platform.

    • Sản phẩm chính: NodeZero® Platform – autonomous pentesting SaaS, chạy production-safe (không agent, không code), liên tục tìm/fix/verify exploitable vulnerabilities, attack paths (internal/external/cloud/hybrid), threat detection, unified risk reporting, zero/N-day alerting. Trusted bởi 40% Fortune 10, banks lớn, pharma, semiconductor, critical infrastructure, US Defense; >170K tests run, >5,000 organizations.

    • Câu chuyện founder: Co-founder & CEO Snehal Antani – background security mạnh: ex-CTO Splunk, ex-CTO Joint Special Operations Command (US Special Ops), CIO GE Capital, engineer IBM. Đội ngũ gồm former US Special Operations cyber operators, startup engineers, frustrated practitioners → giải quyết vấn đề pentest truyền thống chậm, đắt, false positives, skills shortage bằng AI autonomous.

    • Funding: Tổng ~$178–$186M (tùy nguồn). Latest: $100M Series D (May/Jun 2025, led NEA/New Enterprise Associates, tham gia SignalFire, Craft Ventures, 9Yards Capital, Qualcomm Ventures,...), valuation ~$750M+. Trước: Series C $40M (2023, Craft Ventures), tổng trước đó ~$78.5M. Investors cybersecurity VC top-tier (NEA, Prosperity7 Ventures/Aramco 2026 investment cho AI datacenters protection). Fastest-growing: #3 Deloitte Fast 500 2025 (19,939% 3-year growth), #1 cybersecurity Inc. 5000 2025.

    • Tại sao 2026 hot: AI security threats tăng mạnh (AI-powered automated attacks record high), shift sang "AI vs AI" era (defenders dùng AI outpace attackers). Autonomous/offensive security bùng nổ cho resilience, breach containment, critical infrastructure/AI datacenters protection. Horizon3.ai dẫn đầu với production-proven scale, rapid growth, FedRAMP High, partner expansion (MSP/MSSP), align trend continuous validation vs compliance checkbox.

11. YSE Beauty (ysebeauty.com) là thương hiệu clean beauty/skincare (thành lập 2023, Los Angeles, Mỹ) chuyên sản phẩm dưỡng da clinically effective dành cho phụ nữ bận rộn (35+ / Gen X), tập trung vào brightening, làm đều màu da, thân thiện với hàng rào bảo vệ da, routine đơn giản không phức tạp.

    • Sản phẩm chính: Dòng khoảng 9 sản phẩm nổi bật như gel oil cleanser, exfoliating pads, Vitamin C serum Morning Cocktail, kem dưỡng Xtremely Rich, retinol serum Last Call, eye masks Overachiever, brightening treatment Problem Solver... Công thức clean, chứng nhận Leaping Bunny (cruelty-free), clinically tested, giá khoảng $45–$88, nhấn mạnh mang lại glow tự nhiên mà không gây kích ứng hay harsh.

    • Câu chuyện consumer-focused: Founder là Molly Sims (supermodel, diễn viên, mẹ bỉm) – sau hơn 30 năm trong ngành modeling, cô gặp vấn đề nghiêm trọng về hyperpigmentation/melasma (do nắng, hormone, mang thai). Thất vọng vì thị trường thiếu sản phẩm phù hợp cho phụ nữ 35+ (chỉ 5% brand nhắm đến Gen X dù chiếm 22% thị phần). Bắt đầu nghiên cứu từ 2019, phát triển 3 năm với chuyên gia, ra mắt 2023 để giải quyết nhu cầu "skincare cho phụ nữ quá bận rộn với skincare" – routine đơn giản, hiệu quả cao, phục vụ làn da trưởng thành bị bỏ qua.

    • Funding: Tập trung DTC (direct-to-consumer). Seed round undisclosed (dẫn dắt bởi Willow Growth Partners năm 2023). Latest: $15 triệu Series A (tháng 12/2025, dẫn dắt bởi Silas Capital, tham gia L Catterton, Willow Growth Partners, Halogen Ventures). Vốn dùng để mở rộng toàn quốc tại Sephora (đối tác độc quyền từ 2025, phủ hết các cửa hàng Mỹ), tăng trưởng e-commerce. Doanh thu: tăng 120% năm 2025, dự báo >80% năm 2026, đạt gần $30 triệu doanh thu năm 2026 (gần gấp đôi mảng Sephora).

    • Tại sao 2026 hot: Phân khúc clean beauty + mature skin tăng mạnh (Gen X và millennials già hóa, nhu cầu sản phẩm hiệu quả/đơn giản cao), kết hợp mở rộng Sephora toàn quốc + sức hút từ founder celebrity, mô hình DTC-to-retail thành công trong thị trường beauty bùng nổ sau 2025.

12. MUSH

    • Mô tả: Mushroom-based foods/alternative protein.

    • Câu chuyện: Sustainable food.

    • Funding: Foodtech.

13. Blueland

    • Mô tả: Eco-friendly refillable cleaning products.

    • Câu chuyện: Thành lập 2019, chống nhựa dùng một lần.

    • Funding: Consumer sustainability rounds.

14. TetraScience

    • Mô tả: Data platform cho R&D khoa học/biopharma với AI.

    • Câu chuyện: Giúp lab digitize data.

    • Funding: Life sciences VC.

    • Tại sao 2026 hot: AI trong R&D pharma.

15. Linkme (LinkMe Global?)

    • Mô tả: Fintech/payments hoặc link-in-bio tool.

    • Câu chuyện: Social commerce liên quan.

    • Funding: Early.

16. Công ty thứ 16: Từ các nguồn (LinkedIn posts từ founder như TetraScience's Bruce Upbin), danh sách đầy đủ bao gồm TetraScience và có thể một công ty khác (có nguồn đề cập gián tiếp đến các AI/health/consumer). Bài gốc xác nhận 16, nhưng công khai thường liệt kê đến 15; có thể là Diamond Kinetics hoặc tương tự từ ngữ cảnh Pittsburgh, nhưng tập trung AI/consumer.

Kết luận: Danh sách này nhấn mạnh AI không phải hype mà giải quyết pain points thực (enterprise, health, supply chain), kết hợp consumer bền vững và ecommerce mới. Nhiều công ty đang hướng tới IPO hoặc scale lớn 2026.

Mô tả sản phẩm

• Xây dựng trên large language models (LLMs) tùy chỉnh cho pháp lý, hỗ trợ đa quốc gia (cross-jurisdictional), với tính năng multiplayer (hợp tác nhóm + AI), ethical walls (bảo mật dữ liệu giữa khách hàng), và domain-specific fine-tuning.

• Khách hàng: Hơn nửa Am Law 100 (top 100 law firms Mỹ), Fortune 500 như AT&T, Verizon, Koch, KKR... Hơn 300 khách hàng ở 53 quốc gia.

• Mục tiêu: Trở thành "AI associate" hàng ngày cho mọi luật sư, mở rộng sang professional services (tax, banking...).

Câu chuyện thành lập & Founder

• Thành lập 2022 tại San Francisco bởi Winston Weinberg (CEO, 30 tuổi) và Gabriel Pereyra (President/Co-founder, 34 tuổi).

  • Winston Weinberg: Tốt nghiệp JD từ USC, từng là litigation associate (first-year) tại O'Melveny & Myers (securities & antitrust). Anh nhận ra AI có thể thay đổi legal work khi thấy GPT-3/4.

  • Gabriel Pereyra: Research scientist tại DeepMind, Google Brain, Meta AI – background AI research hơn 10 năm.

• Câu chuyện thú vị: Hai người là best friends và roommates ở San Francisco. Winston chia sẻ workflow luật sư thực tế (từ O'Melveny), Gabe thử nghiệm với GPT-4 (early access trước ChatGPT public). Họ cold-email Sam Altman/OpenAI với kết quả thử nghiệm (86/100 câu trả lời landlord-tenant từ r/legaladvice được luật sư approve mà không edit). Kết quả: OpenAI Startup Fund đầu tư seed (sole investor), khởi đầu hành trình.

• Thú vị hơn: Dù valuation $8 tỷ (paper billionaires), hai founder vẫn sống chung phòng trọ với 1 roommate thứ ba ở SF vì giá nhà cao ngất – "on paper" giàu nhưng vẫn sống giản dị (mattress on floor, theo NY Post & NYT 2026). Winston nói: "Yeah, sure it’s in the billions, but it’s on paper."

Funding & Valuation (cập nhật 2026)

• Tổng vốn: Khoảng $800–1 tỷ (qua nhiều round nhanh chóng).

• Các round lớn 2025:

  • Series D (Feb 2025): $300M (lead Sequoia), valuation $3B.

  • Series E (Jun 2025): $300M (co-lead Kleiner Perkins & Coatue, join OpenAI Fund, Conviction...), valuation $5B.

  • Series F (Dec 2025): $160M (lead Andreessen Horowitz), valuation $8B (gấp đôi chỉ trong 10 tháng).

• Nhà đầu tư: a16z, Sequoia, Kleiner Perkins, OpenAI Startup Fund, Elad Gil, Coatue, Google Ventures...

• ARR: Vượt $100M (Aug 2025), tăng trưởng chóng mặt nhờ adoption từ big law firms.

Tình hình hiện tại & Traction 2026

• Được TIME100 Most Influential Companies 2025, dẫn đầu legal AI.

• Mở rộng: Từ legal sang adjacent services, focus "matter-centric workflows" và global coverage.

• Tại sao 2026 hot: Ngành luật phức tạp, data-heavy – Harvey giải quyết thực tế (không thay thế luật sư mà augment), với tốc độ scale nhanh (từ $3B → $8B trong 1 năm). Là ví dụ điển hình vertical AI thành công, cạnh tranh Casetext (Thomson Reuters), nhưng dẫn đầu nhờ early OpenAI access và focus enterprise.

Câu chuyện thú vị thêm

• Những Câu Chuyện Thú Vị Về Harvey AI: Từ Roommates "Paper Billionaires" Đến Cold-Email Thay Đổi Mọi Thứ

  Harvey AI là một trong những startup vertical AI thành công nhất 2025-2026, nhưng đằng sau valuation $8 tỷ và ARR >$100 triệu là loạt câu chuyện "wild" từ hai founder Winston Weinberg (CEO) và Gabriel Pereyra (President). Dưới đây là những anecdote thú vị nhất từ podcast (No Priors, Sequoia Training Data, Founders Journey), Reddit AMA, TechCrunch, NYT, và các nguồn khác – đủ để bạn thấy hành trình "roommates to billionaires" điên rồ thế nào!

  1. Roommates Vẫn Ngủ Mattress Trên Sàn Dù "Paper Billionaires"

  Dù Harvey đạt $8 tỷ valuation (2025 cuối năm), hai founder vẫn sống chung phòng trọ với 1 roommate thứ ba ở San Francisco – mattress trên sàn, không luxury gì cả! Winston kể trong NYT và YouTube interviews (Roommates to Billionaires): "Yeah, sure it’s in the billions, but it’s on paper." SF housing crisis + focus 100% vào công ty khiến họ giữ lifestyle giản dị. Gabe bổ sung: "Từ struggling startup đến NYT feature 'AI billionaires' – nhưng vẫn ngủ sàn vì... nhà đắt!"

  2. Cold-Email Sam Altman – Từ Thử Nghiệm Reddit Đến OpenAI Seed Sole Investor

  Ý tưởng bắt đầu khi Gabe (tại Meta) show Winston (first-year associate tại O'Melveny & Myers) GPT-3/GPT-4 early access (6 tháng trước ChatGPT public). Winston "stunned" vì no one áp dụng cho legal. Họ thử nghiệm: Pull 100 câu hỏi landlord-tenant từ r/legaladvice subreddit, prompt chain-of-thought (trước khi kỹ thuật này nổi tiếng), chạy qua GPT-4. Kết quả: 86/100 câu trả lời được 3 luật sư approve mà không edit! Winston cold-email Sam Altman và Jason Kwon (OpenAI GC) với kết quả này. Kết quả: OpenAI Startup Fund đầu tư seed (sole investor đầu tiên), khởi đầu hành trình. Winston kể trong No Priors và TechCrunch: "Cold email thay đổi mọi thứ – từ roommate experiment đến cap table 'who’s who' VC."

  3. Winston Lock Phòng 14 Giờ Ngày Đầu Có GPT-4 Access

  Ngày đầu tiên nhận early GPT-4 access (2022), Winston lock mình trong phòng 14 giờ redo một workflow legal cũ – từ manual sang AI. Gabe kể trong No Priors Ep.142: "Winston biến mất cả ngày, ra ngoài với eyes đỏ hoe nhưng hào hứng: 'This is it!'" Đó là "aha moment" xác nhận legal là domain hoàn hảo cho LLMs (ngôn ngữ phức tạp, high-stakes data).

  4. Từ "Bad Wrapper" Đến "Matter-Centric Workflows" – Founders Không Có Management Experience Nhưng Scale Nhanh

  Hai founder không có kinh nghiệm quản lý (Winston chỉ 1 năm Big Law, Gabe pure research tại DeepMind/Google Brain/Meta). Nhưng họ scale từ 2 người → ~500 nhân viên (20% là lawyers) chỉ trong 3 năm. Trong Reddit AMA và podcast: Họ dùng async Google Docs interview candidate để test thinking/writing thay vì "good at talking". Winston nhấn mạnh: "Sacrifice thrashy projects để focus – outcare & outwork everyone." Họ xây "multiplayer platform" với ethical walls (bảo mật giữa clients) và global permissioning – technical challenge lớn.

  5. "Models Are the Product" – Không Phải Wrapper, Mà Superpower Cho Lawyers

  Gabe Pereyra trong 3 Geeks and a Law Blog: "Legal emerged as right domain vì language + law intersect – chúng tôi không replace lawyers, mà give superpowers." Winston bổ sung trong Sequoia podcast: "AI handle repeatable tasks (fixed-fee), lawyers focus specialized/high-value." Họ tin AI sẽ split industry: Fixed-fee cho routine, premium cho complex.

  6. Fun Fact: Winston Apply Goldman Sachs Nhưng Bị Từ Chối – Giờ Cap Table Có Goldman!

  Winston từng apply Goldman Sachs nhưng không được nhận – giờ Harvey có investor từ Goldman Sachs và các big banks. Trong interviews, anh cười: "Từ rejected applicant đến partner với họ qua AI!"

  Những câu chuyện này cho thấy Harvey không phải "hype" – mà từ frustration thực tế (Big Law grind), friendship sâu (best friends/roommates), và execution điên cuồng (cold-email, 14h lock phòng). Từ 2022 → 2026: $8B valuation, >700 clients (nửa AmLaw 100), ARR $100M+ – minh chứng vertical AI thực tế thắng lớn.

Kênh Social Chính Thức (2026)

• LinkedIn: linkedin.com/company/harvey-ai (~100K+ followers) – kênh active nhất, updates platform, blog, hiring, insights.

• Website: harvey.ai (blog với announcements như funding, values: decisiveness, simplicity, "Job’s Not Finished").

• X/Twitter & Instagram: Không có official lớn/active rõ ràng (tập trung B2B, ít dùng social consumer). Theo dõi LinkedIn để cập nhật.

• YouTube: Có interviews founder (No Priors podcast với Winston, Founders Journey...).

Harvey là case điển hình AI thực tế thay đổi ngành truyền thống – từ roommate experiment đến $8B empire. Nếu bạn quan tâm legaltech hoặc vertical AI, đây là startup đáng follow nhất 2026!

Mô tả sản phẩm

• Sử dụng generative AI (dựa trên large language models) để lắng nghe cuộc khám bệnh thời gian thực (qua điện thoại, Zoom hoặc trực tiếp tại phòng khám).

• Tự động chuyển đổi thành structured clinical notes (ghi chép có cấu trúc), tóm tắt chính xác, gợi ý mã billing (ICD-10, CPT), hỗ trợ revenue cycle management.

• Tích hợp sâu với Epic Systems (EHR lớn nhất Mỹ), giúp bác sĩ tiết kiệm 1-2 giờ mỗi ngày, giảm lỗi ghi chép, tăng tương tác bệnh nhân.

• Đang mở rộng sang prior authorization (xác nhận trước với bảo hiểm) và collaboration giữa payer-provider.

Câu chuyện thành lập & Founder

• Thành lập tháng 3/2018 tại Pittsburgh, Pennsylvania (Mỹ), xuất phát từ Pittsburgh Health Data Alliance – liên minh giữa UPMC (hệ thống bệnh viện đại học lớn), Carnegie Mellon University (CMU – top trường AI), và University of Pittsburgh.

• Founder chính:

  • Shiv Rao, MD (CEO & Co-founder): Bác sĩ tim mạch đang hành nghề tại UPMC. Trước đó là EVP tại UPMC Enterprises (quỹ đầu tư của hệ thống bệnh viện). Ý tưởng Abridge đến từ trải nghiệm cá nhân: Shiv kiệt sức vì phải dành hàng giờ ghi chép EHR sau mỗi ca khám, mất thời gian cho gia đình và nghỉ ngơi. Ông vẫn giữ vai trò bác sĩ song song với điều hành công ty.

  • Co-founders: Florian Metze (CSO – chuyên gia AI từ CMU), Sandeep Konam (CTO).

• Ban đầu ý tưởng được gọi là "SoundCloud + RapGenius cho y khoa" – ghi âm và phân tích cuộc trò chuyện y tế để rút gọn ghi chép.

Funding & Valuation (cập nhật tháng 2/2026)

• Tổng vốn huy động: Khoảng $780–800 triệu.

• Các round lớn:

  • Series E (tháng 6/2025): $300 triệu (lead bởi Andreessen Horowitz – a16z, join Khosla Ventures) → valuation $5.3 tỷ (gấp đôi chỉ 4 tháng sau Series D).

  • Series D (tháng 2/2025): $250 triệu (lead bởi Elad Gil & IVP, join CapitalG – Alphabet, NVentures – NVIDIA).

  • Series C (2024): $150 triệu (Lightspeed Venture Partners lead).

  • Trước đó: Series B (2023) $30 triệu (Spark Capital), Series A (2020) $10–15 triệu.

• Nhà đầu tư lớn: a16z, Khosla Ventures, Bessemer, CVS Health Ventures, Mass General Brigham, Kaiser Permanente Ventures, Redpoint, Spark Capital, CapitalG, NVIDIA...

• ARR: Tăng trưởng mạnh, hợp tác với hơn 250 health systems (UPMC, Northwell Health, Sharp HealthCare, OhioHealth...).

Tình hình hiện tại & Traction 2026

• Được sử dụng cho hàng triệu cuộc khám, dự kiến hỗ trợ hơn 80 triệu patient-clinician conversations trong năm 2026.

• Best in KLAS 2025 & 2026 cho Ambient AI (dẫn đầu thị trường, điểm A+ ở culture, loyalty, value – cao hơn competitor).

• Giải thưởng: TIME Best Inventions 2024-2025, CNBC Disruptor 2025, Fast Company Most Innovative 2025, Forbes AI 50.

• Mở rộng toàn mạng UPMC (12.000 clinicians đến 2026), và đang dẫn đầu dù Epic Systems ra mắt AI Charting cạnh tranh – Abridge vẫn được đánh giá cao hơn về impact thực tế.

Tại sao 2026 hot?

Burnout bác sĩ Mỹ đang ở mức nghiêm trọng: Họ dành gần 1/3 thời gian cho EHR thay vì bệnh nhân. Abridge không chỉ ghi chép mà còn hỗ trợ billing/revenue, giúp bệnh viện tăng doanh thu và giảm chi phí. Với valuation $5.3 tỷ, tăng trưởng chóng mặt và focus enterprise healthtech, Abridge là ví dụ điển hình cho AI thực tế (không hype), có tiềm năng IPO hoặc M&A lớn trong 2026–2027. Cạnh tranh chính: Nuance (Microsoft), Nabla – nhưng Abridge dẫn đầu nhờ tích hợp Epic và giải quyết pain points sâu.

Abridge đang thay đổi cách y tế hoạt động: Từ "bác sĩ kiệt sức vì giấy tờ" đến "bác sĩ tập trung hoàn toàn vào bệnh nhân". Nếu bạn quan tâm healthtech AI, đây là một trong những case đáng theo dõi nhất năm 2026.

Câu Chuyện Thú Vị Về Abridge: Từ "Pajama Time" Đến "Hope Camels" – Hành Trình Giải Phóng Bác Sĩ Của Shiv Rao

Abridge không chỉ là startup ambient AI scribe hàng đầu – nó còn là câu chuyện cá nhân sâu sắc về burnout trong y khoa, được founder Shiv Rao biến thành sứ mệnh "scaling empathy" (mở rộng sự đồng cảm) qua AI. Dưới đây là những anecdote thú vị nhất từ phỏng vấn, podcast (No Priors, NEJM AI Grand Rounds, Fortune profile) và nguồn chính thức.

1. "Pajama Time" – Nguồn Gốc Từ Những Đêm Khuya Ghi Chép Tại Nhà

Shiv Rao, bác sĩ tim mạch đang hành nghề tại UPMC (Pittsburgh), thường xuyên phải mang công việc về nhà: Ghi chép EHR sau ca khám, ngồi máy tính đến khuya trong khi mặc pijama. Ông gọi đó là "pajama time" – thời gian giấy tờ cướp mất cuộc sống gia đình. Shiv kể trong nhiều podcast (No Priors 2025, NEJM AI): "Tôi kiệt sức vì dành 1/3 thời gian cho paperwork thay vì bệnh nhân. Ý tưởng Abridge sinh ra từ frustration cá nhân: Làm sao để bác sĩ như tôi có thể về nhà sớm, ăn tối với gia đình mà không lo lắng về ghi chép?" Một câu chuyện xúc động: Một bác sĩ nông thôn gửi thư cho Abridge kể sau khi dùng tool, con trai nhỏ hỏi: "Mommy, sao hôm nay mẹ không làm việc?" Bà giải thích nhờ Abridge, bà về nhà sớm mỗi tối. Shiv chia sẻ trong TIME100 AI 2024: "Đó là khoảnh khắc tôi biết chúng tôi đang 'give life back' cho clinicians."

2. "Hope Camels" – Triết Lý "Side Quests" Và Obsession Với Skateboarding/Music

Trong Fortune exclusive profile (Feb 2025), Shiv được miêu tả như "AI alchemist" thích side quests (như trong game: theo đuổi detour bất ngờ). Ông từng lập trình electronic music thời trẻ, mê skateboarding – ảnh hưởng đến cách tiếp cận innovation: "Taste, empathy, and curiosity are the real moats in healthcare AI." "Hope camels" là thuật ngữ nội bộ Abridge: Giống lạc đà hy vọng – mang nước (giải pháp) qua sa mạc burnout. Shiv dùng nó để mô tả sứ mệnh: Không chỉ tech, mà là "bringing humanity back" vào y tế.

3. Epiphany Từ Một Cuộc Gặp Bệnh Nhân – "Deeply Human Encounter"

Trong NEJM AI Grand Rounds podcast (2025), Shiv kể origin story: Là resident, ông gặp một bệnh nhân ICU sắp qua đời. Cuộc trò chuyện đầy cảm xúc, nhưng ông phải vội ghi chép thay vì lắng nghe hoàn toàn. "Đó là epiphany: Conversations are the source of truth in healthcare. AI phải giúp capture empathy, không thay thế nó." Ông so sánh startup như "dying patient": Buộc phải react nhanh, abstract lessons từ chaos – giống cách ông xử lý ca cấp cứu.

4. Pittsburgh – "Perfect Storm" Cho AI Healthtech

Shiv sinh ra và lớn lên ở Pittsburgh, chọn thành lập Abridge tại đây vì "intersection" UPMC + CMU (top AI school). Ông nói trong AI Power Pittsburgh: "Pittsburgh có tất cả ingredients: Healthcare giant, AI talent, và văn hóa khiêm tốn để build company thực tế."

Abridge là minh chứng: Từ pain point cá nhân (burnout của một bác sĩ) đến scale lớn (hàng triệu conversations, Best in KLAS 2026), chứng minh AI có thể "unburden souls" và khôi phục empathy trong y tế.

Kênh Social Chính Thức Của Abridge (2026)

• LinkedIn: linkedin.com/company/abridgehq (~66K followers) – kênh active nhất, cập nhật announcements, insights, hiring, customer stories.

• X/Twitter: @AbridgeHQ – chia sẻ quick updates, AI trends, product news.

• Instagram: Không có official lớn rõ ràng (chủ yếu repost từ partner/design như Pentagram), nhưng theo dõi LinkedIn để cập nhật visual.

• YouTube: Tìm "Abridge" hoặc podcast features (như No Priors, NEJM AI) – có video Shiv Rao interviews.

• Website: abridge.com (footer link social, blog với Shiv's posts).

Mô tả sản phẩm

• Công nghệ cốt lõi: Generative AI, agentic workflows (AI tự động hóa quy trình nghiên cứu sâu), NLP, explainable AI, Smart Synonyms (tìm kiếm đồng nghĩa thông minh), Smart Summaries (tóm tắt tự động), sentiment analysis, trend detection.

• Nội dung: Hàng triệu tài liệu premium (equity research từ Wall Street, SEC filings, event transcripts, trade journals, expert calls từ Tegus – acquisition 2024), kết hợp với nội dung nội bộ doanh nghiệp.

• Tính năng nổi bật: Deep Research AI agent (tổng hợp dữ liệu lớn), search cross-content, alerts cá nhân hóa, integration enterprise-grade (secure, scalable).

• Khách hàng: Hơn 6,500 tổ chức toàn cầu (2025-2026), bao gồm Google, JP Morgan, Pfizer, Microsoft, Nvidia, UBS, Unilever, 88% S&P 100, 80% top banks/PE firms, tất cả top pharma lớn.

Câu chuyện thành lập & Founder

• Thành lập 2011 tại New York (HQ hiện tại Hudson Yards, mở rộng mới đầu 2026).

• Founder chính:

  • Jack Kokko (CEO & Founder): Serial entrepreneur với background finance + tech. Từng là senior analyst tại Morgan Stanley (tech M&A team Menlo Park, telecom team London). Ý tưởng AlphaSense xuất phát từ trải nghiệm cá nhân: Là analyst, Jack dành hàng giờ CTRL+F qua PDFs để tìm thông tin quan trọng. Ông muốn xây dựng công cụ AI giúp knowledge workers (đặc biệt finance) thoát khỏi "manual research hell". Trước đó founder Silecs Inc. (advanced materials cho semiconductor, raise >$50M). Học MBA Finance tại Wharton (UPenn), Master's Engineering tại University of Oulu (Finland), Bachelor's Finance tại Helsinki School of Economics.

  • Co-founder: Raj Neervannan (CTO) – gặp Jack tại Wharton project, background mạnh về software engineering.

• Câu chuyện khởi nghiệp: Bắt đầu từ pain point thực tế của analyst tài chính, dần phát triển thành nền tảng AI search toàn diện cho enterprise.

Funding & Valuation (cập nhật tháng 2/2026)

• Tổng vốn huy động: Khoảng $1.4–1.63 tỷ (qua 15-19 rounds).

• Round lớn nhất: Series F (tháng 6/2024): $650 triệu (lead Viking Global Investors & BDT & MSD Partners, join CapitalG/Alphabet, Goldman Sachs, SoftBank, Alkeon, Blue Owl, JP Morgan...) → valuation $4 tỷ.

• Các round trước: Series E (2023): $150 triệu tại $2.5 tỷ (lead Bond, join CapitalG, Viking, Goldman).

• Nhà đầu tư lớn: Viking Global, CapitalG (Alphabet growth fund), Goldman Sachs, BDT & MSD, SoftBank, Innovation Endeavors...

• ARR (annual recurring revenue): Vượt $500 triệu (tháng 10/2025), tăng từ $400 triệu đầu 2025, growth ~73% YoY.

Tình hình hiện tại & Traction 2026

• Đội ngũ: Khoảng 2,778 nhân viên (tăng mạnh từ 1,000+ năm 2025).

• Thành tựu nổi bật:

  • CNBC Disruptor 50 (2025).

  • Inc.'s Best in Business 2025 ("Best AI Implementation" & "Best in Innovation").

  • Fortune Top 50 AI Innovators.

• Mở rộng: Global HQ mới tại Hudson Yards (New York) đầu 2026, acquisition Tegus (2024) tăng mạnh expert transcripts/private data, ra mắt agentic AI workflows giúp tự động hóa nghiên cứu phức tạp.

• Tại sao 2026 hot: Trong bối cảnh AI enterprise bùng nổ nhưng không phải hype, AlphaSense giải quyết vấn đề thực tế – research manual tốn thời gian, data overload trong finance/corporate. Với ARR $500M+, khách hàng elite (top banks, pharma, tech giants) và tăng trưởng ổn định, AlphaSense là ví dụ điển hình cho AI thực dụng, có tiềm năng IPO hoặc scale lớn hơn trong năm 2026.

AlphaSense không chỉ là công cụ search – nó là "second brain" cho các chuyên gia tài chính và doanh nghiệp, giúp họ đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn trong môi trường data khổng lồ. Nếu bạn đang theo dõi AI enterprise, market intel tools (so sánh với Bloomberg Terminal, PitchBook, FactSet...), AlphaSense đang dẫn đầu phân khúc này.

Câu Chuyện Thú Vị Về AlphaSense: Từ Những Giờ CTRL+F Khổ Sở Đến "Google Cho Tài Chính"

AlphaSense không chỉ là một nền tảng AI market intelligence hàng đầu – nó còn là minh chứng sống động cho việc một pain point cá nhân có thể biến thành công ty tỷ đô. Dưới đây là những câu chuyện thú vị nhất về hành trình của AlphaSense và founder Jack Kokko, dựa trên các phỏng vấn, podcast và nguồn chính thức.

Nguồn Gốc Từ "Manual Research Hell" – CTRL+F Cứu Không Nổi

Jack Kokko (tên đầy đủ Jaakko Kokko, gốc Phần Lan) bắt đầu sự nghiệp năm 1997 làm analyst tại Morgan Stanley. Là một investment banker trẻ, anh phải dành hàng giờ (thậm chí ngày đêm cuối tuần) đọc PDFs, dùng CTRL+F để tìm keyword trong hàng nghìn tài liệu – filings, research reports, earnings calls... Nhưng dù có công cụ tốt nhất, anh vẫn lo lắng bỏ lỡ insights quan trọng. Jack kể trong nhiều phỏng vấn (Medium, Wharton story, Capital Allocators podcast): "Tôi dành vô số giờ tìm thông tin, nhưng vẫn cảm thấy thiếu nửa dữ liệu cần thiết." Đó là khoảnh khắc "eureka" – anh nhận ra ngành tài chính cần một search engine thông minh hơn, không phải công cụ cơ bản.

Thú vị hơn: Jack từng thuyết phục Morgan Stanley chuyển anh từ London sang Silicon Valley (Menlo Park) vì "đó là nơi đang hot" – và cũng là nơi anh hy vọng gặp co-founder tương lai!

Hành Trình "Lạc Lối" Trước Khi Tái Hợp Ý Tưởng

Sau Morgan Stanley (rời năm 2000), Jack không lao ngay vào startup finance. Anh thành lập Silecs Inc. – công ty vật liệu tiên tiến cho semiconductor, raise >$50M, cung cấp cho hàng tỷ thiết bị điện tử đại chúng, và bị mua lại năm 2014. Đây là "startup đầu tay" của anh, ở lĩnh vực hoàn toàn khác (hardware/tech).

Năm 2006, khi đang điều hành Silecs, Jack học MBA tại Wharton (UPenn). Trong một project nhóm, anh gặp Raj Neervannan (sau này là CTO). Họ thảo luận về vấn đề research cũ kỹ – và ký ức Morgan Stanley ùa về. Jack kể: "Project đó làm tôi nhớ lại những đêm dài ở Morgan Stanley. Raj có background software mạnh, nên chúng tôi quyết định: Phải xây cái gì đó tốt hơn." Năm 2008 (sau Wharton), họ chính thức đồng ý build AlphaSense. Mất 3 năm validate ý tưởng và build tech trước khi launch MVP năm 2011 (lúc đầu gọi là "Information Discovery Engine").

Từ "B2B Google" Đến AI Agentic – Và Những Cuộc Nói Chuyện "Đỉnh Cao"

Jack thường gọi AlphaSense là "B2B Google" cho market intelligence. Ý tưởng ban đầu là aggregate dữ liệu fragmented (research, filings, transcripts...) rồi dùng ML/NLP để search thông minh. Khi LLMs bùng nổ, công ty pivot mạnh sang generative AI, agentic workflows (như Deep Research – làm việc tuần của analyst chỉ trong phút).

Một câu chuyện thú vị: Năm 2025, Jack có buổi keynote với Lloyd Blankfein (cựu CEO Goldman Sachs) tại AlphaSummit. Blankfein chia sẻ chuyện bị Goldman từ chối việc làm ban đầu rồi cuối cùng dẫn dắt công ty – Jack cười và kể anh cũng apply Goldman nhưng không được nhận! Buổi nói chuyện đó highlight cách AI giúp analyst "tìm alpha" nhanh hơn, và Jack nhấn mạnh: "Stock pickers sẽ không biến mất – AI chỉ làm họ mạnh hơn."

Fun Fact & Triết Lý Cá Nhân

• Jack là serial entrepreneur gốc Phần Lan, học ở Helsinki, rồi MBA Wharton. Anh vẫn giữ tinh thần "pivot nhanh" – trong podcast Capital Allocators (2025), anh nói: "Phải luôn sẵn sàng thay đổi khi tech evolve, thậm chí CEO như tôi cũng phải học liên tục về AI."

• AlphaSense từng bị gọi là "Google cho Finance" – nhưng Jack nhấn mạnh: "Mọi quyết định doanh nghiệp đều cộng dồn thành enterprise value. Chúng tôi giúp mỗi decision tốt hơn một chút."

• Hiện tại (2026): ARR >$500M, valuation $4B+, khách hàng elite (88% S&P 100), và đang mở rộng "always-on intelligence machine".

Câu chuyện AlphaSense là điển hình cho startup thành công: Bắt nguồn từ frustration thực tế (không phải ý tưởng "cool" trên trời), kiên trì qua 3 năm build, rồi bùng nổ nhờ AI. Jack Kokko – từ analyst khổ sở CTRL+F đến CEO xây "second brain" cho Wall Street – chứng minh rằng pain point cá nhân lớn nhất thường là cơ hội lớn nhất.

Kênh Social Chính Thức Của AlphaSense (2026)

• LinkedIn (~113K followers) – kênh active nhất, cập nhật insights, webinar, hiring.

• X/Twitter: @AlphaSenseInc – chia sẻ quick insights, news, earnings highlights.

• Instagram: @alphasenseinc (~1.6K followers) – event photos, team culture, visual platform.

• YouTube: youtube.com/@AlphaSense – demos, webinars, culture videos.

• Facebook: facebook.com/AlphaSenseInc (~739 likes) – ít active, chủ yếu repost.

Whatnot là nền tảng livestream shopping (mua sắm trực tiếp qua video live) lớn nhất Bắc Mỹ và châu Âu hiện nay, kết hợp auction thời gian thực, tương tác cộng đồng và giải trí – được ví như eBay + Twitch + QVC phiên bản hiện đại, nơi người bán biến đam mê thành kinh doanh và người mua tận hưởng trải nghiệm vui vẻ, chân thực.

Tổng quan & Cách hoạt động

• Thành lập: Năm 2019 tại Los Angeles (Mỹ) bởi Grant LaFontaine (CEO) và Logan Head (CTO).

• Founder chi tiết:

  • Grant LaFontaine: Tốt nghiệp Economics tại Cornell University. Là collector thực thụ từ thời teen (bán Pokémon cards, sneakers). Trước đó làm Product Manager tại Facebook/YouTube, Product Marketing Manager tại Google, và co-founder Kit (startup bị Patreon mua lại). Grant là người bán live đầu tiên trên Whatnot, bán $5.000 Funko Pops chỉ trong 2 giờ đầu. Anh nhấn mạnh tính cộng đồng và authenticity.

    • Social: LinkedIn @grantlafontaine, X/Twitter @GrantLaFontaine.

  • Logan Head: Tốt nghiệp BS Management Information Systems tại University of Montana. Trước đó Senior Product Manager tại GOAT (sneaker marketplace), startup trước (Fight Club) bị GOAT mua năm 2018. Logan tập trung xây dựng công nghệ auction và livestream mượt mà.

• Cả hai tham gia Y Combinator Winter 2020, pitch hơn 100 investor để raise pre-seed đầu tiên. Bắt đầu từ niche collectibles (Funko Pops, trading cards, comics, sneakers), sau mở rộng nhờ growth từ community.

• Mở rộng: Từ collectibles sang >250 categories: vintage clothing, fashion, beauty, electronics, jewelry, toys, sports memorabilia, thậm chí perishables (nông sản tươi, pet supplies).

• Cơ chế: Seller livestream giới thiệu sản phẩm, chat tương tác, auction, flash sale, giveaways. Buyer bid thời gian thực, mua ngay hoặc qua store. Người dùng trung bình dành 80-95 phút/ngày xem live (cao hơn Netflix ở một số báo cáo).

Tình hình hiện tại (tháng 2/2026)

• GMV (gross merchandise value): >$8 tỷ năm 2025 (gấp đôi 2024, theo State of Live Selling Report 2026 của Whatnot). Một số nguồn trước đó báo $6 tỷ, nhưng cập nhật mới nhất xác nhận vượt $8 tỷ.

• Thị phần: Gần 60% livestream commerce Bắc Mỹ & châu Âu (thị trường khu vực ước tính $22 tỷ năm 2025, tăng gấp đôi hàng năm).

• Người dùng & Seller: >20 triệu tài khoản mới năm 2025. Retention ~80% hàng tháng. 1/8 seller full-time (tăng 20% YoY). Seller live 3-4 lần/tuần kiếm trung bình >$13K/tháng; live hàng ngày kiếm gấp 100-250 lần. 53% seller kiếm phần lớn doanh thu từ live. Số seller kiếm >$1M lifetime sales gấp đôi năm 2025.

• Doanh thu: Gần $1 tỷ năm 2025 (theo Inc.com). Tăng trưởng mạnh ở categories mới: Beauty +791%, Electronics +444%, Women's Fashion +223%.

• Funding & Valuation: Tổng vốn ~$968-975 triệu.

  • Series F (10/2025): $225 triệu (co-lead DST Global & CapitalG/Alphabet; join Sequoia, a16z, Greycroft, Alkeon...) → valuation $11.5 tỷ (gấp đôi đầu 2025, khi Series E $265M tại ~$5 tỷ).

  • Các round trước: Series E (1/2025) $265M, Series D (2022) $260M...

  • Nhà đầu tư lớn: DST Global, CapitalG (Alphabet), a16z, Sequoia, Greycroft...

• Hoạt động: Hoạt động ở 9 quốc gia (Mỹ, Anh, Canada, Pháp, Đức...). Được Inc.com xếp #1 trong "16 Companies to Watch in 2026".

• Sự kiện nổi bật gần đây: MrBeast sắp live giveaway >$1 triệu (Birkins, Bob Ross painting, Lamborghini, cash...) ngày 8/2/2026 – bookmark stream tại Whatnot.

Các trang web/social liên quan (official 2026)

• Website: whatnot.com

• Instagram: @whatnot (~748K followers) – sub như @whatnotfashion.

• LinkedIn: Whatnot Inc. (~90K followers).

• TikTok: @whatnot (~160K followers).

• X/Twitter: @Whatnot (active promo, collab MrBeast).

• Careers: careers.whatnot.com (remote + hub LA/Seattle).

Whatnot đang dẫn đầu xu hướng social commerce + entertainment ở phương Tây, cạnh tranh TikTok Shop/Amazon Live nhờ focus community, auction và authenticity. CEO Grant LaFontaine: "Live shopping không còn là tương lai – nó là hiện tại của retail." Năm 2026 hứa hẹn bùng nổ hơn với categories everyday (fashion, beauty, food/drinks) và seller tăng cường live.

Câu Chuyện Thú Vị Về Whatnot: Từ Bán Pokémon Cards Từ Năm 7 Tuổi Đến Livestream Empire Tỷ Đô

Whatnot không chỉ là nền tảng livestream ecommerce hàng đầu Bắc Mỹ – nó còn là câu chuyện về đam mê cá nhân, pivot nhanh chóng và "stumble upon" thành công lớn. Dưới đây là những anecdote thú vị nhất từ founder Grant LaFontaine và Logan Head, dựa trên các phỏng vấn (NEA, Scribble VC, a16z podcast, Business Insider, Contrary Research...).

1. Grant LaFontaine – Collector Từ Năm 7 Tuổi, Bán Pokémon Cards Trên Yahoo Auctions

Grant bắt đầu hành trình collectibles từ năm 7 tuổi: Mua bán Pokémon cards online trên Yahoo Auctions (trước cả eBay phổ biến). Anh nhớ rõ món hàng đầu tiên: Một thẻ holographic Chansey, bán được $10 – nhận séc giấy gửi về nhà! Từ đó, Grant nghiện resell: Middle school bán Pokémon, twenties flip sneakers. Anh từng nói: "Tôi bán Pokémon cards từ khi còn nhỏ, và luôn cảm thấy mua bán collectibles không chỉ là giao dịch – mà là cộng đồng, câu chuyện đằng sau món đồ." Ý tưởng Whatnot chính là giải quyết pain point này: Các nền tảng cũ (eBay) clunky, thiếu tương tác, an toàn kém. Grant muốn biến mua bán thành "fun & social" như Twitch + auction house.

2. Ý Tưởng Ban Đầu Siêu Tệ: "Full-Service Craigslist" – Chỉ 2 Tuần Thì Bỏ

Khi khởi động năm 2019, Grant và Logan không có ý tưởng rõ ràng. Họ chỉ muốn "build something" sau khi rời big tech (Grant từ Facebook/Google, Logan từ GOAT). Ban đầu: Xây "high-end Craigslist" – bán bất cứ thứ gì, thậm chí gọi điện delivery companies để thử kiếm tiền. Chỉ 2 tuần sau, Grant kết luận: "Không kiếm được tiền đâu!" Pivot ngay: Tập trung collectibles vì cả hai đều là collector. Bắt đầu với Funko Pops (những chú búp bê vinyl đầu to) – niche nhỏ nhưng cộng đồng cuồng nhiệt.

3. "Stumble Onto Live": Logan Code 6 Tuần, Grant Là Người Live Đầu Tiên Bán $5K Funko Pops Trong 2 Giờ

Summer 2020, sau YC W20 Demo Day, Logan (chưa từng build live video bao giờ) lock mình phòng 6 tuần code livestream feature. Grant – "not a particularly entertaining character" (tự nhận) – là người live đầu tiên. Kết quả: Bán hết $5.000 Funko Pops chỉ trong 2-2.5 giờ – nhiều hơn cả năm trước trên eBay! Grant kể trong a16z podcast: "Logan sợ không work nên không dám live, nên tôi phải thử. Và boom – nó work!" Từ đó, live trở thành core: Auction thời gian thực, chat, giveaways – biến shopping thành entertainment. Grant vẫn bán Pokémon packs trên Whatnot đến nay.

4. Pivot Từ "Bad Idea" Nhờ Community & Pandemic Timing

Whatnot launch Dec 2019 – ngay trước pandemic. Quarantined, mọi người quay về hobby: Collectibles bùng nổ (Pokémon, sports cards, Funko). Founders tận dụng: "Mọi người tuổi chúng tôi có disposable income, quay lại collectibles vì nostalgia." Community-driven growth: Mở rộng categories theo user request (từ Funko → Pokémon → trading cards → fashion, beauty...). Grant thường nhấn mạnh: "Chúng tôi không invent live shopping – chúng tôi solve vấn đề cho collector: Social, fun, authentic."

5. Fun Fact: Grant Vẫn Là "Seller" Trên Chính Nền Tảng Của Mình

Grant vẫn active bán hàng: Last item anh bán trên Whatnot là pack Pokémon cards (trong podcast a16z). Anh tin live shopping là "present of retail" – không phải future nữa.

Whatnot là case điển hình: Bắt nguồn từ frustration cá nhân (mua bán collectibles nhàm chán), pivot nhanh (từ Craigslist → Funko → live), timing hoàn hảo (pandemic + nostalgia boom), và focus community. Từ "bad idea" đến $11.5B valuation, GMV >$8B – chứng minh đam mê cá nhân + execution có thể thay đổi ngành.

Trong bối cảnh đó, Business Insider đã công bố danh sách “The 37 Rising Stars Shaping the Future of Venture Capital in 2026” — 37 nhà đầu tư mạo hiểm trẻ đang lên, được lựa chọn từ đề cử của cộng đồng VC, độc giả và phân tích của đội ngũ biên tập.

Đây không chỉ là danh sách “những người trẻ giỏi”, mà là chân dung của thế hệ VC mới:
những người sẽ định hình cách vốn được phân bổ, cách startup được đánh giá và cách niềm tin được xây dựng trong 5–10 năm tới.

Venture Capital sau reset: điều gì đã thay đổi?

Sau nhiều năm bị chi phối bởi:

• vốn dồi dào,

• FOMO,

• và định giá phi thực tế (đặc biệt trong AI),

VC hiện nay quay trở lại với các nguyên tắc cốt lõi hơn:

• kiểm tra kỹ lưỡng (deep diligence),

• tập trung vào khách hàng thật và doanh thu thật,

• đánh giá khả năng mở rộng thành doanh nghiệp bền vững, không chỉ là công nghệ đẹp.

AI vẫn là trung tâm, nhưng trọng tâm đã dịch chuyển:

từ generative AI hype → sang AI giải quyết workflow thật, tạo giá trị kinh tế rõ ràng.

Chính sự “chậm lại” này đã mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư trẻ.
Họ thường là người:

• tìm thấy deal sớm nhất,

• xây dựng quan hệ với founder từ rất sớm,

• và dám đặt cược trước khi thị trường kịp nhận ra.

Thế hệ Rising Stars 2026 có gì khác?

Danh sách Rising Stars năm nay phản ánh rõ sự đa dạng:

• đến từ quỹ lớn lẫn quỹ nhỏ,

• đầu tư từ seed đến growth,

• background trải dài từ consulting, product, startup operator đến thể thao chuyên nghiệp.

Điểm chung lớn nhất của họ không phải tuổi tác, mà là:

khả năng học nhanh, hành động sớm và xây dựng niềm tin dài hạn với founder.

Dưới đây là những gương mặt tiêu biểu trong danh sách — được sắp xếp theo tinh thần bài gốc.

Max Abram – Scale Venture Partners

Max Abram vừa được thăng chức partner tại Scale Venture Partners sau khi liên tục chứng minh khả năng nhận diện cả công ty lẫn chủ đề đầu tư trước khi chúng trở thành xu hướng.

Năm 2025, anh giúp Scale đặt cược sớm vào làn sóng AI agents thông qua Tavus (AI agent mang tính “con người” hơn) và Bland (AI phone agents). Scale dẫn dắt Series A cho cả hai, và mỗi công ty sau đó đều huy động thành công Series B 40 triệu USD.

Abram cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình luận điểm của Scale về AI trong ngành pháp lý, dẫn tới khoản đầu tư vào GC AI – phần mềm pháp lý được Scale dẫn dắt Series B 60 triệu USD.

Sophie Beshar – Insight Partners

Gia nhập Insight từ năm 2019, Sophie Beshar mang theo background đa dạng: Google, Goldman Sachs và cả chiến dịch tranh cử của Hillary Clinton.

Cô nổi bật với thương vụ Delve, startup compliance do hai sinh viên MIT bỏ học sáng lập. Nhận ra tốc độ scale “không bình thường”, Sophie trực tiếp bay đến San Francisco, làm việc cùng founder suốt một tuần để thẩm định. Kết quả là vòng Series A 32 triệu USD với định giá 300 triệu USD do Insight dẫn dắt.

Với Sophie, kỹ năng cốt lõi nhất của VC là sự tò mò:

“Những nhà đầu tư giỏi nhất là những người dám hỏi tiếp câu hỏi khó và sẵn sàng thừa nhận điều mình chưa biết.”

Adil Bhatia – Redpoint Ventures

Gia nhập Redpoint năm 2024 sau thời gian ở ICONIQ Growth, Adil Bhatia tập trung vào hạ tầng, AI, SaaS và bảo mật.

Anh tham gia các khoản đầu tư như Parafin (financial infrastructure), Physical Intelligence (robotics) và Irregular Security (AI security). Redpoint dưới sự tham gia của Adil cũng đẩy mạnh đầu tư vào space tech, tiêu biểu là vòng Series C của K2 Space.

Adil cho rằng VC hiện đại phải tự tay dùng AI, không chỉ nói về AI. Anh sử dụng ChatGPT deep research để tranh luận thesis đầu tư và mở rộng góc nhìn vượt ra ngoài giả định ban đầu.

Samantha Borja – Menlo Ventures

Gia nhập Menlo năm 2023 sau hai năm tại BCG, Samantha Borja tập trung vào SaaS, AI và cloud infrastructure.

Cô là một phần của đội ngũ đồng dẫn dắt Series B của Lovable, startup coding vibe của châu Âu với định giá 6,6 tỷ USD. Đáng chú ý, mối quan hệ với founder Anton Osika được xây dựng từ 6 tháng trước khi công ty ra mắt, khi anh còn là GPT Engineer.

Borja thực hiện diligence cực sâu, tự xây mô hình và script Python để phân tích hành vi người dùng và doanh thu. Triết lý của cô rất đơn giản nhưng hiếm:

“Mọi người đánh giá thấp tầm quan trọng của việc chỉ đơn giản là trở thành người tử tế trong ngành này.”

Jason Brooke – Sapphire Ventures

Jason Brooke vừa được thăng principal tại Sapphire Ventures, tập trung vào giao thoa giữa fintech, vertical software và crypto.

Anh là người thúc đẩy Sapphire đầu tư vào Rain, nền tảng phát hành thẻ và ví gắn với stablecoin. Chỉ bốn tháng sau Series B 58 triệu USD, Rain công bố Series C 250 triệu USD với định giá gần 2 tỷ USD.

Brooke coi AI là công cụ mặc định trong công việc VC: từ phát hiện deal đến xây primer ngành.

Sudhee Chilappagari – Principal, Battery Ventures

Lĩnh vực: B2B SaaS, AI applications, AI-enabled services

Sudhee Chilappagari đã làm việc tại Battery Ventures hơn bốn năm rưỡi và hiện giữ vai trò principal. Anh tập trung vào các khoản đầu tư B2B SaaS, AI apps và các dịch vụ được “AI-enable”, với những cái tên tiêu biểu như Coefficient (data integration) và Liberate (AI voice cho ngành bảo hiểm).

Trong vài năm gần đây, đội ngũ Battery đặc biệt đào sâu mảng voice AI, và khoản đầu tư nổi bật nhất của Chilappagari là Jump AI – một startup tư vấn tài chính có trụ sở tại Utah. Điểm đáng chú ý là Jump không chủ động gọi vốn sau seed. Thay vào đó, Battery tiếp cận startup này thông qua việc giới thiệu khách hàng tiềm năng và cùng founder xây dựng kế hoạch bán hàng sớm, trước khi chính thức dẫn dắt vòng Series A trị giá 20 triệu USD.

Là cựu entrepreneur và tự nhận mình là một “product nerd”, Chilappagari đặc biệt yêu thích Wispr Flow – công cụ giúp dictate email, tài liệu và thậm chí cả prompt cho ChatGPT, phản ánh đúng phong cách VC thiên về trải nghiệm sản phẩm.

Sofia Dolfe – Partner, Index Ventures

Lĩnh vực: Early-stage SaaS, AI, Financial Services, Gaming (Châu Âu & Mỹ)

Sofia Dolfe, nhà đầu tư người Thụy Điển, tốt nghiệp thạc sĩ tại London School of Economics và gia nhập Index Ventures từ năm 2018. Hiện cô là partner, tập trung vào đầu tư early-stage tại cả châu Âu lẫn Mỹ.

Danh mục đầu tư của Dolfe trải dài từ:

• Dream Games (mobile gaming)

• RevenueCat (subscription infrastructure)

• Cradle (biotech)

Một trong những thương vụ nổi bật nhất gần đây là vòng Series D trị giá 250 triệu USD của Decagon (AI customer service), do Index đồng dẫn dắt vào tháng 1.

Theo Dolfe, yếu tố cốt lõi của một nhà đầu tư thành công là tập trung sâu vào founder và khả năng thích nghi liên tục:

“Cơ hội lớn nhất nằm ở những thị trường đã rất lớn và trưởng thành, nơi các legacy incumbents vẫn thống trị, nhưng AI-native workflows có thể thay đổi hoàn toàn cách công việc được thực hiện.”

Cô nhấn mạnh rằng sự chuyển đổi này không diễn ra trong ngày một ngày hai, mà đòi hỏi sự kiên nhẫn, niềm tin và sẵn sàng cùng founder xem xét lại các giả định khi thị trường tiến hóa.

Yaz El-Baba – Partner, Emergence Capital

Lĩnh vực: Enterprise AI, Sales & Product Software

Trước khi bước vào VC, Yaz El-Baba có một xuất phát điểm hiếm gặp: vận động viên thi đấu. Anh từng là đội trưởng đội boxing của Đại học Michigan và dẫn dắt đội co-ed giành ba chức vô địch quốc gia.

El-Baba gia nhập Emergence Capital năm 2019 với vai trò associate, sau thời gian làm business operations và corporate development tại LinkedIn. Đến năm 2024, anh được thăng lên partner.

Anh đã góp phần vào các khoản đầu tư như:

• Bland AI – enterprise voice AI

• Unify – AI cho sales

• Maze – product testing

Trong bối cảnh thị trường AI ngày càng đông đúc, El-Baba cho rằng cách đánh giá traction sớm cần được định nghĩa lại:

“Năm 2026 sẽ có nhiều doanh nghiệp ‘head-fake’ hơn bao giờ hết. Rất nhiều công ty có thể đi từ 0 lên 5 triệu USD run-rate chỉ trong một năm.”

Theo anh, thách thức lớn nhất của VC là phân biệt giữa doanh thu chất lượng thấp và doanh thu có độ bền thực sự theo thời gian.

Christine Esserman – Partner, Accel

Lĩnh vực: Late-stage Technology

Christine Esserman gia nhập Accel từ năm 2017 và hiện là partner, chuyên phụ trách các khoản đầu tư late-stage. Portfolio của cô bao gồm:

• Blackpoint (cybersecurity)

• Linear (developer tools)

• GoPuff

• Bumble

Một thương vụ đáng chú ý trong năm 2025 là Graphite – công cụ hỗ trợ review và merge code. Khoản đầu tư này kết thúc bằng việc Graphite được Cursor, nền tảng AI coding, mua lại vào tháng 12.

Esserman cho rằng thương vụ này phản ánh tư duy dài hạn:

“Code generation và code review đang hội tụ. Tương lai của engineering sẽ là sự hợp tác chặt chẽ hơn giữa con người và AI agents.”

Tốt nghiệp Wharton và từng làm product, operations tại nhiều startup, Esserman tin rằng dù AI có thể tự động hóa các tác vụ hành chính như lịch trình hay lập kế hoạch bữa ăn, thì công việc cốt lõi của VC – xây dựng mối quan hệ và niềm tin – vẫn không thể bị tự động hóa.

James Flynn – Sequoia Capital

Lĩnh vực: Growth-stage

James Flynn gia nhập Sequoia năm 2024 và tập trung vào growth-stage. Anh tham gia một số thương vụ nổi bật nhất của quỹ, bao gồm:

• OpenAI

• Neuralink

• Vanta

• ElevenLabs

Đáng chú ý, ElevenLabs được Sequoia đầu tư thông qua employee tender offer vào mùa hè năm ngoái, với mức định giá 6,6 tỷ USD. Flynn cùng partner Andrew Reed đã phải thuyết phục toàn bộ partnership rằng mức định giá cao như vậy vẫn là hợp lý.

Flynn cho biết anh đào rất sâu vào tài chính công ty, gọi điện cho cả khách hàng lẫn đối thủ:

“Rõ ràng chúng ta vẫn đang ở giai đoạn rất sớm của làn sóng voice AI, và khách hàng coi ElevenLabs là leader không thể tranh cãi.”

Theo Flynn, để nổi bật trong VC năm 2026:

“Bạn cần mức độ agency, initiative và activation energy cực cao trong một thế giới ồn ào, thay đổi nhanh và đầy startup.”

Alexa Gellman – Inspired Capital

Lĩnh vực: Frontier Tech, AI Infrastructure

Sự nghiệp của Alexa Gellman là minh chứng cho việc một kỳ internship có thể định hình cả con đường dài hạn. Cô bắt đầu năm 2012 với vai trò intern mùa hè tại LearnVest – công ty do Alexa von Tobel sáng lập.

Sau đó, Gellman làm việc 5 năm tại BlackRock, lấy MBA tại Harvard Business School, rồi gia nhập Volition Capital năm 2022 với vai trò senior associate, nơi cô source các deal consumer và internet như Chamberlain Coffee và Mozaic.

Năm 2024, cô gia nhập Inspired Capital làm chief of staff cho founding partner Alexa von Tobel. Đến năm 2025, Gellman đóng vai trò quan trọng trong khoản đầu tư của Inspired vào Logiqal (quantum computing), dẫn dắt nghiên cứu bằng cách trao đổi với hơn 100 chuyên gia khi ngành này chạm “điểm ngoặt quan trọng”.

Khi nghiên cứu frontier tech và AI infra, Gellman thường dùng các công cụ như ChatGPT Deep Research để tăng tốc learning curve và đặt câu hỏi tốt hơn từ sớm.

Maggie Gray – Vice President, Shield Capital

Lĩnh vực: National Security, Defense Tech

Maggie Gray đã làm việc gần ba năm tại Shield Capital – quỹ tập trung vào an ninh quốc gia và được thăng lên vice president vào cuối năm ngoái.

Cô làm việc chặt chẽ với các công ty trong portfolio như Code Metal (AI code translation) và hỗ trợ kết nối dẫn đến ít nhất một hợp đồng trị giá hàng triệu USD.

Gray cũng chủ động xây dựng tiếng nói cá nhân bằng cách viết blog về đầu tư và tham gia vận hành podcast của Shield Capital. Cô sử dụng OpenAI Deep Research để học các ngành mới và AI để chỉnh sửa podcast.

Theo Gray:

“Để thành công trong VC, bạn phải thực sự yêu thích việc học cái mới và gặp gỡ con người mới. Sự tò mò và khả năng khám phá những thách thức chưa biết là yếu tố sống còn.”

Manmeet Gujral – Vice President, CapitalG

Lĩnh vực: AI, App Software, Infrastructure

Manmeet Gujral gia nhập CapitalG (quỹ tăng trưởng thuộc Alphabet) từ năm 2021. Trước khi làm VC, anh từng giữ vai trò product marketing và operations tại startup ML Tecton, và là consultant tại Bain & Company.

Tốt nghiệp Dartmouth với double major computer science và economics, Gujral là một trong những VC có nền tảng kỹ thuật mạnh. Năm 2025, anh nổi bật với các khoản đầu tư vào:

• Motif – AI cho thiết kế xây dựng

• Physical Intelligence – robotics lab

CapitalG đã dẫn dắt cả Series A và Series B của hai công ty này.

Gujral tự nhận mình là “người dùng AI không biết mệt”, sử dụng Gemini và AlphaSense cho nghiên cứu, và Lovable để vibe-code các mini-app giải trí, bao gồm cả ứng dụng chọn phim cho buổi date night với vợ.

Lisa Han – Partner, Lightspeed Venture Partners

Lĩnh vực: Early-stage Enterprise Software

Lisa Han, cựu vận động viên trượt băng nghệ thuật thi đấu, gia nhập Lightspeed năm 2022 với vai trò partner, tập trung vào early-stage enterprise software. Nền tảng thể thao thi đấu giúp cô nổi bật với phong cách đầu tư kỷ luật, bền bỉ và tập trung dài hạn.

Meera Oak (28 tuổi) – Principal, Alumni Ventures

Lĩnh vực: Early-stage AI & Deep Tech, Robotics

Meera Oak là một trong những gương mặt trẻ nổi bật nhất trong danh sách. Ở tuổi 28, cô đã giữ vai trò principal tại Alumni Ventures, tập trung vào các khoản đầu tư giai đoạn sớm trong AI và deep tech.

Danh mục đầu tư của Oak cho thấy sự đặt cược rõ ràng vào robotics thế hệ mới và embodied AI, bao gồm:

• Figure – startup humanoid robotics

• Physical Intelligence – AI cho robot trong môi trường vật lý

• Skild AI – nền tảng robotics general-purpose

Điểm mạnh nổi bật của Oak không chỉ nằm ở khả năng chọn deal, mà ở vai trò “connector” giữa founder và hệ sinh thái doanh nghiệp lớn. Cô thường xuyên tổ chức các buổi demo, giới thiệu trực tiếp giữa portfolio companies và mạng lưới corporate partners của Alumni Ventures – một cách tiếp cận rất thực dụng để tạo traction sớm cho startup.

Oak nhận định:

“Năm 2026 sẽ là năm robotics và embodied AI bùng nổ. Chúng ta đang chuyển từ AI trên màn hình sang AI trong thế giới vật lý, và điều đó đòi hỏi nhà đầu tư phải hiểu cả phần cứng lẫn phần mềm.”

Ankit Agrawal – Senior Associate, Bessemer Venture Partners

Lĩnh vực: Cloud Infrastructure, Developer Tools

Ankit Agrawal đại diện cho lớp VC trẻ có nền tảng kỹ thuật vững chắc. Tại Bessemer, anh tập trung vào cloud infrastructure và các công cụ cho developer.

Các khoản đầu tư tiêu biểu:

• Neon – serverless Postgres, nơi anh tham gia sâu vào quá trình đầu tư

• Convex – backend-as-a-service

• Tham gia một phần quan trọng trong diligence vòng Series D của Neon

Agrawal cũng là ví dụ điển hình cho việc VC ứng dụng AI vào chính công việc đầu tư, khi thường xuyên sử dụng các công cụ như Claude để viết investment memo và phân tích dữ liệu thị trường.

Lời khuyên của anh cho thế hệ VC trẻ:

“Hãy xây dựng thương hiệu cá nhân bằng cách viết và chia sẻ góc nhìn trên X và LinkedIn. Quan điểm nhất quán quan trọng không kém deal flow.”

Rachel Holt – Coatue

Lĩnh vực: Consumer Internet, Fintech

Gia nhập Coatue năm 2023 sau khi tốt nghiệp Stanford GSB, Rachel Holt nhanh chóng tạo dấu ấn trong mảng consumer và fintech.

Cô tham gia các khoản đầu tư vào:

• Ramp – corporate cards & spend management

• Brex – fintech dành cho startup

Thế mạnh của Holt nằm ở phân tích dữ liệu người dùng và dự đoán xu hướng tiêu dùng, giúp quỹ nhận diện sớm các mô hình sản phẩm có khả năng scale nhanh.

David Lee – Partner, Greylock Partners

Lĩnh vực: Enterprise AI, Security

David Lee là partner tại Greylock, tập trung vào enterprise AI và an ninh mạng.

Thành tích nổi bật:

• Dẫn dắt Series B của Wiz (cloud security), trước khi công ty này được Google đàm phán mua lại với mức định giá lên tới 23 tỷ USD (thương vụ sau đó không thành)

• Đầu tư vào Snyk – nền tảng bảo mật cho developer

Lee nhấn mạnh:

“Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt hiện nay, nhà đầu tư cần góc nhìn khác biệt và khả năng hành động cực nhanh.”

Priya Vora – G2 Venture Partners

Lĩnh vực: Deep Tech, Hardware, Clean Energy & Defense

Priya Vora tập trung vào các lĩnh vực đòi hỏi hiểu biết kỹ thuật sâu:

• Anduril – defense tech

• Hadrian – sản xuất tự động cho aerospace

Khác với nhiều VC truyền thống, Vora thường xuyên đến trực tiếp nhà máy, phòng lab, làm việc với kỹ sư để đánh giá công nghệ – một phong cách “hands-on” hiếm thấy trong VC.

Aman Sanger – Benchmark

Lĩnh vực: AI Agents, Early-stage

Gia nhập Benchmark năm 2024, Aman Sanger nhanh chóng trở thành một trong những VC trẻ được chú ý nhất.

Anh dẫn dắt vòng seed cho một startup AI agents cực kỳ kín tiếng, được đồn đoán đạt định giá hơn 1 tỷ USD chỉ sau 9 tháng.

Sanger nổi tiếng với phong cách:

• High-conviction

• Low-noise

• Ít xuất hiện truyền thông, tập trung vào quyết định đầu tư mạnh và dứt khoát

Julia Li – Principal, Kleiner Perkins

Lĩnh vực: Bio + Health Tech

Julia Li kết hợp nền tảng y khoa và công nghệ để đánh giá các startup bio-tech phức tạp.

Danh mục đầu tư:

• Cradle – AI cho protein design

• Abridge – AI hỗ trợ ghi chép y tế

Cô đại diện cho làn sóng VC mới trong healthcare: hiểu cả khoa học, regulatory lẫn product-market fit.

Ethan Kurzweil – Bessemer Venture Partners

(Mặc dù đã là partner kỳ cựu, vẫn được nhắc đến vì ảnh hưởng lớn)

Kurzweil tiếp tục dẫn dắt các khoản đầu tư lớn trong:

• AI

• Climate tech

Anh được xem là người định hình tư duy và đào tạo thế hệ VC trẻ tại Bessemer.

Sarah Chen – Andreessen Horowitz (a16z)

Lĩnh vực: Consumer AI, Creator Economy

Sarah Chen là partner tại a16z, dẫn dắt các khoản đầu tư lớn:

• Character.AI

• Runway – AI tạo video

Cô thường xuyên xuất hiện trên podcast và hội nghị, chia sẻ góc nhìn về tương lai của AI trong giải trí và sáng tạo nội dung.

Các gương mặt nổi bật khác (tóm lược)

• Tom Blomfield – YC Group Partner, cựu founder Monzo

• Anu Hariharan – a16z, AI applications

• Lachy Groom – General Catalyst, Anthropic

• Sarah Guo – Founder Conviction

• Martin Casado – a16z, ảnh hưởng lớn đến thế hệ mới

• Elad Gil – Nhà đầu tư độc lập, mentor nhiều VC trẻ

• Deedy Das – Menlo Ventures, AI agents

• Aileen Lee – Cowboy Ventures, mentor VC nữ

• Hemant Taneja – General Catalyst, health & AI

• Bhavan Suri – Lux Capital, deep tech

• Alfred Lin, Doug Leone, Roelof Botha… – Sequoia, ảnh hưởng mang tính hệ tư tưởng cho ngành

Kết luận

Thế hệ VC này không đơn thuần là “những người trẻ đang lên”. Họ đang tái định nghĩa cách ngành venture vận hành trong kỷ nguyên AI:

• Dùng AI để nghiên cứu deal và xây dựng công cụ nội bộ

• Đặt cược lớn vào robotics, defense tech, enterprise AI

• Kết nối sâu giữa công nghệ, sản phẩm và thị trường thực

Như bài viết kết luận:

“Hãy theo dõi họ chặt chẽ – vì nhiều người trong số này có thể trở thành những partner chủ chốt hoặc founder quỹ VC tiếp theo của ngành.”

Crypto đã lớn lên — và hạ tầng phải thay đổi

Trong hơn một thập kỷ, crypto phát triển nhanh hơn khả năng quản lý rủi ro của chính nó.

Từ những ngày đầu của Bitcoin với ví cá nhân, private key tự giữ, cho đến DeFi và onchain finance, bài toán lớn nhất luôn là niềm tin.

Nhưng khi:

• Quỹ đầu tư

• Ngân hàng

• Tổ chức tài chính truyền thống

  bắt đầu bước vào thị trường, họ không thể hoạt động với hạ tầng “DIY” của crypto-native users.

👉 Crypto muốn có dòng tiền tổ chức → phải có hạ tầng giống TradFi.

Và đó chính là không gian mà BitGo chiếm giữ.

BitGo là ai?

BitGo, thành lập năm 2013 tại Mỹ, là nhà cung cấp hạ tầng tài sản số cho tổ chức (institutional digital asset infrastructure).

Không phải sàn giao dịch.

Không phải protocol DeFi.

Không phải ví cho retail users.

BitGo tồn tại để giải quyết một việc duy nhất — nhưng ở mức khó nhất:

Giữ, bảo vệ và vận hành tài sản số cho tổ chức một cách hợp pháp, an toàn và có thể mở rộng.

Một vài con số thể hiện quy mô hiện tại:

• $82 tỷ USD Assets on Platform (AOP)

• 5,100+ khách hàng tổ chức

• Hoạt động tại 100+ quốc gia

• Niêm yết trên NYSE (BTGO)

Founder: Khi bảo mật Internet gặp Bitcoin

CEO & Co-founder Mike Belshe không xuất thân từ trading hay tài chính đầu cơ.

Ông là:

• Cựu kỹ sư tại Netscape

• Kiến trúc sư tại Google Chrome

• Đồng tác giả của các nền tảng web hiện đại như HTTP/2

Nói cách khác, BitGo được xây bởi:

Một người xây Internet, không phải một người “chơi crypto” theo phong trào.

Điều này lý giải vì sao:

• BitGo tập trung cực mạnh vào security-first

• Hơn 10 năm hoạt động không bị hack

• Governance & compliance được đặt ngang với công nghệ

BitGo không chỉ là Custody

Nhiều người vẫn nghĩ BitGo = lưu ký crypto.

Thực tế, custody chỉ là lớp nền.

Ngày nay, BitGo vận hành như một full-stack digital asset infrastructure cho tổ chức:

🔐 Qualified Custody

• Đạt chuẩn custodian tại Mỹ

• Multi-signature & Threshold Signature Scheme (TSS)

• Cold & hot storage

• Có bảo hiểm tài sản

🔄 Trading & Settlement

• Giao dịch & thanh toán dành cho tổ chức

• Giảm rủi ro đối tác (counterparty risk)

🌱 Staking-as-a-Service

• Cho phép tổ chức tạo yield một cách compliant

• Không phải tự vận hành hạ tầng staking phức tạp

🪙 Stablecoin-as-a-Service

• Ngân hàng & doanh nghiệp có thể phát hành stablecoin white-label

• Tuân thủ pháp lý, tích hợp sẵn custody & settlement

👉 BitGo hiện là một trong số rất ít đơn vị cung cấp tất cả các lớp này dưới một mái nhà.

Pháp lý: Lợi thế mà crypto-native khó bắt chước

BitGo vận hành BitGo Bank & Trust — một National Trust Bank được OCC (Mỹ) quản lý.

Điều này mang lại 3 lợi thế cực lớn:

1. Được công nhận là qualified custodian

2. Phù hợp cho quỹ & ngân hàng theo chuẩn pháp lý

3. Có thể mở rộng hoạt động đa quốc gia với compliance rõ ràng

👉 Trong khi nhiều dự án crypto né tránh regulation, BitGo xây dựng chính mình quanh regulation.

IPO và bước ngoặt thể chế hóa

Năm 2026, BitGo chính thức IPO trên NYSE với mã BTGO:

• Giá IPO: $18/cổ phiếu

• Định giá: ~$2 – 2.1 tỷ USD

• Huy động: ~$213 triệu USD

IPO của BitGo không phải để “pump valuation”.

NYSE 🏛

@NYSE

"Built for security. Optimized for speed. Scaled for the future."

Congratulations to @Mikebelshe and the entire @BitGo team on continuing to push the digital asset industry forward! $BTGO

105

0:31 • 23 thg 1, 2026

Nó mang ý nghĩa biểu tượng:

Crypto infrastructure đủ trưởng thành để đứng trên cùng sàn với các định chế tài chính truyền thống.

YZi Labs (ex-Binance Labs) và cái gật đầu chiến lược

Một chi tiết rất đáng chú ý:

YZi Labs (tiền thân là Binance Labs, quản lý >$10B AUM) tham gia đầu tư chiến lược ngay tại IPO của BitGo.

YZi Labs

@yzilabs

News: YZi Labs has made a strategic investment in @BitGo's IPO as it debuts on the @NYSE.

We’re backing the regulated, institutional-grade infrastructure needed to onboard the next trillion dollars of capital.

And here’s @ellazhang516 (Head of YZi Labs) celebrating the IPO

YZi Labs

@yzilabs

x.com/i/article/2014…

54

9:26 • 23 thg 1, 2026

Đây là tín hiệu cực mạnh vì:

• Không phải đầu tư private rủi ro

• Là endorsement công khai vào mô hình regulated crypto

Theo YZi Labs, BitGo là:

• “inevitably vital infrastructure”

• “cornerstone asset” cho dòng tiền tổ chức

• Cửa ngõ để trillion-dollar capital bước vào crypto

👉 Đây là điểm giao giữa:

• Crypto-native capital (Binance ecosystem)

• TradFi-grade infrastructure (BitGo)

BitGo khác gì Coinbase Custody hay Fireblocks?

• Coinbase Custody: mạnh về hệ sinh thái giao dịch, nhưng không vận hành ngân hàng trust độc lập như BitGo.

• Fireblocks: cực mạnh về MPC & workflow, nhưng không phải qualified custodian.

• BitGo: đứng ở giữa — vừa custody, vừa compliance, vừa infrastructure end-to-end.

👉 Nếu Fireblocks là “operating system”, Coinbase là “marketplace”, thì BitGo là ngân hàng hạ tầng.

Còn Lombard thì sao?

So với BitGo:

• Lombard là protocol DeFi, tập trung liquid staking Bitcoin (LBTC)

• Nhắm tới yield & onchain liquidity

• Không phải custodian pháp lý

👉 Hai bên không cạnh tranh trực tiếp:

• Lombard = tối ưu hóa tài sản onchain

• BitGo = bảo vệ & vận hành tài sản cho tổ chức

Kết luận: BitGo đại diện cho giai đoạn tiếp theo của crypto

Crypto đang chuyển từ:

“permissionless experimentation” sang “institutional-grade financial infrastructure”

Trong giai đoạn đó:

• Không phải token nào thắng

• Không phải protocol nào hot

• Mà là hạ tầng niềm tin nào đủ chuẩn để dòng tiền lớn đi qua

BitGo đang đứng đúng ở vị trí đó.

Không hào nhoáng.

Không ồn ào.

Nhưng là nơi tiền lớn cần đi qua.

Các điểm nhấn quan trọng bao gồm:

• Mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng: Chính phủ đặt mục tiêu GDP tăng trưởng 10% cho năm 2026 sau khi đạt mức 8% vào năm 2025.

• Sự đánh đổi giữa tăng trưởng và ổn định: Có một sự mâu thuẫn giữa mục tiêu GDP 10% và mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15%, dẫn đến một môi trường kinh tế "lưỡng tính" (Schrodinger’s economy).

• Lộ trình hai giai đoạn: Nửa đầu năm 2026 tập trung vào ổn định vĩ mô; nửa cuối năm dự báo sẽ "nhấn ga" tăng trưởng với sự bùng nổ của thị trường bất động sản.

• Định giá thị trường hấp dẫn: Thị trường chứng khoán đang giao dịch ở mức P/E dự phóng 13 lần cho năm 2026 (hoặc 11 lần nếu loại trừ nhóm Vingroup), với mức tăng trưởng lợi nhuận dự kiến từ 18-21%.

• Chất xúc tác nâng hạng thị trường: Việc nâng hạng bởi FTSE vào tháng 9/2026 và triển vọng nâng hạng MSCI trước năm 2030 là những động lực tăng trưởng mạnh mẽ cho dòng vốn ngoại.

--------------------------------------------------------------------------------

1. Phân tích Kinh tế Vĩ mô: Bối cảnh và Thách thức

Sự mâu thuẫn trong các mục tiêu tăng trưởng

Nền kinh tế Việt Nam năm 2026 đang đối mặt với một tình huống được gọi là "Nền kinh tế của Schrodinger" do các mục tiêu chính sách dường như loại trừ lẫn nhau:

• Mục tiêu GDP: 10% (rất tham vọng).

• Mục tiêu tín dụng: 15%.

• Phân tích kỹ thuật: Với hệ số cường độ tín dụng (credit intensity ratio) hiện tại trên 2x, Việt Nam không thể đạt mức tăng trưởng GDP 10%, thậm chí là 8%, nếu chỉ dựa trên mức tăng trưởng tín dụng 15%.

Lộ trình thực thi chính sách năm 2026

Dự báo chính sách tiền tệ và kinh tế sẽ diễn ra theo hai giai đoạn rõ rệt:

1. Nửa đầu năm 2026 (Ưu tiên Ổn định): Tập trung giữ ổn định tỷ giá hối đoái và lãi suất. Các nhà hoạch định chính sách đang thận trọng sau giai đoạn biến động thanh khoản vào cuối năm 2025.

2. Nửa cuối năm 2026 (Ưu tiên Tăng trưởng): Khi áp lực ổn định giảm bớt, Chính phủ dự kiến sẽ "nhấn ga" tăng trưởng tín dụng để theo đuổi mục tiêu GDP, dẫn đến sự phục hồi mạnh mẽ của thị trường bất động sản.

Thanh khoản hệ thống ngân hàng

Mặc dù có những lo ngại về tình trạng thắt chặt thanh khoản cuối năm 2025, các chuyên gia khẳng định sẽ không có cuộc khủng hoảng thanh khoản trong năm 2026 nhờ:

• Ngân hàng Nhà nước (SBV) có đầy đủ công cụ điều tiết (hiện tại quy mô SBV chiếm khoảng 20-25% GDP).

• Chính phủ đang nắm giữ khoảng 40-60 tỷ USD tiền gửi tại Ngân hàng Trung ương, có thể bơm ngược lại hệ thống ngân hàng thương mại khi cần thiết.

--------------------------------------------------------------------------------

2. Các Động lực Tăng trưởng và Cải cách Cơ cấu

Phục hồi tiêu dùng nội địa

Tiêu dùng nội địa được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh trở lại vào giữa năm 2026. Sau 3 năm (kể từ đại dịch COVID-19) duy trì tỷ lệ tiết kiệm cao để bù đắp thâm hụt, các hộ gia đình Việt Nam đã tích lũy đủ nguồn lực để bắt đầu chi tiêu mạnh dạn hơn. Thu nhập hộ gia đình đang tăng trưởng ổn định ở mức 6-7%.

Đổi mới 2.0 và Năng suất lao động

Việt Nam đang thúc đẩy các cải cách cơ cấu nhằm giải quyết các vấn đề gốc rễ:

• Tăng cường TFP (Năng suất các nhân tố tổng hợp): Hiện tại tăng trưởng TFP của Việt Nam gần mức 0%, các cải cách dự kiến sẽ đưa con số này lên 3-5% như các thị trường mới nổi điển hình.

• Lan tỏa từ vốn FDI: Chính phủ tập trung vào việc tạo ra sự lan tỏa công nghệ từ các công ty FDI sang nền kinh tế nội địa và xây dựng chuỗi cung ứng địa phương.

• Tác động dài hạn: Các cải cách này có tiềm năng đóng góp thêm 2 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP dài hạn của Việt Nam.

--------------------------------------------------------------------------------

3. Triển vọng Thị trường Chứng khoán 2026

Hiệu suất và Định giá

Thị trường năm 2026 được kỳ vọng sẽ tăng trưởng trên diện rộng thay vì tập trung vào một nhóm hẹp như năm 2025 (năm mà 3/4 lợi nhuận thị trường đến từ một số ít cổ phiếu lớn như Vingroup).

Phân tích các lĩnh vực trọng yếu

• Ngân hàng: Dự kiến tăng trưởng lợi nhuận 17%. Dù đối mặt với áp lực thu hẹp biên lãi thuần (NIM), triển vọng chung vẫn rất khả quan.

• Bất động sản: Tình trạng thiếu hụt nguồn cung (tỷ lệ trống dưới 5%) trong khi nhu cầu của tầng lớp trung lưu rất cao tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có quỹ đất sạch (như Khang Điền). Sự khác biệt lớn so với Trung Quốc (tỷ lệ trống >25%) đảm bảo tính an toàn cho ngành này.

• Tiêu dùng và Bán lẻ: Các doanh nghiệp hàng đầu (như Mobile World) đang gia tăng thị phần nhờ hiệu quả vận hành và mở rộng quy mô.

• Y tế/Dược phẩm: Chiếm chưa đầy 1% vốn hóa chỉ số nhưng chiếm tỷ trọng lớn trong các danh mục đầu tư nhờ nhu cầu tăng cao từ tầng lớp trung lưu.

--------------------------------------------------------------------------------

4. Các Sự kiện và Chất xúc tác Thị trường

Lộ trình nâng hạng thị trường

1. FTSE Russell: Việc nâng hạng chính thức lên thị trường mới nổi dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026. Ước tính dòng vốn thụ động đạt 1 tỷ USD và dòng vốn chủ động đạt trên 5 tỷ USD.

2. MSCI: Mặc dù mục tiêu của Chính phủ là năm 2030, các chuyên gia tin rằng lộ trình có thể được đẩy sớm hơn do các cơ quan quản lý đang rất cầu thị trong việc giải quyết các rào cản kỹ thuật.

3. Nới room ngoại (FOL): Các nhà quản lý đang xem xét nghiêm túc việc dỡ bỏ giới hạn sở hữu nước ngoài, một yếu tố then chốt cho việc nâng hạng MSCI.

Xếp hạng tín nhiệm quốc gia

Việt Nam đang hướng tới mức xếp hạng tín nhiệm đầu tư (Investment Grade). Điều này không chỉ giúp Chính phủ huy động vốn ngoại hối cho các dự án hạ tầng lớn (như đường sắt tốc độ cao) mà còn tạo hiệu ứng tích cực cho định giá toàn bộ thị trường chứng khoán.

--------------------------------------------------------------------------------

5. Trích dẫn Quan trọng từ Chuyên gia

"Bất kể mục tiêu tăng trưởng là gì, nếu pre-sales (doanh số bán trước) đã tăng gấp đôi vào năm ngoái, thì doanh thu và lợi nhuận của ngành bất động sản sẽ tự động tăng theo." — Michael Kokalari, Chuyên gia kinh tế trưởng.

"Việt Nam hiện tại hiệu quả đã là một thị trường mới nổi nếu xét về thanh khoản, số lượng công ty có vốn hóa lớn và việc cải thiện công bố thông tin." — Khanh Vu, Giám đốc điều hành.

"Sự thay đổi tư duy của Chính phủ về cải cách cơ cấu có thể đóng góp thêm 1 đến 2 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP hàng năm." — Thu Nguyen, Giám đốc điều hành.

--------------------------------------------------------------------------------

Báo cáo này được tổng hợp dựa trên dữ liệu từ Webinar "2026 Vietnam Outlook" của VinaCapital.

Thực tế thì không đơn giản như vậy.

Từ các token resort cao cấp năm 2018 đến mô hình chia nhỏ nhà cho thuê năm 2021, thị trường đã học được một bài học đắt giá: token hóa không tự tạo ra người mua. Listing thứ cấp xuất hiện chậm, thanh khoản mỏng, và nhà đầu tư nắm giữ token “có giá trị trên giấy” nhưng gần như không có lối thoát.

Vé đầu tư nhỏ hơn giúp dễ tiếp cận, nhưng tiếp cận ≠ thanh khoản. Thanh khoản thực sự chỉ đến khi có:

• Cơ chế redeem rõ ràng

• Hoặc thị trường thứ cấp đủ sâu với người mua thực sự

Fractionalization chỉ là phương tiện, không phải “thần dược”.

Vấn đề cốt lõi: thiếu tiêu chuẩn hóa

Rào cản lớn nhất của thanh khoản bất động sản là mỗi tài sản đều khác nhau.
Hai tòa nhà cùng một con phố vẫn có profile hoàn toàn khác do:

• Cơ cấu người thuê

• Quy hoạch

• Tuổi đời tài sản

Điều này khiến việc so sánh khó khăn, giao dịch chậm và phụ thuộc vào trung gian đắt đỏ.

Vì sao bất động sản vẫn hấp dẫn?

Dù vậy, bất động sản vẫn liên tục thu hút dòng tiền vì:

• Dòng tiền ổn định

• Ưu đãi thuế & khấu hao

• Tài sản thế chấp hữu hình

• Quan trọng nhất: nó là tài sản thật

Bạn có thể bước vào, sử dụng, và nhận tiền hàng tháng. Trong một hệ thống tài chính ngày càng đầy “exposure tổng hợp” và giấy tờ phái sinh, tài sản vật lý mang lại cảm giác rất “thật”.

Chu kỳ này: token hóa theo cách khác

Câu hỏi không còn là “có nên đưa bất động sản lên blockchain không?” mà là “đưa như thế nào?”

Chu kỳ hiện tại đang đi theo hướng tập trung vào yield, không phải đầu cơ giá:

• Token giống sản phẩm tài chính tạo lợi suất, hơn là NFT đầu cơ

• Dòng tiền đến từ tiền thuê thực, không phụ thuộc incentive hay vòng lặp DeFi

Các cấu trúc mới đang hình thành:

• Ưu tiên debt instruments có kỳ hạn & cơ chế hoàn vốn rõ ràng

• Gắn với chiến lược phát triển / value-add, có kế hoạch refinance hoặc exit

• Gộp nhiều tài sản vào một vehicle thay vì token hóa từng căn riêng lẻ

Những thay đổi này giúp:

• Làm mượt dòng tiền

• Giảm rủi ro từng tài sản

• Tăng tính so sánh & fungibility

Thanh khoản vẫn là bài toán lớn – nhưng có hy vọng

Thị trường thứ cấp vẫn là nút thắt chính, nhưng đây là vấn đề chung của toàn bộ tài sản token hóa. Khi ngành bắt đầu tập trung nghiêm túc hơn vào market structure & liquidity, khoảng trống này có lý do để thu hẹp dần.

Chúng ta vẫn đang ở early innings.

Real Estate Dashboard có gì?

Tại thời điểm ra mắt, dashboard theo dõi:

• 8 nền tảng

• 58 tài sản bất động sản token hóa

• Trên 7 blockchain khác nhau

Danh mục bao gồm:

• Nợ có tài sản đảm bảo bằng BĐS

• Equity cho từng tài sản

• Danh mục đa dạng

Về cấu trúc:

• Một số token đại diện cho quyền lợi trong investment vehicle

• Một số sử dụng deed tokenization trực tiếp, ghi nhận quyền sở hữu onchain thông qua khung pháp lý phối hợp với chính quyền địa phương

Dashboard bổ sung các metric riêng cho bất động sản:

• Bản đồ toàn cầu vị trí tài sản

• Thông tin chi tiết: thành phố, pháp lý, loại tài sản, chiến lược đầu tư

Không phải tokenized real estate nào cũng giống nhau — và nhà đầu tư xứng đáng được biết mình đang mua gì.

Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi theo dõi khi các sản phẩm mới ra mắt và theo dõi cách các mô hình này tiến hóa trong chu kỳ hiện tại.

Rất mong nhận được góp ý và trao đổi thêm.

Humans& là một AI frontier lab thế hệ mới, định vị mình không phải là công ty AI sản phẩm (product-driven), mà là tổ chức nghiên cứu và xây dựng nền tảng AI dài hạn, với triết lý cốt lõi:

AI không thay thế con người, mà cộng tác và mở rộng năng lực con người.

Khác với các startup AI tập trung vào chatbot, automation hay productivity tool ngắn hạn, Humans& theo đuổi human-centric AI – AI được thiết kế để:

• hiểu bối cảnh xã hội

• hiểu động lực con người

• hỗ trợ tương tác và phối hợp lâu dài giữa người với người

2. Thương vụ gọi vốn: Seed round kỷ lục

• Vòng gọi vốn: Seed

• Số tiền huy động: ~480 triệu USD

• Định giá post-money: ~4,48–4,5 tỷ USD

• Thời điểm: 2026

• Quy mô: Một trong những seed round lớn nhất lịch sử công nghệ

Những đối tác và nhà đầu tư đã tin tưởng và đồng hành cùng tầm nhìn của Human&. Vòng Seed được dẫn dắt bởi SV Angel và đồng sáng lập Georges Harik.

Danh sách nhà đầu tư tham gia bao gồm NVIDIA, Jeff Bezos, GV (Google Ventures), Emerson Collective, Forerunner, S32, DCVC, Human Capital, Liquid 2, Felicis, CRV, cùng nhiều quỹ và cá nhân uy tín khác.

Ngoài ra còn có Exoskeleton (hợp tác cùng Acrew), AME Cloud Ventures (Jerry Yang), Palo Alto Growth Capital, Conviction, Bloomberg Beta, E14, A&E Investment, Zeta Holdings, và các nhà đầu tư cá nhân nổi bật như:
Eric Zelikman (đồng sáng lập), Anne Wojcicki, Ralph Harik, Sarah Liang, Bill Maris, Marissa Mayer, James Hong, Stephen Balaban, Ying Sheng, David Wallerstein, Thomas Wolf, Mitesh Agrawal, Nikola Petrov Borisov, Yuhuai (Tony) Wu, Igor Babuschkin, Itamar Arel, Sharon Zhou, Thomas Reardon, Zak Stone, Logan Kilpatrick.

Đây là một trường hợp cực kỳ hiếm khi:

• Công ty chưa ra mắt sản phẩm thương mại đại trà

• Nhưng được định giá ngang Series C–D của startup thông thường

👉 Điều này phản ánh:

• Nhà đầu tư đặt cược vào đội ngũ + tầm nhìn dài hạn

• AI frontier đã bước vào giai đoạn capital-intensive ngay từ ngày đầu

3. Định hướng chiến lược & công nghệ

3.1 AI dài hạn (Long-horizon AI)

Humans& tập trung vào:

• Reinforcement learning

• Long-term reasoning

• AI có khả năng ghi nhớ, học hỏi và lập kế hoạch trong bối cảnh kéo dài theo thời gian

Khác với LLM tối ưu cho câu trả lời tức thì, Humans& hướng tới AI partner thay vì AI tool.

3.2 Trí tuệ cảm xúc & bối cảnh xã hội

Một trụ cột quan trọng của Humans& là:

• AI không chỉ “thông minh”, mà hiểu con người

• Kết hợp cognitive science, psychology và AI

Điều này cho phép AI:

• hiểu động lực nhóm

• hiểu xung đột, hợp tác

• hỗ trợ ra quyết định trong môi trường xã hội phức tạp

3.3 AI cộng tác & multi-agent systems

Humans& nghiên cứu và xây dựng:

• Agent-based systems

• Multi-agent collaboration

• AI hoạt động như thành viên trong một hệ sinh thái người – máy

👉 Định hướng này phù hợp với:

• tổ chức lớn

• cộng đồng

• nền tảng có tương tác dài hạn

4. Đội ngũ sáng lập

Eric Zelikman – Co-founder & CEO

• Cựu researcher tại xAI

• Chuyên sâu reinforcement learning & long-horizon reasoning

• Lãnh đạo chiến lược công nghệ & sản phẩm

Vai trò: Định hình Humans& như một AI partner lâu dài, không phải chatbot.

Georges Harik – Co-founder

• Nhân sự đời đầu của Google (employee #7)

• Tham gia xây dựng:

  • hệ thống quảng cáo Google

  • Gmail

  • Google Docs

• Trải nghiệm scale Big Tech từ giai đoạn sơ khai

Vai trò: Chiến lược dài hạn, kiến trúc hệ thống, tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Andi Peng – Co-founder

• Cựu researcher tại Anthropic

• Tham gia huấn luyện & post-training các mô hình Claude

• Chuyên sâu alignment, RL, training pipeline

Vai trò: Đảm bảo khả năng hiện thực hóa tham vọng kỹ thuật.

Yuchen He – Co-founder

• Cựu kỹ sư tại xAI

• Kinh nghiệm xây chatbot & agent systems

• Hiểu sâu kiến trúc AI production

Vai trò: Xây dựng nền tảng kỹ thuật bền vững cho AI tương tác dài hạn.

Noah Goodman – Co-founder

• Giáo sư Stanford University

• Chuyên gia cognitive science, psychology & AI

• Nghiên cứu cách con người suy nghĩ và ra quyết định

Vai trò: Đặt nền móng khoa học cho human-centric AI.

5. Vì sao Humans& được định giá seed cao như vậy?

5.1 Founder strength vượt trội

• xAI, Anthropic, Google, Stanford

• Kết hợp AI frontier + học thuật + scale Big Tech

5.2 Định vị đúng “làn sóng kế tiếp”

• Sau LLM → AI agent, AI collaboration, AI hiểu con người

• Humans& nằm đúng giao điểm này

5.3 Chiến lược dài hạn

• Không chạy theo doanh thu sớm

• Xây nền tảng có thể trở thành AI infrastructure trong 5–10 năm

6. Vị trí của Humans& trong bức tranh AI toàn cầu

Humans& thường được so sánh với:

• Thinking Machines Lab

• OpenAI giai đoạn đầu

• Anthropic thời seed

Nhưng điểm khác biệt là:

Humans& đặt “con người” làm đối tượng trung tâm của hệ thống AI, không phải chỉ người dùng cuối.

7. Tóm tắt nhanh

• Humans&: AI frontier lab, human-centric

• Seed funding: ~$480M

• Định giá: ~$4.5B

• Trọng tâm: AI cộng tác, long-horizon reasoning, hiểu con người

• Founder: xAI, Anthropic, Google, Stanford

• Chiến lược: Xây AI platform cho tương lai, không chạy feature ngắn hạn

Website: https://humansand.ai/
X: https://x.com/humansand

Sherry Lab biên dịch & tổng hợp – Nguồn cảm hứng cho những ai tin vào tương lai công nghệ, AI và crypto năm 2026. Tham gia cộng đồng của Sherry tại đây

Chào các bạn 👋,

Chúc mọi người một ngày thứ Sáu vui vẻ! Đã đến lúc viết về a16z.

Hôm nay, a16z công bố huy động thêm 15 tỷ USD vốn mới.

Để đánh dấu cột mốc này, tôi viết một bài Deep Dive phân tích sâu về công ty. Tôi đã trao đổi với các GP của quỹ, các LP, khoảng 200 tỷ USD giá trị doanh nghiệp trong danh mục các founder, đồng thời rà soát tài liệu, bản trình bày và phân tích dữ liệu lợi nhuận của các quỹ a16z kể từ khi thành lập (xem phụ lục và phần công bố thông tin ở cuối bài).

Trên Internet có rất nhiều bài viết chỉ ra những điều “sai” trong cách tiếp cận của a16z. Có lẽ bạn đã quen thuộc với các lập luận đó. Những tranh cãi ấy đã bám theo a16z ngay từ những ngày đầu.

Cá nhân tôi cho rằng, điều thú vị hơn nhiều là hiểu xem những con người rất thông minh – những người từng đúng trong quá khứ – hiện tại đang nghĩ rằng họ đang làm gì.

Và nói thật, tôi không phải là một người quan sát trung lập, ít nhất là trong số những người không có email @a16z.com.

Trong hơn hai năm, tôi từng là cố vấn cho a16z crypto (hiện tại không còn nhận thù lao từ quỹ). Marc Andreessen và Chris Dixon là LP trong Not Boring Capital. Thỉnh thoảng, tôi cùng nằm chung cap table với a16z. Tôi là bạn của nhiều người trong quỹ và của hầu hết đội ngũ New Media. Tôi hợp tác, quý mến và tôn trọng họ.

Nhưng hãy rõ ràng với nhau: chúng ta không cần tôi để phân tích xem “pitch” của a16z ở thời điểm hiện tại có đáng đầu tư hay không.
Các LP tổ chức chuyên nghiệp đã quyết định rót 15 tỷ USD vào đó. Phải mất 10 năm nữa mới biết liệu họ có đúng hay không, và không có điều gì – dù là tôi hay bất kỳ nhà phê bình giả định nào – có thể thay đổi kết cục đó, giống như trong quá khứ.

Điều tôi hy vọng có thể mang lại là một cách nhìn để hiểu a16z thực sự là gì, dựa trên trải nghiệm cá nhân của tôi.

Theo tôi, a16z là quỹ venture có khả năng marketing tốt nhất trong ngành. Họ có thể và thực sự đã – kể một câu chuyện rất rõ ràng về chính mình. Dựa trên những gì tôi chứng kiến, câu chuyện đó nhất quán hoàn toàn với hành động của họ.

Những gì a16z nói với công chúng cũng chính là những gì họ đào tạo nội bộ cho đội ngũ. Pitch mà họ đưa ra hôm nay chính là pitch họ đã dùng từ Offering Memorandum đầu tiên. Và bạn hoàn toàn có thể tự đánh giá kết quả đầu tư của họ.

Có rất nhiều quỹ và nhà đầu tư venture xuất sắc, nhiều người trong số đó gần đây đã được viết bài phân tích. Cách tiếp cận và thành công của họ ngày càng được hiểu rõ và ghi nhận.

Nhưng a16z đang làm một điều khác – lớn hơn, ít “khiêm tốn” hơn. Nó không giống như venture capital “truyền thống”, và theo tôi, một phần là vì a16z không quá quan tâm liệu họ có đang làm “venture capital” hay không.

Họ chỉ muốn XÂY DỰNG tương lai và nuốt trọn thế giới.

Giờ thì, bắt đầu thôi.

a16z: The Power Brokers

“Tôi đang sống ở tương lai, nên hiện tại đã là quá khứ của tôi.
Sự hiện diện của tôi là một món quà ”
— Kanye West, Monster

Andreessen Horowitz nghe thấy mọi lời phản hồi của bạn.

Rằng họ quá ồn ào.
Rằng họ nên “im lặng mà đầu tư”, nhất là về mặt chính trị.
Rằng bạn không đồng ý với một hai khoản đầu tư gần đây.
Rằng việc quote lại những phát ngôn gây sốc trên X của Giáo hoàng là không thể chấp nhận.
Rằng không đời nào họ có thể tạo ra mức lợi nhuận hợp lý cho LP với những quỹ khổng lồ như vậy.

a16z có nghe thấy bạn.
Và thực tế, họ đã nghe những lời này suốt gần hai thập kỷ qua.

Ví dụ như năm 2015, khi nhà báo Tad Friend của The New Yorker ngồi ăn sáng với Marc Andreessen trong quá trình viết bài Tomorrow’s Advance Man. Trước đó, Friend vừa nghe một đối tác từ quỹ VC đối thủ “nhắn gửi vài lời”: rằng các quỹ của a16z quá lớn, tỷ lệ sở hữu quá nhỏ, đến mức để đạt được mức lợi nhuận gộp 5–10x trên bốn quỹ đầu tiên, thì tổng danh mục đầu tư của họ phải có giá trị từ 240 đến 480 tỷ USD.

“Khi tôi bắt đầu đem những con số đó ra kiểm tra cùng Andreessen,” Friend viết,
“ông ấy làm một động tác khiêu khích rồi nói: ‘Blah blah blah. Chúng tôi có đủ mô hình rồi — chúng tôi đang đi săn voi, nhắm vào con mồi lớn!’”

Hãy giữ hình ảnh đó trong đầu.
Để chuẩn bị tinh thần cho phản ứng của Marc trước phản ứng của bạn với đoạn tiếp theo.

Bởi vì hôm nay, a16z vừa công bố rằng họ đã huy động thêm 15 tỷ USD trên toàn bộ các chiến lược đầu tư, nâng tổng tài sản quản lý theo chuẩn pháp lý (RAUM) lên hơn 90 tỷ USD.

Trong một năm mà hoạt động gây quỹ mạo hiểm bị thống trị bởi một số ít các quỹ lớn, a16z đã huy động được số vốn nhiều hơn tổng số vốn mà hai quỹ tiếp theo — Lightspeed (9 tỷ USD) và Founders Fund (5,6 tỷ USD) — huy động trong năm 2025 cộng lại.

Trong thị trường gây quỹ VC tồi tệ nhất trong vòng 5 năm, a16z chiếm hơn 18% tổng số vốn VC được huy động tại Mỹ trong năm 2025. Trong một năm mà thời gian trung bình để một quỹ VC đóng quỹ là 16 tháng, a16z chỉ mất hơn 3 tháng từ lúc bắt đầu đến khi hoàn tất.

Nếu tách riêng, bốn quỹ cá nhân của a16z đều sẽ lọt vào top 10 các đợt huy động vốn lớn nhất năm 2025 xét trên toàn bộ các firm VC:
– Late Stage Venture (LSV) V sẽ đứng #2
– Fund X AI Infra và Fund X AI Apps đồng hạng #7
– American Dynamism (AD) II đứng #10

Người ta hoàn toàn có thể lập luận rằng đây là quá nhiều tiền để một quỹ đầu tư mạo hiểm có thể giải ngân, nếu vẫn muốn kỳ vọng hợp lý vào việc tạo ra lợi suất vượt trội. Và tôi hình dung rằng, trước lập luận đó, a16z sẽ đồng loạt làm một cử chỉ quen thuộc và nói: “Blah blah blah.”
→ Họ đang đi săn voi, nhắm tới con mồi lớn.

Hiện nay, xét trên toàn bộ các quỹ của mình, a16z đang là nhà đầu tư tại 10 trong số 15 công ty tư nhân có định giá cao nhất thế giới: OpenAI, SpaceX, xAI, Databricks, Stripe, Revolut, Waymo, Wiz, SSI và Anduril.

Trong 10 năm trở lại đây, a16z đã đầu tư vào 56 unicorn, nhiều hơn bất kỳ quỹ nào khác.

Danh mục AI của a16z chiếm tới 44% tổng giá trị doanh nghiệp của toàn bộ các AI unicorn, cũng là tỷ lệ cao nhất trong ngành.

Từ 2009 đến 2025, a16z đã dẫn dắt 31 vòng gọi vốn sớm của các công ty sau này đạt định giá 5 tỷ USD, nhiều hơn 50% số thương vụ so với hai đối thủ đứng gần nhất phía sau.

Họ có đủ mọi mô hình. Và đến thời điểm này, họ cũng đã có thành tích để chứng minh điều đó.

Bên dưới là tổng giá trị danh mục đầu tư của bốn quỹ đầu tiên, chính là những quỹ mà theo lập luận của VC đối thủ, sẽ cần phải đạt giá trị 240–480 tỷ USD mới vượt qua được “ngưỡng kỳ vọng”.
Thực tế, tổng giá trị doanh nghiệp cộng gộp của a16z Funds 1–4 đạt tới 853 tỷ USD tại thời điểm phân phối hoặc theo định giá post-money gần nhất.

Và đó mới chỉ là tại thời điểm phân phối. Riêng Facebook kể từ đó đã tăng thêm hơn 1.500 tỷ USD vốn hóa thị trường!

Một mô thức tương tự cứ liên tục lặp lại: a16z đặt một canh bạc điên rồ vào tương lai. Những người “trong nghề” nói rằng đó là ngu ngốc. Chờ vài năm. Và hóa ra, nó không hề ngu ngốc.

Năm 2009, ngay sau Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu, a16z huy động quỹ Fund I trị giá 300 triệu USD, quảng bá một khái niệm khi đó còn rất lạ lẫm: nền tảng vận hành (operating platform) để hỗ trợ founder.
Ben kể lại: “Chúng tôi đi gặp rất nhiều bạn bè trong giới VC và nhiều người nói đó là một ý tưởng cực kỳ ngu xuẩn, rằng chúng tôi chắc chắn không nên theo đuổi, rằng mô hình này đã từng được thử rồi và không hiệu quả.”
Ngày nay, gần như mọi quỹ VC lớn đều có một phiên bản ‘platform team’ của riêng mình.

Cũng trong năm 2009, khi a16z đầu tư 65 triệu USD từ quỹ này, cùng Silver Lake và các nhà đầu tư khác, để mua lại Skype từ eBay với giá 2,7 tỷ USD, “ai cũng nói đây là một thương vụ không thể thực hiện được vì rủi ro sở hữu trí tuệ” (thời điểm đó, eBay đang kiện các nhà sáng lập Skype liên quan đến công nghệ cốt lõi).
Ben đã nhắc lại làn sóng hoài nghi này trong một bài blog chưa đầy hai năm sau, khi Microsoft mua lại Skype với giá 8,5 tỷ USD.

Tháng 9/2010, Marc và Ben huy động Fund II trị giá 650 triệu USD, rồi nhanh chóng thực hiện các khoản đầu tư late-stage quy mô lớn vào Facebook (50 triệu USD ở mức định giá 34 tỷ USD), Groupon (40 triệu USD ở mức 5 tỷ USD), và Twitter (48 triệu USD ở mức 4 tỷ USD) — đặt cược rằng cửa sổ IPO sẽ mở ra.
Các đối thủ phàn nàn với The Wall Street Journal trong bài viết kinh điển A Venture-Capital Newbie Shakes Up Silicon Valley, rằng giao dịch mua bán cổ phần tư nhân không phải là thứ VC “chuẩn mực” vẫn làm (thực tế, khái niệm “secondary” khi đó còn mới đến mức… không hề xuất hiện trong bài).
Matt Cohler, đối tác của Benchmark, tung ra câu nói để đời:
“Kiếm tiền từ ba chỉ heo hay hợp đồng dầu mỏ thì cũng có đấy, nhưng đó không phải là việc của chúng tôi.”

Rồi thực tế diễn ra:

• Tháng 11/2011, Groupon IPO, mở cửa ở mức 17,8 tỷ USD

• Tháng 5/2012, Facebook IPO ở mức 104 tỷ USD

• Tháng 11/2013, Twitter IPO, kết phiên đầu tiên ở 31 tỷ USD

Đến tháng 1/2012, khi Marc và Ben huy động Fund III trị giá 1 tỷ USD, cùng quỹ cơ hội song song 540 triệu USD, làn sóng chỉ trích chuyển sang một chủ đề quen thuộc khác: quy mô.
Các quỹ của a16z chiếm 7,5% tổng số vốn VC huy động tại Mỹ trong năm 2012, trong bối cảnh VC nói chung đang hoạt động khá tệ.
Case Study của Harvard Business School năm 2014 về a16z trích dẫn báo cáo năm 2012 của Kauffman Foundation, cho rằng:
“Đầu tư mạo hiểm đã mang lại lợi suất kém trong hơn một thập kỷ.”

Theo Cambridge Associates, năm 2012, VC chỉ mang lại lợi suất trung bình 8,9%, trong khi S&P 500 đạt 20,6%.
Huyền thoại VC Bill Draper nhận xét:
“Sự đồng thuận ngày càng lớn ở Thung lũng Silicon là có quá nhiều quỹ đang đuổi theo quá ít công ty thực sự xuất sắc.”
— Một nhận định nghe rất giống bối cảnh ngày hôm nay.

Năm 2016, The Wall Street Journal đăng một bài viết mà David Rosenthal của Acquired gọi là “rõ ràng là một bài đánh hội đồng được cấy vào bởi các quỹ VC đối thủ”, với tiêu đề Andreessen Horowitz’s Returns Trail Venture-Capital Elite.
Bài viết chỉ ra rằng, khi các quỹ lần lượt 7, 6 và 4 năm tuổi, thì:

• AH Fund I nằm trong top 5% quỹ VC

• AH Fund II chỉ đạt top quartile

• AH Fund III thậm chí tụt nhẹ ra ngoài top quartile

AH III bao gồm Coinbase — thương vụ đã mang lại 7 tỷ USD phân phối gộp cho các LP của a16z trên các quỹ liên quan — cùng với Databricks, Pinterest, GitHub và Lyft (không có Uber, một minh chứng rõ ràng rằng một tội bỏ lỡ còn nặng hơn mọi tội đầu tư sai). Theo tôi, đây là một trong những quỹ venture quy mô lớn có hiệu suất tốt nhất mọi thời đại.

Kể từ Q3/2025, Databricks (hiện là khoản đầu tư lớn nhất của a16z) đã gọi vốn ở mức định giá 134 tỷ USD, đồng nghĩa với việc hiệu suất của Fund III hiện còn mạnh hơn nữa (giả định các khoản đầu tư khác không suy giảm).
Đến nay, a16z đã phân phối ròng 7 tỷ USD cho LPs từ AH III và AH III Parallel, trong khi giá trị chưa hiện thực hóa (unrealized value) còn lại cũng xấp xỉ con số đó.

Phần lớn giá trị chưa hiện thực hóa này nằm ở một công ty duy nhất: Databricks — một công ty big data từng rất nhỏ, vẫn còn cách mốc định giá 500 triệu USD vài tháng, vào thời điểm Wall Street Journal “khai tử” a16z năm 2016.
Hiện tại, Databricks chiếm 23% Net Asset Value (NAV) của a16z trên toàn bộ các quỹ.

Nếu bạn dành chút thời gian quanh a16z, bạn sẽ nghe cái tên Databricks rất nhiều. Ngoài việc là khoản đầu tư lớn nhất của họ (và gần như chắc chắn là một trong ba vị thế có giá trị tuyệt đối lớn nhất trong toàn bộ ngành venture capital), câu chuyện của Databricks là ví dụ rõ ràng nhất cho cách a16z vận hành khi họ ở phong độ cao nhất.

Databricks & “Công thức a16z”

Trước khi nói sâu về Databricks, cần hiểu thêm một vài điều về a16z.

Thứ nhất, a16z được sáng lập và điều hành bởi các kỹ sư — không chỉ là founder, mà là founder xuất thân kỹ sư. Điều này ảnh hưởng đến cách họ thiết kế công ty (để tận dụng quy mô và hiệu ứng mạng lưới), cũng như cách họ chọn thị trường và doanh nghiệp trong từng thị trường đó.

Thứ hai, có lẽ sự từ chối lớn nhất tại a16z là đầu tư vào “kẻ về nhì”.
Nếu bạn bỏ lỡ người thắng cuộc từ sớm, bạn luôn có thể đầu tư ở vòng sau.
Nhưng nếu bạn đầu tư vào kẻ về nhì, bạn tự khóa cửa không cho mình cơ hội đầu tư vào người thắng — kể cả khi người thắng đó còn chưa ra đời.

Thứ ba, một khi a16z tin rằng họ đã xác định được kẻ chiến thắng của một danh mục, thì nước đi kinh điển của họ là rót nhiều tiền hơn mức mà chính công ty đó nghĩ rằng họ cần.
Và đúng, ai cũng chế giễu họ vì điều này.

Ba điều này đã đúng ngay từ những ngày đầu tiên của a16z.

Trở lại đầu những năm 2010, chỉ vài năm sau khi Andreessen Horowitz ra đời, Big Data là “Big Thing” (bạn hẳn còn nhớ). Và framework Big Data thống trị thời kỳ đó là Hadoop.
Hadoop sử dụng mô hình lập trình MapReduce (do Google phát triển) để phân tán xử lý trên các cụm máy chủ phổ thông giá rẻ, thay vì phần cứng chuyên dụng đắt đỏ. Nó đã “dân chủ hóa Big Data”, và hàng loạt công ty mọc lên để hỗ trợ và khai thác làn sóng đó.

Cloudera, thành lập năm 2008, gọi vốn 900 triệu USD vào năm 2014, trong một năm mà tổng đầu tư vào các công ty Hadoop tăng gấp 5 lần lên 1,28 tỷ USD.
Hortonworks, tách ra từ Yahoo!, IPO trong cùng năm.

Big data. Rất nhiều tiền.
Và a16z không đầu tư vào bất kỳ công ty nào trong số đó.

Ben Horowitz, chữ “z” trong a16z, không thích Hadoop.
Là một người học khoa học máy tính trước khi trở thành CEO của LoudCloud/OpsWare, Ben không tin rằng Hadoop sẽ là kiến trúc chiến thắng cuối cùng. Nó nổi tiếng là khó lập trình và khó vận hành, và theo Ben, nó không phù hợp với tương lai: mỗi bước trong quá trình MapReduce đều phải ghi kết quả trung gian ra ổ đĩa, khiến nó chậm một cách đau đớn đối với các tác vụ lặp như machine learning.

Vì vậy, Ben ngồi ngoài cơn sốt Hadoop.
Marc — theo lời Jen Kha kể với tôi — thì:

“Lúc đó tôi cà khịa Ben rất nhiều, vì Hadoop đang tràn ngập mặt báo, và tôi kiểu: ‘Chúng ta bỏ lỡ rồi. Lỡ to rồi. Rớt hoàn toàn rồi.’
Còn Ben thì nói: ‘Tôi không nghĩ đây là cú chuyển dịch kiến trúc tiếp theo.’”

Rồi cuối cùng, khi Databricks xuất hiện, Ben nói:
“Cái này có thể là nó.”
Và dĩ nhiên, ông ấy đặt cược toàn bộ vào đó.

Databricks xuất hiện đúng lúc và ngay gần đó — tại UC Berkeley.

Ali Ghodsi cùng gia đình rời Iran năm 1984, trong bối cảnh Cách mạng Hồi giáo Iran, và chuyển đến Thụy Điển. Bố mẹ anh mua cho anh một chiếc Commodore 64, và Ali dùng nó để tự học lập trình — giỏi đến mức sau này được mời sang UC Berkeley với tư cách visiting scholar.

Tại Berkeley, Ali gia nhập AMPLab, nơi anh là một trong tám nhà nghiên cứu (bao gồm cả các giáo sư hướng dẫn luận án như Scott Shenker và Ion Stoica) cùng nhau triển khai ý tưởng trong luận án tiến sĩ của Matei Zaharia và xây dựng Spark — một engine xử lý big data mã nguồn mở.

Ý tưởng là “tái tạo những gì các công ty công nghệ lớn làm với neural network, nhưng không cần giao diện phức tạp.”
Spark lập kỷ lục thế giới về tốc độ sắp xếp dữ liệu, và luận án giành giải luận án khoa học máy tính xuất sắc nhất năm.
Đúng phong cách học thuật, họ phát hành mã nguồn miễn phí và gần như chẳng ai dùng.

Vì vậy, начиная từ năm 2012, tám người bắt đầu gặp nhau trong những bữa tối liên tiếp, và tại đó, họ quyết định lập một công ty xây dựng trên Spark.
Họ gọi nó là Databricks.
Bảy trong tám người trở thành đồng sáng lập, và Shenker tham gia với vai trò cố vấn.

Đội ngũ Databricks khi đó nghĩ rằng họ chỉ cần một ít tiền. Không nhiều, nhưng cũng cần chút vốn. Như Ben kể lại với Lenny Rachitsky:

“Khi tôi gặp họ, họ nói: ‘Chúng tôi cần gọi vốn 200.000 USD.’
Và lúc đó tôi biết rằng thứ họ đang có là Spark, còn đối thủ là Hadoop. Hadoop thì đã có các công ty được tài trợ rất mạnh lao về phía nó, còn Spark thì là mã nguồn mở, nên đồng hồ đang tích tắc.”

Ben cũng nhận ra rằng, với xuất thân học thuật, đội ngũ này có xu hướng làm mọi thứ ở quy mô nhỏ.

“Giới giáo sư nói chung… nếu bạn khởi nghiệp và kiếm được 50 triệu USD, thì đó đã là một chiến thắng rất lớn rồi. Bạn sẽ trở thành anh hùng trong khuôn viên trường,”
Ben nói với Lenny.

Ben mang đến cho đội ngũ một tin xấu:

“Tôi sẽ không viết cho các bạn một tấm séc 200.000 USD.”

Nhưng đồng thời, ông cũng mang đến một tin cực kỳ tốt:

“Tôi sẽ viết cho các bạn một tấm séc 10 triệu USD.”

Lập luận của ông rất rõ ràng: nếu đã xây dựng một công ty, thì phải xây dựng cho ra hồn.

“Nếu đã làm, thì phải làm tới cùng. Phải chơi lớn.
Còn nếu không, thì tốt hơn hết là các bạn nên tiếp tục ở lại trường học.”

Họ quyết định bỏ học.
Ben tăng quy mô khoản đầu tư, và a16z dẫn dắt vòng Series A của Databricks ở mức định giá sau đầu tư (post-money) 44 triệu USD, sở hữu 24,9% cổ phần công ty.

Cuộc gặp gỡ ban đầu này — Databricks xin 200.000 USD, còn a16z đầu tư lớn gấp nhiều lần — đã định hình một khuôn mẫu.
Khi a16z đầu tư vào bạn, điều đó có nghĩa là họ thực sự tin vào bạn.

Khi tôi hỏi Ali về tác động của a16z, anh trả lời không hề do dự:

“Tôi không nghĩ Databricks sẽ còn tồn tại đến ngày hôm nay nếu không có a16z.
Và đặc biệt là Ben.
Tôi không nghĩ chúng tôi sẽ còn ở đây.
Họ thực sự tin vào chúng tôi.”

Trong năm thứ ba, công ty chỉ đạt 1,5 triệu USD doanh thu.

“Khi đó hoàn toàn không rõ ràng rằng chúng tôi sẽ sống sót,” Ali nhớ lại.
“Người duy nhất thực sự tin rằng công ty này sẽ có giá trị rất lớn chính là Ben Horowitz.
Tin nhiều hơn cả chúng tôi.
Thậm chí là nhiều hơn tôi rất nhiều.
Phải công nhận điều đó.”

Niềm tin là một thứ rất tuyệt.
Nhưng nó còn giá trị hơn nhiều khi bạn có đủ quyền lực để biến nó thành một lời tiên tri tự hoàn thành.

Ví dụ như năm 2016, khi Ali đang cố gắng chốt một thỏa thuận với Microsoft.

Từ góc nhìn của Ali, với nhu cầu cực lớn từ thị trường muốn Databricks xuất hiện trên Azure, đây là một quyết định quá hiển nhiên. Anh nhờ một vài VC của mình giới thiệu tới Satya Nadella, CEO của Microsoft. Họ có làm, nhưng rồi những lời giới thiệu đó bị “chôn vùi” trong các vòng lặp với trợ lý điều hành.

Sau đó, Ben giới thiệu Ali với Satya một cách đúng nghĩa.

“Tôi nhận được một email từ Satya nói rằng: ‘Chúng tôi hoàn toàn quan tâm đến việc xây dựng một mối quan hệ đối tác rất sâu’,”
Ali kể lại,
“rồi ông ấy thêm các phó tướng của mình, rồi các phó tướng của họ nữa.
Chỉ trong vài tiếng, tôi đã có 20 email trong inbox, từ những nhân viên Microsoft mà trước đó tôi từng cố gắng tiếp cận.
Ai cũng nói: ‘Hey, khi nào chúng ta có thể gặp?’
Và lúc đó tôi biết: ‘Ok, lần này khác rồi. Chuyện này sẽ xảy ra.’”

Hoặc năm 2017, khi Ali đang cố tuyển một lãnh đạo sales cấp cao để tiếp tục đạp ga tăng trưởng.
Vị executive này yêu cầu điều khoản change of control trong hợp đồng — về cơ bản là được vesting sớm nếu công ty bị mua lại.

Đây trở thành điểm bế tắc. Vì vậy, Ali nhờ Ben giúp thuyết phục người này rằng giá trị của Databricks “ít nhất là 10 tỷ USD.”

Ben nói chuyện với anh ta, rồi sau đó gửi cho Ali một email

“Bạn đang đánh giá thấp cơ hội này một cách nghiêm trọng.

Chúng ta là Oracle của kỷ nguyên cloud. Salesforce có giá trị gấp 10 lần Siebel. Workday sẽ có giá trị gấp 10 lần PeopleSoft.

Chúng ta sẽ có giá trị gấp 10 lần Oracle. Tức là 2.000 tỷ USD, không phải 10 tỷ USD.

Vậy tại sao anh ta lại cần điều khoản change of control? Chúng ta sẽ không thay đổi quyền kiểm soát.”

Đây là một trong những email “gắt” nhất lịch sử doanh nghiệp, đặc biệt khi đặt trong bối cảnh lúc đó Databricks chỉ được định giá 1 tỷ USD với doanh thu run-rate 100 triệu USD, còn hiện tại công ty đã được định giá 134 tỷ USD với doanh thu vượt 4,8 tỷ USD.

“Họ nhìn thấy toàn bộ tiềm năng của thứ này,” Ali nói với tôi.
“Khi bạn đang lún sâu vào vận hành hàng ngày như chúng tôi — thấy deal không chốt được, đối thủ liên tục vượt lên, tiền thì sắp cạn, chẳng ai biết bạn là ai, nhân sự bỏ đi — thì rất khó để nhìn thế giới theo cách đó.

Nhưng rồi họ bước vào phòng họp hội đồng quản trị và nói với bạn: ‘Các anh sẽ thống trị thế giới.’”

Họ đã đúng. Và họ đang được trả giá xứng đáng cho niềm tin đó.

Tính tổng thể, a16z đã đầu tư vào cả 12 vòng gọi vốn của Databricks, trong đó dẫn dắt 4 vòng. Databricks là một trong những lý do chính khiến AH Fund III — quỹ nơi a16z thực hiện khoản đầu tư đầu tiên — đạt hiệu suất xuất sắc, đồng thời cũng là động lực lợi nhuận cho các quỹ Late Stage Venture Fund I, II và IV lớn hơn.

“Trước hết và trên hết, họ thực sự quan tâm đến sứ mệnh của công ty.
Tôi không nghĩ Ben và Marc nhìn mọi thứ trước tiên dưới góc độ lợi nhuận đầu tư. Lợi nhuận đến sau,” Ali nhận xét.
“Họ là những người tin vào công nghệ, những người muốn thay đổi thế giới bằng công nghệ.”

Nếu bạn không hiểu điều Ali nói về Marc và Ben, bạn sẽ không thể hiểu được a16z.

a16z là gì?

a16z không phải là một quỹ đầu tư mạo hiểm truyền thống. Nhìn bề ngoài thôi cũng đã thấy điều đó. Họ vừa hoàn tất đợt huy động vốn VC lớn nhất lịch sử trên tất cả các chiến lược, kể từ Vision Fund 98 tỷ USD của SoftBank năm 2017 và Vision Fund II năm 2019. Không có gì “truyền thống” ở đây cả.

Nhưng ngay cả Vision Fund của SoftBank vẫn là một Fund (quỹ).
a16z thì không.

Dĩ nhiên, a16z vẫn huy động vốn và phải tạo ra lợi nhuận. Và họ phải làm điều đó thật giỏi — cho đến nay, họ đã làm xuất sắc. Not Boring có dữ liệu lợi suất các quỹ của a16z, và chúng tôi sẽ chia sẻ bên dưới.

Nhưng trước hết — a16z là gì?

a16z là một “giáo phái công nghệ”

a16z là một cult of technology.
Mọi thứ họ làm đều nhằm thúc đẩy công nghệ tốt hơn để tạo ra một tương lai tốt hơn.

Họ tin rằng:

“Công nghệ là vinh quang của tham vọng và thành tựu của con người, là mũi nhọn của tiến bộ và là sự hiện thực hóa tiềm năng của chúng ta.”

Từ niềm tin đó, mọi thứ khác đều tuôn chảy.
Họ tin vào tương lai, và đặt cược cả công ty theo hướng đó.

a16z là một Firm, không chỉ là một Fund

a16z là một Firm — một doanh nghiệp, một tổ chức được xây dựng để mở rộng quy mô và càng lớn càng mạnh.

Có rất nhiều đặc điểm của một Firm mà không áp dụng được cho một Fund truyền thống, và chúng ta sẽ nói đến điều đó. Tôi tin rằng sự phân biệt này giải quyết một nghịch lý lớn nhất trong cách ngành VC tự nhìn nhận mình:

VC bán sản phẩm có khả năng mở rộng lớn nhất thế giới (tiền)
cho những công ty có khả năng mở rộng lớn nhất thế giới (startup công nghệ),
nhưng bản thân VC lại không được phép mở rộng quy mô.

Sự phân biệt này — Firm > Fund — đến từ David Haber, GP của a16z, người mang màu sắc tài chính Bờ Đông nhất trong nhóm và tự nhận mình là người nghiên cứu các công ty đầu tư như những doanh nghiệp thực thụ.

“Hàm mục tiêu của một quỹ là tạo ra nhiều carry nhất, với ít người nhất, trong thời gian ngắn nhất,” ông giải thích.
“Còn một Firm thì là tạo ra lợi suất vượt trội và xây dựng lợi thế cạnh tranh có khả năng tích lũy theo thời gian.
Làm sao để càng lớn càng mạnh, chứ không phải càng lớn càng yếu?”

a16z được điều hành bởi kỹ sư và doanh nhân

Các nhà quản lý tiền thường cố gắng giành phần lớn hơn của một chiếc bánh cố định.
Kỹ sư và doanh nhân thì cố gắng làm cho chiếc bánh lớn hơn, bằng cách xây dựng và mở rộng các hệ thống tốt hơn.

a16z là một “chủ quyền theo thời gian”

a16z là một temporal sovereign — một thể chế đại diện cho tương lai.

Trong những khoảnh khắc tham vọng nhất, Firm này nhìn nhận mình như một đồng đẳng với các tổ chức tài chính và chính phủ hàng đầu thế giới. Họ từng nói rằng họ muốn trở thành JP Morgan của Kỷ nguyên Thông tin, nhưng tôi cho rằng điều đó vẫn chưa đủ tham vọng.

Nếu chính phủ đại diện cho những lát cắt không gian, thì a16z đại diện cho lát cắt thời gian lớn nhất: tương lai.

Đầu tư mạo hiểm chỉ đơn giản là cách mà họ nhận ra rằng mình có thể tác động mạnh nhất đến tương lai, đồng thời cũng là mô hình kinh doanh phù hợp nhất để hưởng lợi khi điều đó xảy ra.

a16z tạo ra và bán “quyền lực”

a16z tạo ra quyền lực, rồi phân phối quyền lực đó.

Họ xây dựng sức mạnh của chính mình thông qua quy mô, văn hóa, mạng lưới, hạ tầng tổ chức và thành công, sau đó trao sức mạnh đó cho các công ty trong danh mục đầu tư — chủ yếu thông qua bán hàng, marketing, tuyển dụng và quan hệ chính phủ.

Theo lời các nhà sáng lập, a16z sẽ làm bất cứ điều gì nằm trong khả năng của họ để giúp công ty chiến thắng và khả năng đó là rất lớn.

Nếu bạn tin rằng công nghệ đang “ăn” những thị trường lớn hơn rất nhiều so với bất kỳ điều gì ngành công nghệ từng theo đuổi trong lịch sử; nếu bạn tin rằng Mọi Thứ Đều Là Công Nghệ, thì thứ bạn sẽ xây dựng là:

Một công ty bán quyền lực để chiến thắng
cho hàng trăm, hàng nghìn công ty
có thể một ngày nào đó trở thành nền kinh tế.

Theo tôi, đó chính là thứ trông rất giống a16z.

Bởi vì những công ty có thể trở thành nền kinh tế trong tương lai luôn bắt đầu rất nhỏ và mong manh.
Chúng phân tán, mỗi công ty theo đuổi mục tiêu riêng, cạnh tranh với nhau, trong khi phải đối đầu với những thế lực thống trị hiện tại — những thực thể không hề muốn nhường chỗ cho kẻ mới.

Một startup, dù tiềm năng đến đâu, cũng có thể:

• Không đủ khả năng thuê những recruiter giỏi nhất để tuyển được những kỹ sư và lãnh đạo xuất sắc nhất

• Không đủ nguồn lực để vận động chính sách nhằm tạo sân chơi công bằng

• Không có đủ tiếng nói để thế giới lắng nghe

• Không đủ tính chính danh để bán sản phẩm cho chính phủ và các tập đoàn lớn — những nơi luôn ngập tràn lời chào mời về “điều vĩ đại tiếp theo”

Không một công ty nhỏ nào có lý do hợp lý để tự mình chi hàng tỷ USD xây dựng những năng lực đó, chỉ để phục vụ riêng cho bản thân.

Nhưng nếu bạn có thể phân bổ chi phí đó cho hàng trăm công ty, trải dài trên hàng nghìn tỷ USD giá trị thị trường tương lai, thì điều kỳ diệu xảy ra:

Các công ty nhỏ có thể sở hữu nguồn lực của công ty lớn.
Họ có thể thắng hoặc thua dựa trên chất lượng sản phẩm.
Họ có thể mang đến tương lai đúng như cách nó nên là.

Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn có thể kết hợp:

• Sự linh hoạt và sáng tạo của startup

• Sức mạnh và trọng lượng của một chủ quyền theo thời gian?

Đó chính là điều a16z đang cố gắng làm,
và đã theo đuổi kể từ khi chính họ còn là một startup.

Vì sao Marc & Ben thành lập a16z

Tháng 6/2007, Marc viết một bài blog có tiêu đề “The Only Thing That Matters” (Điều duy nhất thực sự quan trọng), thuộc chuỗi Pmarca Guide to Startups. Bề ngoài, bài viết được viết như lời khuyên dành cho các startup công nghệ, nhưng nhìn lại thì nó giống như một “cẩm nang” cho việc khai sinh a16z. Và bài viết đó trả lời câu hỏi: trong ba yếu tố cốt lõi của một startup – đội ngũ, sản phẩm hay thị trường – yếu tố nào quan trọng nhất?

Doanh nhân và VC thường sẽ nói là đội ngũ.
Kỹ sư sẽ nói là sản phẩm.

“Cá nhân tôi chọn phương án thứ ba,” Marc viết. “Tôi khẳng định rằng thị trường là yếu tố quan trọng nhất quyết định sự thành bại của một startup.”

Vì sao?

Trong một thị trường tuyệt vời – nơi có rất nhiều khách hàng tiềm năng thực sự – chính thị trường sẽ kéo sản phẩm ra khỏi startup…

Ngược lại, trong một thị trường tồi tệ, bạn có thể có sản phẩm tốt nhất thế giới và một đội ngũ xuất sắc đến mức đáng sợ, nhưng điều đó cũng chẳng có ý nghĩa gì – bạn vẫn sẽ thất bại…

Để tri ân Andy Rachleff, cựu đối tác của Benchmark Capital – người đã hệ thống hóa cách nhìn này cho Marc – ông đưa ra Định luật Rachleff về thành công của startup:

Kẻ giết chết startup số 1 là thiếu thị trường.

Andy diễn đạt như sau:

Khi một đội ngũ giỏi gặp một thị trường tệ, thị trường thắng.
Khi một đội ngũ tệ gặp một thị trường tốt, thị trường thắng.
Khi một đội ngũ giỏi gặp một thị trường tốt, điều đặc biệt sẽ xảy ra.

Điều mà Marc và Ben nhìn thấy trong ngành đầu tư mạo hiểm lúc đó chính là: một thị trường cực kỳ tuyệt vời (mà hầu như không ai nhận ra nó tuyệt vời đến mức nào), nhưng lại đầy rẫy những “đội ngũ tệ” (mà cũng chẳng ai nhận ra mức độ tệ của họ).

Trong giai đoạn 2007–2009, Ben và Marc suy nghĩ xem bước tiếp theo của mình là gì. Họ là những doanh nhân công nghệ cực kỳ thành công, và dù đã rất thành công, họ vẫn mang trong mình một “cái tôi” lớn. Và chính vì thành công đó, họ có đủ “fuck-you money” để nói… fuck you.

Nhưng bằng cách nào?

Là doanh nhân, rồi sau đó là nhà đầu tư thiên thần, Marc và Ben đã phải làm việc với không ít VC tệ hại. Và họ nghĩ rằng sẽ rất thú vị nếu được cạnh tranh trực diện với những người đó.

“Với Marc, từ góc nhìn của tôi, chuyện này không phải vì tiền,” David Haber kể lại. “Ông ấy đã giàu từ năm khoảng 20 tuổi. Ban đầu, có lẽ nó giống như việc muốn đấm thẳng vào mặt Benchmark hay Sequoia hơn.”

Ngành venture capital còn có một lợi thế nữa – thứ mà rất ít người nhận ra vào thời điểm suy thoái sâu do khủng hoảng tài chính toàn cầu (GFC): đây có lẽ là thị trường tuyệt vời nhất trên Trái Đất. Và điều đó đặc biệt quan trọng với Marc.

Dĩ nhiên, không phải toàn bộ VC đều tệ. Hai quỹ mà Marc “muốn đấm vào mặt” – Sequoia và Benchmark – thực sự rất xuất sắc (Marc còn trích dẫn Andy Rachleff!), ngoại trừ việc họ có xu hướng loại bỏ founder. Và với những founder muốn tiếp tục nắm quyền điều hành, Peter Thiel đã thành lập Founders Fund từ năm 2005 và đang triển khai quỹ FF II (vintage 2007), quỹ sau đó mang lại 18,6 USD tiền mặt (DPI) cho mỗi 1 USD đầu tư, như Mario từng viết.

Tuy nhiên, so với ngày nay, toàn bộ ngành này khi đó nhìn chung vẫn lười biếng, khép kín, mang tính “câu lạc bộ”, và làm thủ công.

Marc thường kể một câu chuyện về việc ông gặp một GP của một quỹ top đầu vào năm 2009, khi ông và Ben đang cân nhắc việc ra mắt a16z. Người GP đó so sánh việc đầu tư startup giống như… ăn sushi trên băng chuyền. Theo lời Marc, vị GP nói rằng:

Ngành venture giống như đi ăn ở nhà hàng sushi băng chuyền. Bạn chỉ cần ngồi ở Sand Hill Road, các startup sẽ tự tìm đến. Nếu bạn bỏ lỡ một cái, cũng chẳng sao cả, vì ngay sau đó sẽ có một “con thuyền sushi” khác chạy tới. Bạn cứ ngồi đó, nhìn sushi trôi qua, và thỉnh thoảng thò tay ra gắp một miếng.

Điều đó ổn nếu mục tiêu chỉ là duy trì hiện trạng, “miễn là tham vọng của ngành bị giới hạn,” Marc giải thích với Jack Altman trên Uncapped.

Nhưng tham vọng của Marc và Ben thì không hề bị giới hạn. Ở a16z, sẽ không có tội lỗi nào lớn hơn việc “bỏ lỡ một cơ hội” – không đầu tư vào một công ty tuyệt vời. Điều đó cực kỳ quan trọng, bởi họ nhìn thấy rằng các công ty công nghệ lớn sẽ còn lớn hơn rất, rất nhiều khi thị trường tiếp tục mở rộng.

“Mười năm trước, chỉ có khoảng 50 triệu người tiêu dùng trên Internet, và rất ít người có kết nối băng thông rộng,” Ben và Marc viết trong Offering Memorandum của Andreessen Horowitz Fund I vào tháng 4/2009. “Ngày nay, khoảng 1,5 tỷ người đã online, và nhiều người trong số đó có broadband. Vì vậy, những người chiến thắng lớn nhất ở cả mảng tiêu dùng lẫn hạ tầng có tiềm năng trở nên lớn hơn rất nhiều so với những công ty công nghệ thành công nhất của thế hệ trước.”

Đồng thời, việc khởi nghiệp cũng rẻ hơn và dễ hơn rất nhiều, đồng nghĩa với việc sẽ có nhiều công ty mới hơn.

“Chi phí để tạo ra một sản phẩm công nghệ mới và đưa nó ra thị trường, ít nhất ở mức beta, đã giảm mạnh trong mười năm qua,” họ viết cho các LP tiềm năng. “Hiện nay, chi phí này thường chỉ khoảng 500.000 – 1,5 triệu USD, so với 5 – 15 triệu USD cách đây hơn 10 năm.”

Cuối cùng, tham vọng của chính các công ty cũng tăng lên khi họ chuyển từ vai trò công ty công cụ sang cạnh tranh trực tiếp với các ông lớn hiện hữu. Điều đó có nghĩa là mọi ngành sẽ trở thành ngành công nghệ, và mọi ngành sẽ mở rộng quy mô lớn hơn như một hệ quả tất yếu.

Play Video

Đó là lý do vì sao thị trường lại tuyệt vời đúng vào thời điểm đó. Marc tiếp tục nói:

Từ những năm 1960 cho đến khoảng năm 2010, đã tồn tại một “playbook” của venture capital… các công ty khi đó về cơ bản là công ty công cụ. Tức là các công ty “cuốc và xẻng”. Máy tính mainframe, máy tính để bàn, smartphone, laptop, phần mềm truy cập Internet, SaaS, cơ sở dữ liệu, router, switch, ổ đĩa, trình xử lý văn bản – tất cả đều là công cụ.

Khoảng năm 2010, ngành công nghệ đã thay đổi vĩnh viễn… Những người chiến thắng lớn nhất trong công nghệ ngày càng là các công ty đi thẳng vào những ngành công nghiệp hiện hữu, cạnh tranh trực tiếp với các incumbents.

Vậy trong những ngày đầu, a16z có đang trả giá quá cao cho các công ty hay không?
Hay họ đang trả một mức giá hợp lý so với những gì họ nhận ra các công ty đó có thể trở thành trong tương lai?

Nhìn lại, thật dễ để khẳng định là vế thứ hai. Nhưng điều ấn tượng ở a16z là: họ đã nói điều đó ngay từ trước khi mọi thứ xảy ra, chứ không phải sau khi đã rõ kết quả.

Nếu đúng như những gì họ viết – rằng mỗi năm chỉ có khoảng 15 công ty công nghệ cuối cùng đạt được 100 triệu USD doanh thu thường niên, nhưng lại tạo ra tới 97% tổng vốn hóa thị trường công khai của tất cả các công ty được thành lập trong năm đó (một dạng Luật Lũy thừa – Power Law đã quá quen thuộc ngày nay) – thì họ buộc phải làm mọi cách có thể để hiện diện trong càng nhiều công ty có tiềm năng trở thành “1 trong 15” đó càng tốt, và sau đó phải ở vị thế có thể tăng gấp đôi, gấp ba mức đầu tư vào những kẻ chiến thắng.

Và để làm được điều đó, với chỉ hai đối tác đầu tư, a16z buộc phải suy nghĩ về việc xây dựng một công ty đầu tư hoàn toàn khác so với tất cả những gì đã tồn tại trước đó.

Vì vậy, sau khi chia sẻ các điều khoản cơ bản của khoản đầu tư AH I – quy mô quỹ mục tiêu 250 triệu USD, trong đó các General Partners cam kết 15 triệu USD – Ben và Marc đã cô đọng chiến lược của công ty trong một đoạn văn duy nhất.

Đó chính là chiến lược mà họ vẫn đang thực thi cho đến tận ngày nay, ngay cả khi Firm đã phát triển vượt xa giai đoạn chỉ có hai đối tác và những tham vọng “Top 5”.

Ba kỷ nguyên của a16z

Kể từ quỹ đầu tiên đó, và xuyên suốt lịch sử của Firm, niềm tin vượt trội vào tương lai của a16z – hay nói cách khác, niềm tin bất đối xứng – theo tôi chính là lợi thế cạnh tranh cốt lõi của họ. Đây là điểm khác biệt nền tảng, từ đó sinh ra mọi khác biệt khác.

Cách a16z vận dụng lợi thế này và lựa chọn hướng khác biệt hóa đã tiến hóa theo thời gian, song hành cùng sự mở rộng về tham vọng, nguồn lực, quy mô quỹ và sức mạnh của Firm.

Kỷ nguyên thứ nhất (2009 – ~2017)

Trong Kỷ nguyên đầu tiên của a16z (2009–~2017), insight trung tâm là: nếu “Software is Eating the World”, thì những công ty phần mềm tốt nhất sẽ trở nên giá trị hơn rất nhiều so với những gì thị trường lúc đó đang định giá.

Niềm tin này cho phép a16z làm ba điều then chốt để đi từ một kẻ mới gia nhập trở thành Firm Top 5:

1. Trả giá cao cho các thương vụ

Như đã đề cập trước đó, trong những quỹ đầu tiên, a16z thực hiện nhiều thương vụ mà vào thời điểm đó, không ít người cho là quá đắt hoặc đi chệch lối mòn. Trên podcast Acquired, Ben Gilbert nói rằng:

“Lời chê phổ biến là họ trả giá quá cao để mua tên tuổi cho chính mình, nhằm chen chân vào các kẻ chiến thắng,”

nhưng ông lập luận rằng điều này hoàn toàn hợp lý tại thời điểm đó, và đặt câu hỏi:

“Có ai ngày hôm nay còn cho rằng họ đã trả mức định giá quá cao cho bất kỳ khoản đầu tư nào từ 2009 đến 2015 không? Hoàn toàn không.”

Như Ben Horowitz giải thích trong case study của HBS năm 2014:

“Ngay cả với những mức định giá hàng tỷ USD, nhà đầu tư vẫn có thể đang đánh giá thấp tiềm năng của các công ty.”

Chính sự đánh giá thấp đó là lợi thế của a16z.

2. Xây dựng hạ tầng vận hành mà người khác cho là lãng phí

Việc tuyển một đội dịch vụ đầy đủ, các partner về tuyển dụng, trung tâm executive briefing… vào thời điểm đó trông giống như chi phí overhead không cần thiết đối với một quỹ VC.

Nhưng nếu bạn tin rằng các công ty trong danh mục có thể trở thành những người định hình cả một phân khúc, và cần “cơ bắp” ở cấp doanh nghiệp để đạt được điều đó, thì khoản chi này hoàn toàn hợp lý. Họ đang xây dựng cho một tương lai nơi startup phải trông giống như những công ty lớn thực thụ thì mới có thể thắng các hợp đồng Fortune 500.

3. Coi founder kỹ thuật là nguồn lực khan hiếm

Đây cũng là một canh bạc: khi việc xây dựng công ty ngày càng rẻ và dễ hơn, thì những thiên tài kỹ thuật – dù thiếu kỹ năng quản trị truyền thống – vẫn có thể và sẽ xây dựng nên những công ty quan trọng nhất. Vì vậy, a16z làm mọi thứ có thể để thu hút và hỗ trợ họ, mang mô hình CAA (Creative Artists Agency) vào venture capital.

“Founder-friendly” giờ đã trở thành một meme, nhưng vào thời điểm đó, nó thực sự là điều mới mẻ.

AH III, quỹ có cả Coinbase và Databricks, là một điểm sáng nổi bật, nhưng điều đáng chú ý hơn là tính ổn định xuyên suốt.

“Với tư cách LP, chúng tôi hài lòng với các quỹ có [TVPI ròng] khoảng 3x một cách đều đặn, thỉnh thoảng có quỹ đạt 5x+, và đó chính xác là những gì họ đã mang lại,”
David Clark, CIO của VenCap – đơn vị là LP của a16z từ quỹ AH III – chia sẻ.
“a16z là một trong số rất ít firm có thể duy trì hiệu suất này ở quy mô lớn trong một thời gian dài.”

Bạn có thể thấy điều đó rất rõ trong các con số hiệu suất phía trên.

Nếu đây là giai đoạn mà a16z sẵn sàng trả giá cao và “đầu tư vào pork bellies” để xây dựng tên tuổi nhằm gặt hái lợi ích về sau, thì sự đánh đổi đó dường như không gây tổn hại đáng kể trong ngắn hạn.

Kỷ nguyên thứ hai (2018–2024)

Trong Kỷ nguyên thứ hai của a16z (2018–2024), niềm tin cốt lõi là: những người chiến thắng đang trở nên lớn hơn rất nhiều so với dự đoán, họ ở lại thị trường tư nhân lâu hơn, và công nghệ đang “ăn” nhiều ngành hơn so với những gì phần lớn thị trường nhận ra.

Theo tôi, niềm tin này đã giúp a16z làm ba việc để chuyển mình từ Top 5 Firm thành Firm dẫn đầu:

1. Gọi vốn các quỹ lớn hơn

Trong Kỷ nguyên thứ nhất, a16z huy động 6,2 tỷ USD qua 9 quỹ. Sang Kỷ nguyên thứ hai, chỉ trong 5 năm, a16z huy động 32,9 tỷ USD qua 19 quỹ.

Quan điểm truyền thống của VC cho rằng quy mô quỹ càng lớn thì lợi suất càng giảm. a16z lập luận ngược lại: nếu các outcome lớn ngày càng lớn hơn, bạn cần nhiều vốn hơn để duy trì tỷ lệ sở hữu có ý nghĩa qua nhiều vòng gọi vốn.

Hai điều tệ nhất bạn có thể làm là: bỏ lỡ người chiến thắng, và sở hữu quá ít cổ phần ở những người chiến thắng mà bạn đã đầu tư. Marc thường nói rằng: bạn chỉ có thể mất tối đa 1x vốn, nhưng upside thì gần như không giới hạn.

2. Xây dựng vượt ra ngoài mô hình một quỹ duy nhất

Trong Kỷ nguyên thứ nhất, a16z chủ yếu gọi các quỹ core cùng với các quỹ follow-on giai đoạn muộn. Tất cả GP đều đầu tư từ cùng một tập quỹ, dù mỗi người có trọng tâm khác nhau. Họ cũng lập một Bio Fund, vì biotech là một “loài hoàn toàn khác”. (Trong bài này, chúng ta tập trung vào các quỹ venture không thuộc mảng bio & health.)

Sang Kỷ nguyên thứ hai, a16z bắt đầu phi tập trung hóa.

• 2018: ra mắt CNK I, quỹ crypto chuyên biệt đầu tiên do Chris Dixon dẫn dắt.

• 2019: tuyển David George để dẫn dắt quỹ Late Stage Ventures (LSV) chuyên biệt và gọi LSV I – 2,26 tỷ USD, lớn gấp đôi bất kỳ quỹ a16z nào trước đó.

Trong giai đoạn này, a16z tiếp tục gọi vốn cho các quỹ Core, Crypto, Bio, LSV, đồng thời ra mắt:

• Seed fund chuyên biệt: AH Seed I – 478 triệu USD (2021)

• Games fund: Games I – 612 triệu USD

• Cross-strategy fund đầu tiên: 2022 Fund – 1,4 tỷ USD, cho phép LP đầu tư theo tỷ lệ pro rata vào tất cả các quỹ trong cùng vintage.

Điều quan trọng là: dù mỗi quỹ có thể tận dụng hạ tầng tập trung của Firm (Investor Relations, v.v.), mỗi quỹ đều xây dựng platform team riêng – marketing, vận hành, tài chính, sự kiện, policy… – để phục vụ đúng nhu cầu của founder trong từng vertical.

3. Nắm giữ vị thế lâu hơn

Trong Kỷ nguyên thứ hai, các công ty dẫn đầu ở lại private lâu hơn và huy động nhiều vốn hơn ở thị trường tư nhân, cả primary (nuôi công ty) lẫn secondary (tạo thanh khoản cho nhân viên và nhà đầu tư sớm).

Thực hành mà Matt Cohler từng ví như “mua pork bellies” khi a16z mua cổ phần secondary giai đoạn muộn của Facebook, đã trở thành chuẩn mực, khi các công ty như Stripe, SpaceX, WeWork, Uber tiếp cận được mức thanh khoản ở private market trước đây chỉ có ở public market.

Điều này tạo thách thức cho ngành – LP khó thanh khoản hơn, làm tắc nghẽn chu kỳ phân bổ vốn – nhưng với những firm tin rằng các công ty công nghệ sẽ còn lớn hơn rất nhiều, thì đây lại là món quà trời cho. Nó mở ra cơ hội rót nhiều vốn hơn vào các công ty private chất lượng cao, và kéo lợi suất vốn dĩ thuộc về public market về lại private market. Tôi tin rằng sự dịch chuyển này là một trong những lý do then chốt giúp các firm VC như a16z phình to về quy mô mà không làm sụp đổ lợi suất.

Để đáp ứng, a16z đã:

• Trở thành Registered Investment Adviser (RIA), cho phép đầu tư linh hoạt vào crypto, cổ phiếu niêm yết và secondaries

• Ra mắt LSV I dưới sự dẫn dắt của David George

Trong Kỷ nguyên thứ hai, LSV huy động 14,3 tỷ USD trong tổng số 32,9 tỷ USD của a16z. Quỹ Crypto cũng tách thành Seed (1,5 tỷ USD) và Later Stage (3 tỷ USD) cho Fund IV.

Top 10 thương vụ của từng quỹ LSV

(dựa trên định giá post-money vòng gần nhất hoặc market cap hiện tại)

LSV I:
Coinbase, Roblox, Robinhood, Anduril, Databricks, Navan, Plaid, Stripe, Waymo, Samsara

LSV II:
Databricks, Flock Safety, Robinhood (thoái vốn ở public market và tái đầu tư vào Databricks), Stripe, Deel, Figma, WhatNot, Anduril, Devoted Health, SpaceX

LSV III:
SpaceX, Anduril, Flock Safety, Navan, OpenAI, Stripe, xAI, Safe Superintelligence, Wiz, DoorDash

LSV IV:
SpaceX, Databricks, OpenAI, Stripe, Revolut, Cursor, Anduril, Waymo, Thinking Machine Labs, Wiz

Nếu mục tiêu của bạn là “mua logo” – điều mà a16z từng nhiều lần bị cáo buộc trong quá khứ – thì phải nói rằng khó có thể chọn được danh sách logo nào tốt hơn thế này. Dù vậy, dữ liệu cho thấy đây không chỉ là câu chuyện hình ảnh.

Theo Cambridge Associates, tính đến Q2/2025, LSV I nằm trong top 5% quỹ cùng vintage, còn LSV II và LSV III đều nằm trong top quartile của các quỹ cùng thế hệ.

Tính đến 30/9/2025:

• LSV I đạt 3,3x net TVPI

• LSV II đạt 1,2x net TVPI (nhiều khả năng đã cao hơn sau các vòng gọi vốn gần đây của Databricks và SpaceX)

• LSV III đạt 1,4x net TVPI (cũng nhiều khả năng sẽ tăng thêm sau khi SpaceX hoàn tất một thương vụ secondary lớn, với mức định giá được đồn đoán là 800 tỷ USD, tăng hơn 2x)

Bằng việc tin rằng kết cục (outcome) của các công ty biểu tượng này sẽ lớn hơn rất nhiều so với kỳ vọng của phần lớn thị trường (dù chắc chắn không phải tất cả – xem: Founders Fund với SpaceX, Thrive với Stripe), a16z đã có thể triển khai nhiều vốn hơn vào những công ty công nghệ tư nhân tốt nhất, khi cơ hội còn cho phép.

Điểm then chốt là: a16z đã bắt đầu chứng minh rằng hoàn toàn có thể đạt được lợi suất kiểu venture ngay cả ở các quỹ giai đoạn tăng trưởng (growth stage), nếu hội đủ điều kiện phù hợp. Cụ thể, theo phân tích mà tôi được xem từ một LP của a16z, những firm có nền tảng đầu tư early-stage rất mạnh hoàn toàn có thể tạo ra bội số kiểu venture (và IRR cao hơn) bằng cách tiếp tục đầu tư ở giai đoạn growth.

Tất nhiên, mối quan hệ sâu hơn với các công ty này cũng đồng thời làm gia tăng “quyền lực” của firm.

Trong Kỷ nguyên thứ hai, a16z tin rằng điều quan trọng nhất là sở hữu càng nhiều cổ phần của những người chiến thắng càng tốt. Điều này trở nên dễ dàng hơn nếu bạn:

• Hiểu công ty từ rất sớm nhờ đầu tư early-stage

• Có các quỹ late-stage chuyên biệt để tiếp tục double-down hoặc sửa sai cho những quyết định early-stage chưa tối ưu
  (dù vẫn không phải là các khoản đầu tư chi phối như trong những lớp tài sản khác).

Đây cũng là một dạng arbitrage, nhưng theo tôi, trong kỷ nguyên này, a16z đã làm nhiều hơn để trực tiếp giúp từng công ty trong danh mục đi đến thành công.

Lợi suất của Kỷ nguyên thứ hai vẫn còn ở giai đoạn đầu, nhưng chúng đang vượt tiến độ so với các quỹ Kỷ nguyên thứ nhất ở cùng thời điểm trong vòng đời – thời điểm mà Wall Street Journal từng đưa tin rằng a16z đang hoạt động kém hiệu quả.

Các quỹ theo từng năm hiện đang ghi nhận mức hiệu suất như sau:

• Các quỹ năm 2018 đang ở mức 7,3x net TVPI

• Các quỹ năm 2019 đang ở mức 3,4x net TVPI

• Các quỹ năm 2020 đang ở mức 2,4x net TVPI

• Các quỹ năm 2021 đang ở mức 1,4x net TVPI

• Các quỹ năm 2022 đang ở mức 1,5x net TVPI

Điều đặc biệt đáng chú ý trong giai đoạn này là mức độ vượt trội của các quỹ crypto (CNK 1–4 và CNK Seed 1). CNK I đã mang lại cho LPs 5,4x net DPI (tỷ lệ vốn đã hoàn trả ròng) cho đến thời điểm hiện tại.

Thậm chí còn gây bất ngờ hơn đối với những người từng cho rằng a16z crypto đã huy động quá nhiều tiền vào sai thời điểm năm 2022, là việc CNK IV với quy mô 3 tỷ USD hiện đang được ghi nhận ở mức 1,8x Net TVPI.

Hai câu chuyện lớn nhất của Kỷ nguyên Thứ hai – LSV và crypto – phản ánh hai khía cạnh trong niềm tin của a16z vào tương lai.

• LSV là phản ứng trước thực tế rằng các công ty đang ở trạng thái tư nhân lâu hơn, và có nhu cầu vốn lớn hơn rất nhiều trong thị trường private.

• Crypto đại diện cho niềm tin rằng đổi mới (và lợi nhuận) có thể đến từ những lĩnh vực hoàn toàn mới, chứ không chỉ từ các ngành quen thuộc mà giới đầu tư truyền thống thường nhắm tới.

Hai hướng đi này cũng cho thấy nhu cầu a16z phải mở rộng vai trò của mình đối với các công ty trong danh mục đầu tư và đối với toàn ngành.

Để giúp các công ty giai đoạn muộn phát triển mạnh, a16z cần phải tái tạo một số lợi thế của thị trường đại chúng ngay trong thị trường tư nhân.

Và để đảm bảo sự tồn tại của crypto tại Mỹ, cũng như để đảm bảo rằng các công ty công nghệ mới thuộc mọi lĩnh vực có cơ hội cạnh tranh công bằng trước những lợi ích đã ăn sâu của các thế lực hiện hữu, a16z buộc phải bước vào Washington.

Điều này dẫn chúng ta đến Kỷ nguyên Thứ ba của a16z (2024 – Tương lai), nơi niềm tin cốt lõi là:
các công ty công nghệ mới không chỉ tái định hình mà sẽ chiến thắng trong mọi ngành công nghiệp – nếu họ được phép làm vậy – và a16z phải dẫn dắt ngành cũng như đất nước đi đúng hướng.

Niềm tin này một lần nữa đang thay đổi bản chất của a16z.
Ở một quy mô nhất định – và 15 tỷ USD vốn mới là một cột mốc hợp lý – thì chỉ chọn ra người chiến thắng là chưa đủ.

Bạn phải tạo ra người chiến thắng bằng cách định hình môi trường cạnh tranh mà họ hoạt động trong đó.

Như Ben đã nói: “It’s Time to Lead.” – Đã đến lúc phải dẫn dắt.

Kỷ nguyên Thứ ba của a16z: Đã đến lúc dẫn dắt

Ở thời điểm này, bạn hoàn toàn có thể tưởng tượng một nhà phân tích tại một quỹ VC đối thủ nhắn tin cho nhà báo Tad Friend đại loại như:

“Để tạo ra mức lợi nhuận tổng 5–10x trên số vốn 15 tỷ USD mới huy động, các ông sẽ phải làm cho toàn bộ ngành công nghệ Mỹ lớn lên gấp nhiều lần so với hiện tại.”

Và bạn cũng có thể hình dung Marc và Ben trả lời:

Đúng vậy.

Đó chính là kế hoạch được a16z công khai và chủ động theo đuổi. Và đây là logic đằng sau nó.

Kể từ năm 2015, a16z đã đầu tư vào nhiều unicorn ở giai đoạn sớm hơn bất kỳ nhà đầu tư nào khác. Đáng chú ý hơn, khoảng cách giữa a16z và vị trí số 2 (Sequoia) còn lớn tương đương với khoảng cách giữa vị trí số 2 và vị trí số 12 trên bảng xếp hạng.

Dĩ nhiên, “Số lượng công ty được đầu tư từ giai đoạn sớm và sau đó trở thành unicorn” là một cách đo lường rất cụ thể và cũng khá thuận tiện để đánh giá ai là “tốt nhất”. Thông thường hơn, người ta sẽ nhìn vào lợi nhuận — theo bội số, IRR, hay đơn giản là lượng tiền thực tế đã phân phối cho LPs. Người khác có thể nhìn vào tỷ lệ trúng (hit rate) hoặc độ ổn định theo thời gian. Có rất nhiều cách để cắt nghĩa và xếp hạng.

Nhưng cách đo này lại phù hợp một cách nhất quán với cách a16z nhìn thế giới.

Như tôi đã nghe lặp đi lặp lại trong thời gian làm việc cùng a16z crypto:
đặt cược vào một “category” vì có nhiều doanh nhân giỏi đang xây dựng ở đó, rồi cuối cùng phán đoán sai — điều đó hoàn toàn chấp nhận được.
Nhưng chọn sai công ty trong một category, hoặc bỏ lỡ người chiến thắng cuối cùng vì bất kỳ lý do gì, thì không.

Như Ben Horowitz nói:

Chúng tôi biết rằng xây dựng một công ty là một hành trình rủi ro cao, vì vậy chúng tôi không quá lo lắng về những khoản đầu tư thất bại nếu chúng tôi đã thực hiện đúng quy trình, đánh giá rủi ro một cách nghiêm túc tại thời điểm đầu tư.

Ngược lại, điều khiến chúng tôi thực sự lo ngại là việc đánh giá sai liệu doanh nhân đó có phải là người giỏi nhất trong category của họ hay không.

Nếu chúng tôi chọn sai một category mới nổi, đó không phải vấn đề lớn. Nhưng nếu chúng tôi chọn sai doanh nhân, đó là vấn đề rất lớn. Và nếu chúng tôi bỏ lỡ đúng doanh nhân, đó cũng là một vấn đề cực kỳ nghiêm trọng.

Việc bỏ lỡ một công ty mang tính thế hệ — dù vì xung đột lợi ích hay đơn giản là không đầu tư — tệ hơn nhiều so với việc đầu tư vào doanh nhân giỏi nhất trong một category mà sau này chúng tôi đánh giá sai.

Theo chính thước đo mà a16z cho là quan trọng nhất, a16z đã trở thành người dẫn đầu của ngành đầu tư mạo hiểm.

“Vậy tiếp theo là gì?” Ben đặt câu hỏi.
“Dẫn dắt một ngành thì thực sự có nghĩa là gì?”

Trong bài essay đăng trên X để công bố việc huy động 15 tỷ USD, ông trả lời:

Với tư cách là người dẫn đầu ngành Venture Capital tại Mỹ, số phận của công nghệ mới tại Hoa Kỳ phần nào nằm trên vai chúng tôi. Sứ mệnh của chúng tôi là đảm bảo rằng nước Mỹ chiến thắng trong 100 năm công nghệ tiếp theo.

Đây là một tuyên bố rất đáng chú ý đối với một quỹ đầu tư mạo hiểm.

Và nếu bạn chấp nhận những tiền đề sau — rằng công nghệ là động cơ của tiến bộ, rằng vị thế dẫn đầu của nước Mỹ phụ thuộc vào ưu thế công nghệ, và rằng a16z là nhà hậu thuẫn lớn nhất và có ảnh hưởng nhất đối với các công ty công nghệ mới của Mỹ, với đủ quyền lực và nguồn lực để giúp họ cạnh tranh công bằng với các thế lực cũ — thì tuyên bố đó không hẳn là vô lý.

Để chiến thắng 100 năm công nghệ tiếp theo (mà với a16z, cũng đồng nghĩa với chiến thắng 100 năm tiếp theo của nhân loại nói chung), Ben tiếp tục, a16z phải chiến thắng ở những kiến trúc cốt lõi mới — AI và crypto — rồi sau đó ứng dụng các công nghệ này vào những lĩnh vực quan trọng nhất như Sinh học, Quốc phòng, Y tế, An toàn công cộng và Giáo dục, và đưa chúng thấm sâu vào chính phủ.

Những công nghệ này sẽ khiến quy mô thị trường phình to lên đáng kể. Như tôi đã lập luận trong Tech is Going to Get Much Bigger và Everything is Technology, chúng mở rộng phạm vi thị trường mà trước đây công nghệ chưa thể chạm tới, khiến Giá trị Thị trường Có thể Đầu tư của Venture Capital (VCAV) tăng vọt một cách mạnh mẽ.

Đây là sự tiếp nối của canh bạc mà a16z đã theo đuổi trong nhiều năm, nhưng với một bước ngoặt mang tính hệ quả sâu sắc trong niềm tin cốt lõi: giá trị này sẽ được khai mở, và tương lai của nước Mỹ (cũng như của thế giới) sẽ được bảo vệ, nếu a16z hoàn thành tốt vai trò người dẫn dắt của mình.

Cụ thể, điều đó có nghĩa là năm việc sau:

1. Làm cho chính sách công nghệ của Mỹ trở nên vĩ đại trở lại

2. Lấp đầy khoảng trống giữa việc xây dựng công ty tư nhân và công ty đại chúng

3. Đưa marketing bước sang tương lai

4. Chấp nhận cách thức mới mà các công ty sẽ được xây dựng

5. Tiếp tục xây dựng văn hóa trong khi mở rộng năng lực

Gần như mọi điều về a16z khiến bạn phải “gãi đầu khó hiểu” đều nhằm phục vụ cho năm mục tiêu này.

Đáng chú ý nhất, trong hai năm trở lại đây, a16z đã tham gia chính trị một cách công khai và mạnh mẽ hơn rất nhiều, với việc Marc và Ben công khai ủng hộ Tổng thống Trump trong kỳ bầu cử gần nhất. Điều này khiến không ít người tức giận, và có quan điểm cho rằng một quỹ đầu tư mạo hiểm không nên can dự vào chính trị quốc gia.

a16z thì đứng ở phía hoàn toàn ngược lại của lập luận đó và bảo vệ quan điểm này một cách quyết liệt. Họ muốn “Làm cho chính sách công nghệ Mỹ trở nên vĩ đại trở lại.”

Marc và Ben đã trình bày logic này trong tài liệu The Little Tech Agenda, có thể tóm lược như sau:

• Các công ty công nghệ mới có vai trò sống còn đối với thành công của quốc gia.

• Để chiến thắng tương lai, nước Mỹ cần các luật lệ, chính sách và quy định ủng hộ đổi mới sáng tạo, đồng thời phải ngăn chặn tình trạng các tập đoàn lớn, giàu nguồn lực “bắt giữ” cơ quan quản lý.

• Thực tế đang diễn ra điều ngược lại: “Chúng tôi tin rằng các chính sách tồi của chính phủ hiện là mối đe dọa số một đối với Little Tech.”

• Không có ai đứng ra bảo vệ các công ty công nghệ non trẻ trong hành lang chính quyền hay trước các tập đoàn thống trị: các ông lớn không làm điều đó, còn startup thì không nên lãng phí nguồn lực ít ỏi của mình cho việc này.

• Các quỹ đầu tư mạo hiểm là bên hưởng lợi tài chính trực tiếp nếu công nghệ mới thành công, vì vậy VC phải là người đứng ra chiến đấu, và với tư cách là người dẫn đầu giới VC, trách nhiệm này thuộc về a16z.

a16z là một “cử tri một vấn đề”. Little Tech là điều duy nhất họ quan tâm. Họ theo đuổi lập trường lưỡng đảng.

Những điều này nghe như khẩu hiệu chính trị — “Chúng tôi không tham gia các cuộc chiến chính trị ngoài những vấn đề liên quan trực tiếp đến Little Tech” và “Chúng tôi ủng hộ hay phản đối chính trị gia bất kể đảng phái và bất kể quan điểm của họ về các vấn đề khác” — nhưng theo tất cả những gì tôi chứng kiến tại a16z, đây là sự thật tuyệt đối.

Công ty không làm chính trị vì thấy vui (dù ít nhất Marc dường như rất thích không khí kịch tính; ông ấy có khả năng tìm thấy sự hài hước trong cái phi lý — một lợi thế cạnh tranh bị đánh giá thấp, nhưng hôm nay chúng ta không có thời gian bàn sâu). a16z chấp nhận bị coi là ngốc nghếch, chấp nhận hứng chịu chỉ trích trong ngắn hạn, để đổi lấy việc công nghệ mới có thể phát triển trong dài hạn.

Trong một thời gian rất dài, như cựu đối tác Benchmark Bill Gurley từng lập luận trong 2,581 Miles, giới công nghệ gần như có thể phớt lờ Washington, và Washington cũng gần như phớt lờ công nghệ. Vài năm gần đây, điều đó đã thay đổi — một phần vì công nghệ chuyển từ việc “xây công cụ” sang “đối đầu với các thế lực thống trị” như tôi đã đề cập trước đó. Crypto là lĩnh vực đầu tiên mà sự thay đổi này mang tính sống còn.

Khi a16z lần đầu đặt chân đến Washington, Little Tech hoàn toàn không phải là một nhóm lợi ích ở D.C. Các tập đoàn công nghệ lớn có sẵn đội ngũ vận động hành lang và mạng lưới quan hệ. Các ngành truyền thống — ngân hàng, quốc phòng, v.v. — cũng vậy. Nhưng Little Tech, bao gồm cả crypto, thì không. Không một công ty nào (ngoại trừ có thể là Coinbase vào thời điểm đó) đủ khả năng chi trả chi phí và công sức để tự đại diện cho mình ở thủ đô, chứ chưa nói đến các bang trên toàn nước Mỹ.

Vì vậy, vào tháng 10/2022, a16z crypto đã tuyển Collin McCune làm Trưởng bộ phận Quan hệ Chính phủ. Collin bắt tay ngay vào việc giáo dục các chính trị gia Mỹ về crypto. Collin, Chris Dixon, Tổng cố vấn pháp lý của a16z crypto là Miles Jennings, các thành viên khác trong đội ngũ, cùng các founder crypto — cả trong danh mục đầu tư lẫn toàn ngành — đã nhiều lần đến Washington D.C. để giải thích crypto hoạt động như thế nào, nó có thể trở thành gì, và rộng hơn là mối nguy của việc “điều tiết đến chết” công nghệ mới.

Và điều đó đã phát huy hiệu quả. Nhờ nỗ lực của họ, cùng với SuperPAC lưỡng đảng Fairshake của ngành, crypto không còn đứng trước nguy cơ bị bóp nghẹt bởi luật pháp. Năm ngoái, Tổng thống Trump đã ký ban hành GENIUS Act, đạo luật đầu tiên điều chỉnh stablecoin. Đồng thời, dự luật cấu trúc thị trường toàn diện đã được Hạ viện thông qua với tỷ lệ ủng hộ lưỡng đảng áp đảo, và hiện đang được Thượng viện xem xét với kỳ vọng sẽ được thông qua và ký thành luật trong năm nay.

Kinh nghiệm đó trở nên vô cùng giá trị khi AI trở thành chủ đề nóng tại Washington. Hiện tại, McCune lãnh đạo toàn bộ mảng Quan hệ Chính phủ của a16z, với sự hiện diện thường trực tại D.C. và phạm vi hoạt động bao gồm AI, Crypto, American Dynamism và nhiều lĩnh vực khác. Công ty đang vận động cho một chuẩn AI cấp liên bang, nhằm tránh tình trạng mỗi bang một kiểu quy định — cùng nhiều chính sách ủng hộ đổi mới khác.

Dù “vận động hành lang” thường bị nhìn nhận tiêu cực, thực tế là các đối thủ của Little Tech đã có sẵn những đội ngũ quan hệ chính phủ và chính sách tinh vi, nhằm chiếm lĩnh cơ quan quản lý và khiến người mới không thể cạnh tranh công bằng.

Để công nghệ chiến thắng tương lai, và để a16z hoàn vốn cho các quỹ của mình, đứng ngoài chính trị không còn là lựa chọn. Tin tốt là: với tư cách một công ty chỉ có thể tồn tại nếu các startup mới được hình thành, phát triển và chiến thắng, a16z có động lực mạnh mẽ hơn bất kỳ tổ chức nào khác để giữ cho sân chơi luôn mở cho đổi mới.

Bởi ở thời điểm hiện tại, ngay cả a16z cũng thừa nhận rằng họ không biết những công ty nào sẽ được xây dựng, hay sẽ được xây dựng theo cách nào, trong tương lai.

Chấp nhận cách thức mới mà các công ty sẽ được xây dựng có nghĩa là sẵn sàng với thực tế rằng, nhờ AI, các founder có thể xây dựng doanh nghiệp chỉ với 1/10 hoặc thậm chí 1/100 số nhân sự so với trước đây, và những yếu tố tạo nên một công ty vĩ đại có thể hoàn toàn khác quá khứ. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc a16z phải tự thích nghi.

Ví dụ, họ đã ra mắt Speedrun, chương trình tăng tốc riêng của a16z, đầu tư tới 1 triệu USD và vận hành một chương trình kéo dài 12 tuần cho các công ty giai đoạn rất sớm. Điều này giúp a16z có cái nhìn sớm về cách các công ty mới đang được xây dựng, cũng như từng startup cụ thể, để có thể đầu tư sâu hơn vào những người chiến thắng một cách thông minh hơn.

Tuy nhiên, điều này cũng đi kèm rủi ro: việc gia tăng số lượng công ty có thể tuyên bố được a16z hậu thuẫn, đồng thời hạ thấp rào cản đầu vào, có nguy cơ làm loãng uy tín thương hiệu. Chẳng hạn, a16z đã bị chỉ trích trên Twitter vì Speedrun đầu tư vào Doublespeed — một công ty tự gọi mình là “Hạ tầng nhà sáng tạo tổng hợp”, nhưng bị người khác mỉa mai là “trại điện thoại” hay “Spam-as-a-Service”.

Cách đóng khung kiểu “Được Marc Andreessen rót vốn” nghe khá buồn cười, bởi thực tế Marc không trực tiếp ra quyết định cho những khoản đầu tư Speedrun dưới 1 triệu USD — mỗi tấm séc Speedrun chỉ tương đương khoảng 0,001% tổng tài sản quản lý (AUM) của a16z. Nhưng chính điều đó lại phơi bày đúng thách thức cốt lõi.

Tôi đã nhiều lần thấy công ty “được a16z hậu thuẫn” này được nhắc tới trên Twitter, trước khi đoán rằng họ có lẽ chỉ là một startup thuộc chương trình Speedrun và phải tự đi tra lại để xác nhận. Đa số mọi người sẽ không làm bước kiểm tra đó.

Một ví dụ tai tiếng hơn theo cùng mạch này là Cluely — startup từng hứa hẹn giúp khách hàng của mình “gian lận trong mọi thứ”. a16z thậm chí đã dẫn dắt vòng gọi vốn 15 triệu USD cho Cluely thông qua quỹ AI Apps Fund của mình.

Play Video

Mọi người hoàn toàn có lý khi đặt câu hỏi vì sao a16z — một quỹ đang tích cực tham gia định hình tương lai nước Mỹ — lại đồng thời đầu tư vào một startup coi tính lan truyền (virality) quan trọng hơn đạo đức (morality). Liệu sự tồn tại của một Cluely trong danh mục đầu tư có làm “mất điểm uy tín” của tất cả những công ty còn lại, ít nhất là trong con mắt của cộng đồng Very Online?

Rất có thể. Cá nhân tôi thì không thích điều đó. Cảm giác rất “lệch vibe”. Nó không xứng tầm.

NHƯNG! Nó lại nhất quán về mặt nội tại.

Bởi vì vượt lên trên bản thân sản phẩm, thứ Cluely đang chào bán là một luận điểm: rằng trong kỷ nguyên AI, tồn tại một cách xây dựng công ty hoàn toàn mới — nơi người ta giả định rằng năng lực của các mô hình nền tảng sẽ dần hội tụ và bị hàng hóa hóa, rằng phân phối (distribution) mới là thứ duy nhất quan trọng, và rằng nếu cần một chút tranh cãi để có được phân phối thì… cũng chấp nhận được.

Nếu bạn thực sự chấp nhận “cách mới để xây dựng công ty”, thì 15 triệu USD và một chút ồn ào trên Twitter là cái giá khá rẻ để có một hàng ghế đầu quan sát một trong những cách tiếp cận mới lạ nhất.

Nói rộng hơn, trong ngành nghề mà a16z đang theo đuổi, đôi lúc trông có vẻ ngu ngốc chính là cái giá phải trả để không đi vào vết xe đổ của Kodak. Bạn phải sẵn sàng chấp nhận rủi ro và rủi ro không chỉ là tiền bạc. Ở quy mô của a16z, mạo hiểm một chút vốn lại là thứ ít rủi ro nhất.

Dù vậy, cũng có lập luận cho rằng, xét trên bức tranh lớn, những “gợn sóng” nhỏ trên X (vốn cũng là một công ty trong danh mục a16z) thực sự chẳng quan trọng. Katherine Boyle — General Partner của a16z, đồng sáng lập mảng American Dynamism — đã nói đúng như vậy khi tôi hỏi cô về vấn đề này:

Bạn có thể nói rằng đúng, có thể chúng tôi sẽ bị đánh vài cú trên Twitter vì có những công ty mà một nhóm người nào đó ở San Francisco hay New York không thích. Kiểu như: “Chúng tôi không thích họ làm American Dynamism!” hay “Chúng tôi không thích họ làm crypto!”

Nhưng quy mô thực sự của cỗ máy này có nghĩa là những gợn sóng rất nhỏ trong một khoảnh khắc như vậy hoàn toàn không đáng kể.

Những mô hình thể chế hàng đầu đều là các hệ thống có quy mô lớn. Ví dụ như Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Chúng ta có quan tâm khi nước Mỹ làm điều gì đó xấu hổ trên sân khấu toàn cầu không? Không. Điều đó không ảnh hưởng đến nước Mỹ — cũng giống như nó không ảnh hưởng đến Giáo hội Công giáo La Mã Thần thánh vậy.

Chúng tôi nghĩ theo đơn vị thế kỷ, không phải theo tweet.

Bạn có thể không đồng ý với a16z về mọi thứ, nhưng bạn phải nể cái gan của họ.

Thực tế, khi tôi hỏi một số LP của a16z về những công ty “gây tranh cãi trên Twitter”, phản ứng tôi nhận được thường chỉ là những ánh mắt trống rỗng kèm câu hỏi: “Ai cơ?”

Thứ duy nhất thực sự ảnh hưởng đến lợi nhuận của a16z, từ trước đến nay, dường như luôn là những người chiến thắng: tìm ra họ sớm, giành được deal, và nắm giữ càng nhiều càng tốt theo thời gian. Hỏi bất kỳ LP nào của a16z về Databricks — họ đều biết Databricks là ai.

Giờ đây, trong Kỷ nguyên Thứ Ba — “It’s Time to Lead”, một điều quan trọng không kém là giúp những công ty đó tiếp tục tăng trưởng, ngay cả khi chúng đã trở nên rất lớn.

Đây là điều tôi nghĩ Ben muốn nói khi nhắc tới “Bước vào khoảng trống giữa xây dựng công ty tư nhân và công ty đại chúng”. Và tôi cho rằng đây là cách tái định khung quan trọng nhất để hiểu a16z ngày nay, cũng như cách mà họ có thể đạt mức 5–10x trên 15 tỷ USD.

“Ngày trước,” Ben nói, “các quỹ VC giúp công ty đạt 100 triệu USD doanh thu rồi bàn giao cho các ngân hàng đầu tư để bước sang giai đoạn công ty đại chúng.” Thế giới đó không còn tồn tại nữa. Các công ty ở lại thị trường tư nhân lâu hơn, với quy mô lớn hơn nhiều — điều đó buộc ngành VC, dưới sự dẫn dắt của a16z, phải mở rộng năng lực để đáp ứng nhu cầu của những doanh nghiệp lớn hơn rất nhiều.

Vì vậy, gần đây a16z đã mời Raghu Raghuram, cựu CEO của VMware, đảm nhiệm một vai trò “ba trong một”: GP mảng AI Infrastructure cùng Martin Casado, GP mảng Growth cùng David George, đồng thời là Managing Partner và “quân sư” giúp Ben điều hành toàn bộ quỹ. Cùng với Jen Kha, Raghu đang dẫn dắt một loạt sáng kiến mới nhằm “đáp ứng nhu cầu của các công ty lớn khi họ tăng trưởng”.

Điều đó bao gồm việc làm việc với các chính phủ quốc gia trên toàn thế giới để giúp công ty trong danh mục mở rộng và bán hàng tại các khu vực đó; xây dựng quan hệ chiến lược với những tập đoàn như Eli Lilly, nơi a16z cùng họ ra mắt Biotech Ecosystem Fund trị giá 500 triệu USD; và mở rộng cả số lượng lẫn chiều sâu của các mối quan hệ LP trên toàn cầu. Nó cũng có nghĩa là mở rộng vai trò của Executive Briefing Center — nơi các tập đoàn lớn có thể gặp trực tiếp một nhóm các công ty a16z portfolio được “đo ni đóng giày” theo nhu cầu.

Ngay cả với các công ty lớn, vẫn có những thứ không hợp lý nếu mỗi công ty tự xây từ đầu, nhưng lại rất hợp lý nếu a16z xây dựng và phân bổ cho toàn bộ danh mục. Trùng hợp thay, những thứ đó thường nằm ở cấp độ chính phủ, các tập đoàn nghìn tỷ USD, và dòng vốn hàng nghìn tỷ USD.

Tất cả điều này có thể giúp các công ty ở lại thị trường tư nhân lâu hơn mà không phải hy sinh tính chính danh, các mối quan hệ hay khả năng tiếp cận vốn — những thứ vốn gắn liền với việc trở thành công ty đại chúng.

Điều đó đồng nghĩa với việc các công ty có thể tăng trưởng lớn hơn rất nhiều trong thị trường tư nhân — nơi nằm gọn trong phạm vi đầu tư của a16z.

Và điều đó lại đồng nghĩa với việc a16z có cơ hội đầu tư nhiều vốn hơn với xác suất tạo ra lợi nhuận mạnh mẽ, từ đó có thêm nguồn lực để xây dựng thêm năng lực và quyền lực — những thứ mà họ có thể trao lại cho các công ty trong danh mục, và ngày càng nhiều hơn, cho toàn bộ ngành công nghệ mới, nhằm đưa công nghệ tốt hơn đến nhiều lĩnh vực hơn của nền kinh tế, để tất cả chúng ta có một tương lai tốt đẹp hơn.

Tất nhiên, có rất nhiều thứ có thể đi sai. Mo money, mo problems. Người dẫn đầu thì hứng tên.

Theo cách tôi nhìn nhận, a16z đang chơi một trò chơi ở phạm vi và quy mô hoàn toàn khác so với bất kỳ ai trước đây — cùng với tất cả cơ hội và rủi ro đi kèm.

Diện tiếp xúc càng lớn thì điểm yếu tiềm tàng càng nhiều. Và các công ty càng ở lại tư nhân lâu, về mặt lý thuyết, việc tạo thanh khoản cho LP càng khó, và LP cũng càng khó rót vốn vào các quỹ mới — những quỹ cho phép a16z đầu tư vào các công ty mới, có thể một ngày nào đó trở thành những gã khổng lồ.

Sau cùng, chỉ có hai nhóm thực sự quan trọng: founder và LP — khách hàng và nhà đầu tư của quỹ.

Hai nhóm duy nhất quan trọng: LP & Founder

Cách founder và LP nhìn nhận a16z — thể hiện qua việc họ nhận tiền từ ai và đưa tiền cho ai — là bản tóm lược cô đọng nhất của tất cả những gì tôi đã phân tích.

Logic của tôi như sau:

Nếu những founder giỏi nhất tin rằng toàn bộ “cỗ máy” mà a16z xây dựng sẽ giúp họ tạo ra doanh nghiệp lớn hơn so với việc làm với quỹ khác, họ sẽ nhận tiền của a16z (hoặc ít nhất là đảm bảo a16z nằm trong nhóm quỹ họ nhận tiền).

Và nếu LP tin rằng a16z vẫn đang đầu tư vào những founder xuất sắc nhất, họ sẽ tiếp tục rót tiền cho a16z — và giữ tiền ở đó — ngay cả khi thị trường gặp khủng hoảng thanh khoản.

Khi tôi trò chuyện với Jen Kha, cô kể một câu chuyện cho thấy rằng việc ở trong những công ty tốt nhất thực sự là điều duy nhất quan trọng (ngoài việc chọn đúng thị trường ngay từ đầu).

Vài năm trước, giữa giai đoạn thị trường VC suy thoái ngắn ngủi, trong bối cảnh lo ngại thanh khoản và sự bất định về chính sách thuế của các quỹ endowment dưới thời chính quyền Trump, a16z đã đề nghị cung cấp thanh khoản cho LP. Đọc các tiêu đề lúc đó — kể cả tin đồn rằng nhiều endowment hàng đầu đang bán tháo danh mục VC — thì lời đề nghị này giống như nước giữa sa mạc.

Cụ thể, Fund I có khoản Seed vào Stripe, và Fund III có vị thế rất lớn từ vòng Series A của Databricks. a16z nói với LP:

“Chúng tôi biết các bạn đang gặp khủng hoảng thanh khoản. Nếu muốn, chúng tôi sẵn sàng mua lại phần sở hữu của các bạn ở những cái tên này để giúp các bạn có tiền mặt.”

“Và đúng nghĩa là, Packy,” Jen nhớ lại, “30 trên 30 LP đều nói: ‘Không đời nào.’ Họ bảo: ‘Cảm ơn, nhưng chúng tôi không muốn thanh khoản khỏi những cái tên đó. Chúng tôi muốn thanh khoản khỏi những cái tên khác.’”

David Clark của VenCap — một LP của a16z — giải thích:

“VC không phải là về thanh khoản sớm. Nó là về tăng trưởng cộng dồn qua nhiều năm. Chúng tôi không muốn các nhà quản lý bán những công ty tốt nhất của họ quá sớm.”

Anne Martin của Wesleyan là một trong 30 LP đó, và là minh chứng cho sức mạnh của compound. Bà đã đầu tư vào a16z từ Fund I năm 2009, khi còn làm ở Yale Endowment, và sau đó tham gia 29 quỹ với tư cách CIO của Wesleyan. Các quỹ mới mà a16z vừa đóng sẽ nâng con số đó lên hơn 30.

“a16z là một vị thế cực kỳ quan trọng và là khoản đầu tư lâu đời nhất trong danh mục mà tôi trực tiếp phê duyệt,” Anne nói với tôi tháng trước. “Đó là một trong hai nhà quản lý mới mà tôi trình lên hội đồng đầu tư trong cuộc họp đầu tiên sau khi tôi được tuyển dụng.”

Bắt đầu mối quan hệ bằng việc đầu tư vào một quỹ 300 triệu USD — “Bà ấy trực tiếp đàm phán LPA với Ben,” Jen kể — Anne đồng tình với a16z rằng cơ hội đã mở rộng đủ lớn để hỗ trợ quy mô quỹ lớn hơn:

Điều thú vị ở Andreessen là… bạn lấy một quỹ AI Infrastructure 1,6 tỷ USD, dựng một ma trận đơn giản và hỏi: “Giả sử họ sở hữu 8% công ty khi exit…” Vậy cần mức exit bao nhiêu để hoàn vốn quỹ? Nếu sở hữu 8%, bạn cần một exit 20 tỷ USD. Những thương vụ như vậy thì hiếm, nhưng Andreessen dường như có khá nhiều. Và điều ấn tượng nữa là: 8% có thực sự là con số đúng với họ không? Vì rất nhiều lần họ sở hữu còn nhiều hơn thế.

“Tôi nghĩ với họ, điều quan trọng là mức sở hữu và khả năng giúp các công ty đó đạt được những kết quả khổng lồ,” Anne nói với tôi. “Chính điều đó khiến các LP cảm thấy yên tâm với quy mô quỹ lớn như vậy.”

Khả năng giúp tạo ra những kết quả cực lớn chính là lý do vì sao ngay cả những founder được săn đón nhất cũng sẵn sàng “tính giá” cho a16z thấp hơn đối thủ. Chỉ riêng trong năm 2025, đã có nhiều thương vụ mà a16z đầu tư với mức giá thấp hơn các quỹ hàng đầu khác cùng tham gia vòng đó. Dù không thể nêu tên cụ thể, tôi được nghe về bốn khoản đầu tư vào các công ty công nghệ nổi tiếng trong năm ngoái có mô hình như vậy.

Thực chất, các founder đánh giá rất cao nguồn lực mà a16z mang lại, đến mức a16z đôi khi có thể đầu tư dưới giá thị trường ở thời điểm hiện tại. Đây là một thay đổi lớn so với những ngày đầu, khi các quỹ VC đối thủ tức giận đến mức đặt biệt danh cho a16z là “A-Ho” vì sẵn sàng trả giá quá cao. Điều này là một minh chứng rằng việc hợp tác với a16z mang lại giá trị thực, hữu hình — thứ mà các công ty “trả” bằng việc chấp nhận pha loãng cao hơn so với khi nhận tiền từ các quỹ khác.

Nói cách khác, dù tôi nói rằng có hai nhóm đối tượng quan trọng, thì rốt cuộc chỉ còn một. Tôi tin rằng nếu những founder giỏi nhất muốn làm việc với a16z, thì những LP tốt nhất cũng sẽ như vậy.

a16z có thực sự cải thiện kết quả của các công ty trong danh mục không?

Đây chính là câu hỏi then chốt, đúng không? Một công thức giả định nào đó kiểu như:

% giá trị thị trường do a16z tạo ra × giá trị thị trường bị tác động

Và điểm khó là: để tạo ra tác động lớn nhất ở vế bên trái của phương trình, bạn phải thực sự hữu ích khi vế bên phải còn rất nhỏ.

Nhưng khi làm được điều đó — khi bạn giúp những công ty tí hon trở thành những gã khổng lồ — bạn tạo ra một mức độ trung thành đủ lớn để founder sẵn sàng nói tốt về bạn với những founder khác đang cân nhắc nhận tiền của bạn, và cả với những người đang viết bài về bạn.

Khi tôi nhờ Erik Torenberg giới thiệu tôi với một vài founder trong danh mục, anh ấy đã kết nối tôi — chỉ trong vài giờ — với các founder đại diện cho hơn 200 tỷ USD giá trị thị trường, bao gồm Ali Ghodsi của Databricks và Garrett Langley của Flock Safety.

Tôi nhắc riêng hai người này vì chỉ 48 giờ sau khi chúng tôi kết nối, Databricks công bố gọi vốn 4 tỷ USD ở mức định giá 134 tỷ USD, còn Flock Safety thì giúp bắt giữ nghi phạm trong vụ án Brown / MIT. Đó là một cú sốc rất “trực diện” về quyền lực và tầm ảnh hưởng.

Điều tôi muốn hiểu là a16z đã sử dụng “quyền lực” đó như thế nào để đứng về phía các công ty trong danh mục của mình. Liệu họ có thực sự giúp định hình kết quả không? Việc làm việc với a16z có làm thay đổi đáng kể quỹ đạo phát triển của các công ty hay không?

Hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ USD mà a16z đã đầu tư vào hạ tầng “quyền lực” đó có tạo ra sự khác biệt rõ rệt nào cho những người tiêu dùng sử dụng “quyền lực” ấy hay không?

Để tin vào canh bạc “Kỷ nguyên thứ ba” của a16z – rằng họ có thể mở rộng quy mô thị trường cho các công ty công nghệ mới và khiến các công ty trong danh mục của mình trở nên giá trị hơn so với việc không có họ, từ đó tạo ra lợi nhuận mạnh mẽ trên 15 tỷ USD vốn mới – có lẽ bạn cần tin rằng câu trả lời cho câu hỏi này là có.

Và câu trả lời là: có.

Hãy nhớ lại việc Ali của Databricks từng nói rằng sẽ không có Databricks nếu không có a16z. Điều đó tương đương với việc bổ sung thêm 134 tỷ USD (và còn tiếp tục tăng) vào thị trường mục tiêu của ngành đầu tư mạo hiểm, và mang lại khoảng 20 tỷ USD lợi nhuận ròng cho riêng a16z chỉ trong một lần. Ngay cả khi đó là cách nói có phần cường điệu, vẫn có thể lập luận rằng sự hỗ trợ của a16z dành cho Databricks – từ những thương vụ bán hàng đầu tiên, quan hệ đối tác với Microsoft, cho đến việc hỗ trợ xây dựng các phòng ban cụ thể – đã hoàn vốn cho mọi USD mà a16z từng đầu tư vào nền tảng của mình kể từ ngày đầu.

Thậm chí, giả sử một cách giả định rằng a16z hiện vẫn nắm giữ khoảng 15% Databricks, thì phép tính nhẩm “trên khăn giấy” cho thấy tác động của a16z cần chiếm khoảng 25% giá trị của Databricks để bù đắp được các khoản phí quản lý VC tiêu chuẩn mà người ta có thể giả định a16z đã thu về kể từ khi thành lập.

Tất cả các founder tôi trò chuyện cùng đều mô tả một phong cách làm việc rất đặc trưng và nhất quán trên toàn bộ a16z, bất kể bạn làm việc với GP nào – rõ ràng được lấy cảm hứng từ CAA: họ để bạn tự điều hành công ty, không can thiệp, cho đến khi bạn cần hỗ trợ, và lúc đó họ ÙA VÀO.

Đó chính là cách a16z vận hành để thắng các thương vụ. Các General Partner của từng quỹ sẽ quyết định đầu tư vào đâu, và khi cần, họ huy động toàn bộ nguồn lực của Firm – bao gồm cả Marc và Ben – để chốt deal.

“Ở trạng thái tốt nhất, firm hoạt động dựa trên ủy quyền, niềm tin được trao quyền và ‘group tackle’,” David Haber nói với tôi. “Marc về cơ bản nói rằng: ‘Nếu cậu nói với tôi đây là Coinbase tiếp theo, tôi sẽ bay đến bất kỳ đâu trên thế giới. Tôi sẽ bay doanh nhân đó về ăn tối tại nhà tôi tối nay. Cứ lên máy bay và làm mọi cách có thể.’”

Khi thương vụ đã hoàn tất, đó cũng là cách các GP làm việc cùng founder.

“Họ cực kỳ ủng hộ, trong mọi hoàn cảnh. a16z, đôi khi đến mức quá mức, luôn ủng hộ tôi và đội ngũ sáng lập, kể cả khi họ không đồng quan điểm với tôi,” Ali nói. “Họ sẽ không can thiệp vào những việc họ không nên can thiệp. Nhưng ngay khi bạn cần, họ sẽ dốc toàn lực để biến điều đó thành hiện thực.”

Dĩ nhiên, đó là cách a16z đối xử với Databricks, nhưng tôi cũng nghe điều tương tự từ một số công ty trong danh mục được a16z đầu tư ở giai đoạn sớm hơn.

Shane Mac, CEO kiêm đồng sáng lập giao thức nhắn tin XMTP (được a16z crypto đầu tư), nhắn cho tôi rằng:

“a16z làm rất nhiều thứ – giống như hầu hết các VC khác. Nhưng điều quan trọng hơn là những gì họ không làm:

Họ không nói tôi phải làm gì. Họ không chơi các trò ngắn hạn. Họ không bao giờ lãng phí thời gian của tôi. Mỗi kết nối họ tạo ra đều thay đổi quỹ đạo kinh doanh của chúng tôi. Họ giúp tôi tin vào bản thân mình hơn và nhận ra rằng tôi cũng có thể xây dựng điều gì đó đầy tham vọng, và cùng nhau chúng tôi có thể thay đổi thế giới.

Tôi nghĩ đó mới là điều họ làm tốt nhất: họ tin vào tôi và thúc đẩy tôi nhận ra rằng mình có thể làm được nhiều hơn những gì tôi từng nghĩ là có thể.”

Dancho Lilienthal và Jose Chayet, hai nhà sáng lập của [untitled] (công ty tôi từng viết về vào cuối năm 2024 khi a16z đầu tư), cũng chia sẻ trải nghiệm rất tương tự, dù họ làm việc với một GP khác (Anish Acharya) và một team khác (AI Apps).

Vài tuần trước, họ có một buổi Zoom catch-up với Anish. Họ lo lắng vì tăng trưởng của mình đang “tích lũy đều” chứ không bùng nổ như nhiều công ty AI khác.

“Chúng tôi sợ rằng có thể nhà đầu tư sẽ nghĩ: ‘À, tôi không muốn dành thời gian cho họ nữa vì họ chỉ tăng trưởng chậm’,” Dancho kể lại. “Và Anish nhìn thẳng vào chúng tôi (qua màn hình) và nói: ‘Các bạn ạ, cách duy nhất để tôi không ở đây cho các bạn là nếu tôi chết hoặc tôi bị sa thải. Còn không, tôi sẽ luôn ở đây, bất kể điều gì xảy ra.’”

Họ mô tả cách tiếp cận “để bạn tự thở, rồi khi cần thì ùa vào hỗ trợ” như sau:

Họ giống như hình mẫu lý tưởng nhất của một người cha/mẹ tuyệt vời. Luôn ở đó khi bạn cần, có trách nhiệm với bạn và đảm bảo mọi thứ ổn cho bạn. Nhưng họ không cản đường hay gây phiền khi bạn không cần họ.

Điều đó rất đẹp. Và là chủ ý ngay từ đầu.

Joe Connor, founder của Odyssey – nền tảng lựa chọn trường học được đầu tư bởi cả a16z và Not Boring Capital – nói rằng anh không tìm đến a16z để xin lời khuyên vận hành hàng ngày, nhưng:
“Bất cứ khi nào tôi cần nói chuyện với bất kỳ ai, ở bất kỳ đâu trên hành tinh này, tôi đều có thể nói chuyện với họ chỉ cần nhắn tin cho Katherine.”

Dù có thể kết nối bạn với bất kỳ chuyên gia nào về bất kỳ chủ đề nào, ở bất kỳ đâu, a16z chủ động không muốn can thiệp vào vận hành nội bộ của các công ty. Trong case study của HBS năm 2014, Marc từng nói:
“Chúng tôi không phải là bánh xe phụ cho startup. Chúng tôi không làm thay những việc mà công ty phải tự làm được cho chính mình.”

Điều a16z nhắm tới là cung cấp tính chính danh (legitimacy) và quyền lực.

Firm đã cung cấp nhiều loại dịch vụ khác nhau theo thời gian. Alex Danco nói với tôi:
“Những dịch vụ quan trọng nhất mà chúng tôi cung cấp hiện nay là gì? Là tuyển dụng và bán hàng & marketing. Tại sao? Vì đó là nơi bạn cần ‘ngân hàng chính danh’. Và mục tiêu của a16z là trở thành ngân hàng chính danh đó.”

Hoặc như Marc từng nói:
“Thứ bạn muốn từ VC của mình là quyền lực.”

Joe kể cho tôi hai ví dụ.

Một thời gian trước, khi Odyssey còn rất nhỏ, họ gặp vấn đề với Stripe mà không thể giải quyết qua các kênh thông thường.
“a16z đưa tôi vào một email với Patrick Collison và vấn đề được giải quyết ngay lập tức,” Joe nói. “Tôi chưa bao giờ bị từ chối khi nhờ họ giúp thứ gì tôi cần. Stripe trị giá khoảng 95 tỷ USD, còn chúng tôi thì gần như chẳng là gì, nhưng tất cả đều thuộc hệ sinh thái a16z, và mọi người ‘trả ơn’ lẫn nhau.”

Ngay cả bên ngoài hệ sinh thái a16z, cái tên này vẫn có sức nặng. Odyssey bán sản phẩm cho chính quyền các bang, nơi nhân viên có thể không kể nổi ba quỹ VC hay thậm chí chẳng quan tâm đến VC. Nhưng Joe nói:
“Họ biết a16z. Họ biết Marc và Ben. Và ở giai đoạn đầu, trước khi chúng tôi có track record, trước khi các bang có thể chọn chúng tôi dựa trên kinh nghiệm, điều đó mang lại cho họ sự tự tin rằng chúng tôi có thể làm được những gì mình cam kết – rằng chúng tôi có công nghệ tốt hơn – bởi vì những người từng đầu tư vào Stripe và Instacart đã đứng sau chúng tôi.”

Tháng 10/2024, Odyssey giành được hợp đồng quản lý chương trình Education Savings Account (ESA) trị giá 1 tỷ USD của bang Texas – chương trình lớn nhất nước Mỹ. Giờ đây, họ đã có chính danh của riêng mình.

Đó chính là hình ảnh của việc trao cho ai đó tính chính danh và nó cho thấy chính danh có thể mở rộng theo quy mô. Với phần lớn thị trường không theo sát Silicon Valley, chính danh đòi hỏi quy mô. a16z càng marketing tốt cho chính mình, các công ty trong danh mục của họ càng trở nên chính danh hơn trong mắt khách hàng, đối tác và nhân sự tiềm năng.

“Nếu firm của chúng tôi làm rất nhiều điều tuyệt vời mà không ai biết đến,” Ben hỏi trong It’s Time to Lead, “liệu chúng tôi có thực sự làm những điều đó không?”

Rõ ràng, a16z marketing cho các founder – họ cần biết a16z có thể làm gì cho họ. Nhưng họ cũng đang marketing cho tất cả những người mà các founder đó có thể sẽ muốn hợp tác kinh doanh trong tương lai.

Marketing

Và đó là lý do vì sao việc xây dựng đội ngũ New Media tốt nhất mà tiền có thể mua được lại hoàn toàn hợp lý.

https://x.com/eriktorenberg

Không phải mọi sự chú ý đều có giá trị – nhiều loại sự chú ý thì rẻ tiền và mang tính sao chép. Đội ngũ New Media muốn biến sự chú ý trở nên có ý nghĩa.

Đội vận hành một hệ thống truyền thông nội bộ toàn diện: xây dựng và quản lý các kênh “owned media” chất lượng cao (trên X, YouTube, Instagram và Substack), triển khai các chiến dịch ra mắt và “timeline takeover”, đồng thời trực tiếp đồng hành cùng các công ty trong danh mục trong những giai đoạn then chốt.

“Chúng tôi đang gặp một chút thách thức về PR,” Garrett Langley – CEO của Flock Safety – nói với tôi vài tuần trước, trước khi công ty của anh hỗ trợ phá án các vụ giết người tại MIT và Brown và, ít nhất là trong một thời gian, giành lại được chu kỳ truyền thông. “Trong khi hầu hết các nhà đầu tư trong cap table đều chỉ có ý tưởng, thì a16z hành động. Erik và đội của anh ấy nhảy vào cuộc. Theo đúng nghĩa đen. Họ đang ở trong Slack của chúng tôi. Họ tham gia trực tiếp vào các tài liệu định vị và xây dựng thương hiệu. Tuần này chúng tôi vừa làm một podcast với Ben. Việc có một thương hiệu đáng tin cậy và được tôn trọng như a16z đứng ra bảo vệ và ủng hộ những gì chúng tôi đang làm là cực kỳ quan trọng – cả với thị trường lẫn với chính nhân viên của chúng tôi.”

Họ cũng hiện diện khi mọi thứ đang thuận lợi, trong những ngày đầu đầy hứng khởi đó. Fei-Fei Li – nhà khoa học máy tính huyền thoại và là nhà sáng lập World Labs – chia sẻ:

“Bốn tuần trước khi ra mắt Marble, đội New Media của họ đã đề xuất một ý tưởng mà tôi chưa từng thấy trước đây. Họ muốn quay video công bố của chúng tôi trên một sân khấu LED 3D dạng volume, trong đó chính sản phẩm của chúng tôi tạo ra các bối cảnh theo thời gian thực. Họ đồng hành cùng chúng tôi trong mọi khía cạnh: video điện ảnh, phim tài liệu hậu trường, sự kiện ra mắt, giới thiệu với các influencer trong giới VFX. Buổi ra mắt đã lan truyền mạnh mẽ. Khi đó chúng tôi còn chưa xây dựng xong “cơ bắp” marketing, và họ đã giúp đặt nền móng cho toàn bộ hoạt động của chúng tôi. Sự hỗ trợ như vậy – từ tầm nhìn sáng tạo cho đến xây dựng công ty – là điều bạn không thể tìm thấy ở nơi nào khác.”

World Labs

World Labs

@theworldlabs

Introducing Marble by World Labs: a foundation for a spatially intelligent future.

Create your world at marble.worldlabs.ai

3,115

0:00 • 13 thg 11, 2025

Tôi thừa nhận mình có thiên kiến, vì đây đều là bạn bè và những cộng sự lâu năm, nhưng họ thực sự là một trong những người giỏi nhất trong ngành.

Erik đã bị ám ảnh bởi việc xây dựng các tổ chức truyền thông mới trong suốt một thời gian dài, đó cũng là lý do tôi tìm đến anh ấy để sản xuất Age of Miracles. Anh ấy đồng thời cũng bị cuốn hút bởi ý tưởng rằng các quỹ đầu tư mạo hiểm có thể sở hữu những lợi thế mang tính cấu trúc.

Kiểu như, Erik và tôi từng có một cuộc trò chuyện về cách anh ấy đang suy nghĩ để xây dựng đội ngũ, và thú thật là trong một triệu năm nữa tôi cũng không nghĩ anh ấy sẽ chiêu mộ được Alex “chính hiệu” Danco.

Alex Danco

Alex Danco

@Alex_Danco

I’m joining @a16z !

After five years at Shopify, I’m moving onto my next adventure in life, and heading to Andreessen Horowitz. Shopify is an incredible place, and Tobi is one of the great founders of our era. I’ll remember those years as one of the golden chapters of my life.

1,721

23:14 • 12 thg 8, 2025

Nếu viết lách là một công nghệ chuyển giao quyền lực và tôi thực sự tin là như vậy — thì việc có được Alex Danco, cùng với tân binh Elena Burger, viết cùng và cho bạn là một siêu năng lực mà tiền cũng không mua được. Trong bối cảnh mọi công ty đều đang cố gắng tuyển một Chief Storyteller, thì a16z đơn giản là thu gom những người kể chuyện xuất sắc nhất và phân bổ họ khắp danh mục đầu tư.

Còn tôi thì lần đầu gặp Erik và David Booth khi tham gia On Deck năm 2019. Không ai trong giới công nghệ suy nghĩ về việc xây dựng cộng đồng theo cách mà David làm. Giờ đây, anh ấy có thể vận dụng toàn bộ những gì đã học được, với nguồn lực và khả năng tiếp cận nhân tài hàng đầu thế giới lớn hơn rất nhiều, để biến a16z thành một cỗ máy “preferential attachment” (gắn kết ưu tiên) mạnh mẽ hơn nữa và biến venture capital thành một ngành kinh doanh mang hiệu ứng mạng lưới.

David Booth

David Booth

@david__booth

ok some personal news:
1. I'm joining @a16z!
2. my family and I are moving back to San Francisco

I’m joining a16z as a Partner and Head of Ecosystem. Excited to be teaming up with @eriktorenberg for a second round, continuing what has become my life’s work. I'll be focused

2,385

22:08 • 23 thg 10, 2025

Tôi nhận ra rằng ở đây tôi đang hơi “tâng bốc” quá mức, và đúng là trong quá khứ a16z từng cố gắng “sở hữu câu chuyện” với những sáng kiến như Future, thứ sau đó đã fizzled out (xẹp dần). Nhưng:

1. Theo logic kinh tế đã phân tích ở trên, a16z nên bắn 100 phát như Future,

2. Và đây là team platform mà tôi hiểu rõ nhất, vì nó chính là thứ tôi đang làm. Thành thật mà nói, tôi chưa bao giờ nghĩ rằng những con người này lại có thể chiêu mộ được. Nếu các team khác của a16z cũng vận hành ở đẳng cấp tương tự, thì điều đó càng khiến tôi tin rằng họ thực sự đang xây dựng một cỗ máy có lợi thế cộng dồn, thứ mà từng công ty riêng lẻ không thể tự xây được.

Mỗi đồng đô la chi cho việc kể câu chuyện của Firm và các công ty trong portfolio được khấu hao theo rất nhiều hướng đến mức nó gần như chỉ còn là sai số làm tròn. Và nếu toàn bộ số tiền đó — gần như bất kể a16z chi bao nhiêu — chỉ cần giúp thắng và hỗ trợ thêm được đúng một Databricks, Coinbase, Applied Intuition, Deel, Cursor, hay bất kỳ công ty a16z tiêu biểu nào bạn thích, thì tất cả đều xứng đáng.

Đó chính là bài toán kinh tế mà a16z đang chơi trên mọi mặt trận. Nó là cùng một logic mà Firm áp dụng khi đầu tư vào startup:

“Thứ tệ nhất bạn có thể mất là số tiền đã đầu tư, nhưng upside thì gần như không có giới hạn”
— chỉ là được mở rộng ra cho mọi thứ mà Firm làm.

Với a16z, việc xây dựng phiên bản tốt nhất của một năng lực mà hầu hết các công ty trong portfolio đều cần (nhưng không phải năng lực cốt lõi của họ) hợp lý hơn nhiều so với việc từng công ty tự xây, ít nhất là cho đến khi công ty đó đủ lớn.

Tuyển dụng (Hiring)

Ở cấp độ rất thực tế, hai điều mà mọi founder tôi nói chuyện cùng đều nhắc đến là:
a16z tạo ra tác động đặc biệt lớn ở tuyển dụng và bán hàng.

Tuyển dụng đã là một phần cốt lõi trong giá trị của a16z ngay từ đầu, từ khi Marc và Ben mang Shannon Schiltz (Callahan) từ Opsware về, Shannon thuyết phục Ben tuyển Jeff Stump làm Talent Lead, và hai người cùng nhau xây dựng một Talent Team mà tiền seed-stage không thể mua được.

“Quy mô và chất lượng là thứ hoàn toàn khác,” Ali nói khi so sánh Talent Team của a16z với các VC khác.
“Không phải kiểu tôi thuê vài người phụ giúp tuyển dụng cho bạn cho có, mà là một phòng tuyển dụng thực thụ, công việc của họ là tuyển và họ được đo lường bằng việc chốt được ứng viên và mang về top-of-funnel chất lượng cao.”

Founders ở mọi giai đoạn đều nói rằng Talent Team hỗ trợ họ từ lúc bắt đầu cho tới tận giai đoạn cuối.

Oskar Shulz, đồng sáng lập và Chủ tịch Cursor, viết qua email rằng:

“Quy mô của a16z cho phép họ thực sự hữu ích trên nhiều mặt, đặc biệt là tuyển kỹ sư / researcher và tuyển executive. Các quỹ nhỏ hơn không có đủ nguồn lực để cho chúng tôi một cái nhìn tổng thể về thị trường nhân tài.”

Nguồn lực ở đây còn bao gồm cả GPs. Trong một cuộc trò chuyện gần đây giữa Martin Casado (GP AI Infra của a16z) và Michael Truell (CEO Cursor), hai người nói về việc Martin dành cả tối và cuối tuần để đi recruit cho Cursor.
“Cứ bắt board member gọi điện cho tới khi họ xin thua,” Truell đùa. “Tận dụng thời gian của họ đi.”

Qasar Younis, founder & CEO của Applied Intuition (định giá ~$15B), cho biết:

“Một số nhân sự đầu tiên của chúng tôi, bao gồm cả President, đến từ a16z. Số hai mảng tài chính cũng từ a16z. Thậm chí đã có nhiều nhân sự a16z sang làm việc trực tiếp tại Applied.”

Alex Bouaziz, đồng sáng lập & CEO Deel, nói rằng khi công ty lớn dần và trở thành một phần quan trọng hơn trong portfolio, họ tận dụng được ngày càng nhiều tài nguyên hơn từ a16z:

“Ngay từ khi bắt đầu làm việc với a16z, Shanbar (Shannon Barbour) đã giống như một phần trong team tuyển dụng của chúng tôi. Khi tuyển CFO, Ben Horowitz trực tiếp phỏng vấn tất cả ứng viên. CFO mà chúng tôi muốn là người rất giỏi và rất khó tính, nên Ben và Anish đã giúp tôi chốt anh ấy — Anish nhắn tin, Ben nhắn tin.”

Khi Deel vượt $1B ARR và bắt đầu chuẩn bị cho giai đoạn “public-ready”,

“a16z đã giúp chúng tôi tuyển 2 trong 3 independent board members… Họ tìm nguồn, thẩm định sâu, check reference, giới thiệu. Họ thực sự đóng vai trò một strategic partner.”

Bán hàng (Sales)

a16z cũng hỗ trợ bán hàng cực kỳ mạnh, cả trực tiếp lẫn gián tiếp, từ giai đoạn sớm đến giai đoạn muộn.

Ian Brooke, CEO Astro Mechanica (American Dynamism), nói rằng với việc bán cho quốc phòng, cả hai đều quan trọng:

“Không có quỹ nào mà chúng tôi có thể đem ra giới thiệu với các đối tác chính phủ có độ uy tín và nhận diện thương hiệu như a16z — đặc biệt là trong DoD.”

Trực tiếp hơn, a16z:

“Chủ động hiện diện trong các cơ quan chính phủ để tạo ra đúng kết nối.”

Một lãnh đạo cấp cao trong DIU (Defense Innovation Unit) thậm chí nói thẳng:

“Chúng tôi rất nghiêm túc với các khuyến nghị từ a16z.”

Qasar cũng cho biết khách hàng quốc phòng đầu tiên của Applied Intuition đến từ EBC (Executive Briefing Center) của a16z.
“Bất kỳ ai tôi muốn tiếp cận, Marc đều có thể tiếp cận được,” ông nói.

Trong mảng software, lợi thế mạng lưới và quy mô của a16z thể hiện rõ nhất.

Jordan Topoleski, COO Cursor:

“Platform team đã giới thiệu chúng tôi với gần 200 CTOs trong năm đầu tiên. Họ daily standup với chúng tôi, đến văn phòng lúc tối muộn, và từng sắp xếp 34 cuộc gặp C-suite trong một tuần.”

Databricks thì cho rằng 50% doanh thu ban đầu đến từ EBC, và Ben là người đứng sau thương vụ Microsoft mang tính bước ngoặt.

Alex (Deel) cho biết hiện nay 10–15% doanh thu đến từ enterprise, nhờ Enterprise Marketplace và GTM team của a16z.

Cả Alex và Garrett Langley (Flock Safety) đều nói rằng khi công ty lớn dần, các platform team của a16z embed trực tiếp vào team phù hợp trong công ty.

Garrett mô tả a16z như một “VC barbell”:

“Với nhiều quỹ, bạn chọn GP. Với a16z, bạn chọn cả Firm.”

Niềm tin (Belief)

Qasar thừa nhận:

“Chúng tôi chưa gặp khủng hoảng lớn nào và đó mới là lúc thử thách thực sự của nhà đầu tư.”

Những gì Garrett (Flock Safety) và Alex (Deel) nói về a16z trong lúc khó khăn nói lên rất nhiều.

Và đó cũng là lúc câu chuyện tiếp theo bắt đầu.

“Với tư cách là một firm,” Alex nói với tôi, “mỗi khi có truyền thông tiêu cực, họ luôn đứng về phía chúng tôi một cách thẳng thắn.”

Tôi nhớ rất rõ chuyện này. Tôi nhớ đã thấy Ben và Anish tweet ủng hộ Deel gần như ngay lập tức sau khi Rippling cáo buộc Deel gián điệp, và tôi đã nghĩ: việc đó thật… táo bạo.

Nhưng Alex nói tiếp:

“Họ bảo: ‘Chúng tôi biết anh là ai, anh làm việc thế nào, xuất thân của anh, hệ giá trị của anh. Chúng tôi đứng về phía anh.’ Họ lên tiếng rất công khai, rất nhanh. Và phía sau hậu trường, họ nhắc mọi người: ‘Này, các anh biết Alex mà.’ Khi một người như Ben nắm toàn bộ chi tiết và đã theo sát tình huống của bạn suốt hai, ba năm, thì đó là một sự bảo chứng cực kỳ mạnh.”

“Những nhà đầu tư khác cũng ủng hộ,” Alex nói, “nhưng a16z thì ở một đẳng cấp khác. Họ trực tiếp tham gia giải quyết, giúp tôi nghĩ cách xử lý, đưa đúng người vào hỗ trợ, và tự mình lăn xả. Khi tất cả đống bullshit đó nổ ra, tôi không thể đòi hỏi một đối tác nào tốt hơn.”

Vậy thì ý nghĩa của ‘legitimacy kiểu fuck you’ là gì, nếu bạn không thể nói “fuck you” thay cho công ty trong portfolio của mình?

Sau đó, Deel vượt mốc $1 tỷ ARR, rồi gọi thêm $300 triệu từ nhà đầu tư mới Ribbit Capital — những người chắc chắn đã tự làm diligence và đi đến cùng kết luận với a16z — ở mức post-money $17.3 tỷ, cao hơn $5 tỷ so với mức định giá Series D trước drama vào tháng 2/2025.
Dĩ nhiên, a16z tham gia vòng này, như họ đã làm với mọi vòng, bao gồm cả secondary.

“Họ là những nhà đầu tư cực kỳ trung thành,” Alex nói. “Mỗi lần có secondary hay có nhà đầu tư muốn bán, a16z mua tất cả số cổ phần có thể mua. Họ mua mọi cổ phiếu Deel trên thị trường vì họ quá hiểu công ty. Phần còn lại của thị trường thì không biết chúng tôi rõ như vậy, vì Deel chưa từng gọi vốn nhiều.”

Có lần Deel cần tiền để mua lại một công ty khác.

“Vòng C của chúng tôi thực ra không phải là một vòng gọi vốn đúng nghĩa,” Alex nhớ lại. “Tôi muốn mua một công ty, tôi cần tiền, và tôi nói chuyện với vài nhà đầu tư. Không có gì giống như gọi vốn từ một quỹ như a16z — nơi bạn có thể nói: ‘Thương vụ này sẽ thay đổi cuộc chơi’ và họ có thể ra quyết định cực nhanh để bơm $100 triệu cho thương vụ M&A bạn muốn.”

Ngày nay, nhờ sự ủng hộ nhất quán đó, a16z sở hữu khoảng ‘hai mươi mấy phần trăm’ Deel trên toàn bộ các quỹ, theo lời Alex — một vị thế được xây dựng bằng niềm tin + hỗ trợ chiến thuật thực sự, chứ không phải chỉ bằng tiền.

Đó là sự xác nhận cho mô hình này:
Hiểu công ty sâu đến mức không ai hiểu bằng bạn, làm việc sát đến mức không ai sát bằng bạn, để có thể all-in khi người khác không dám, đồng thời giúp công ty lớn hơn rất nhiều so với con đường tự nhiên của nó.

Nói chuyện với các founder, rất rõ ràng rằng làm việc với a16z tạo ra tác động trực tiếp và mang tính vật chất lên doanh nghiệp của họ. Và giống như mảng policy, tác động của a16z vừa trực tiếp, vừa gián tiếp. Ngay cả các founder không nằm trong portfolio cũng được hưởng lợi từ sự thay đổi mà a16z mang lại cho toàn ngành.

Dấu vân tay a16z lên toàn ngành VC

Cách thứ hai mà a16z giúp các công ty trong portfolio và cả hệ sinh thái công nghệ nói chung — là buộc các quỹ khác phải dùng management fee để thực sự giúp startup chiến thắng.

“Rất nhiều thứ mà a16z cổ xúy trong những năm đầu giờ đã trở thành tư duy mainstream của VC,” Qasar (Applied Intuition) nói.

“Founder-first, GP có nền tảng kỹ thuật, có platform. Trước đây Benchmark, Founders Fund, KP, Sequoia, Khosla… từng rất tự hào về việc viết check rồi biến mất. ‘Không bao giờ làm phiền founder’ là một feature. Giờ thì hoàn toàn đảo chiều — founder hỏi: ‘Ngoài tiền ra, anh còn làm được gì cho tôi?’”

“Đó là dấu vân tay của a16z.”

Như tôi đã viết trong Venture Capital and Free Lunch (đầu 2024), management fees là một trong những ‘pool vốn thú vị nhất thế giới’, và a16z có rất nhiều. Một trong những chỉ trích lớn nhất dành cho firm là: dĩ nhiên họ muốn raise thật nhiều tiền, vì họ ăn phí trên mỗi đô, mỗi năm.

Nhưng một cách nhìn thú vị hơn là:
dĩ nhiên họ muốn raise, vì chỉ khi đó họ mới có thể đổ một núi tiền vào việc xây dựng những thứ mà gần như không pool vốn nào khác có động lực làm, để giúp các công ty — và công nghệ mới — chiến thắng.

Kinh nghiệm làm việc với a16z crypto đã khiến tôi nhận ra điều này từ sớm, và khi viết bài này, tôi càng thấy rõ:
Không firm nào sử dụng management fees vào mục đích có lợi cho founder một cách lâu dài, nhất quán, quyết liệt và hiệu quả như a16z.

“Theo góc nhìn của tôi,” David Haber nói, “một lợi thế cấu trúc của firm ngay từ đầu là Marc và Ben đã rất giàu, nên họ không cần lấy lương. Thay vào đó, họ chơi cuộc chơi dài hạn, tái đầu tư management fees vào platform và xây dựng lợi thế cạnh tranh cộng dồn. Chúng tôi vẫn tiếp tục trade-off này: thay vì trả lương thưởng cao hơn, chúng tôi đầu tư vào firm và để lợi thế tự compound theo thời gian.”

Bạn có thể tiêu $1 tỷ tiền của LPs để xây một cỗ máy giúp toàn bộ portfolio thành công — và chỉ một Databricks đã trả lại tất cả, rồi tiếp tục trả thêm với mỗi Coinbase, Applied Intuition, Deel, Cursor…

Vì vậy, dĩ nhiên giờ mọi quỹ lớn đều đang cố xây một cỗ máy như vậy. Và điều đó có nghĩa là founder ngày nay có hàng tỷ đô và hàng trăm con người thông minh, kết nối sâu đang làm việc thay họ — để đánh bại incumbents trì trệ, giảm lãng phí, chống lại cái chết, thu nhỏ thế giới, giữ nó an toàn, và làm tất cả những gì công nghệ đáng lẽ phải làm cho tương lai.

Đó chính là mục đích.

Tương lai của “Firm của Tương lai”

Mỗi người gia nhập a16z (hiện hơn 600 nhân sự) đều phải ký Culture Doc của firm.

Katherine Boyle cho rằng:

“Chúng tôi chưa dành cho nó sự tôn trọng đúng mức.”

“Có một dòng, dòng số ba: ‘Chúng tôi tin vào tương lai và đặt cược cả firm theo hướng đó.’ Tôi rất thích câu này.”

Theo Katherine:

“Silicon Valley thường hiểu sai điều này. Nó có nghĩa là chúng tôi sẽ không bao giờ đặt cược vào kịch bản tiêu cực. Đó là lý do đôi khi chúng tôi trông ngu ngốc so với các firm khác. Trong văn hóa của chúng tôi, việc bet against the future là không được phép.”

Marc và Ben không ngại trông ngu.
Nhưng nếu bạn từng đặt cược chống lại tương lai trong bất kỳ lĩnh vực nào — bạn sẽ bị sa thải.

Niềm tin tuyệt đối vào tương lai nghe thì có vẻ ngây thơ, thậm chí bullshit.

Tôi từng nghĩ vậy.

Nhưng từ bên trong, a16z không chỉ là một định chế tài chính ~$90+ tỷ AUM.
Apollo hay Blackstone không tin vào điều gì cả — họ tồn tại để tạo lợi nhuận, và họ làm điều đó rất giỏi.

a16z thì tin.

Họ tin rằng công nghệ có thể tạo ra một tương lai tốt đẹp hơn, và tài chính chỉ là công cụ để đạt tới điều đó. Họ xây dựng một tổ chức có thể compound sức mạnh, nguồn lực và niềm tin, và dùng nó để phục vụ tương lai đó — dù chưa biết chính xác nó sẽ trông như thế nào.

“Ben và Marc là những người tin tưởng,” Ali nói với tôi.
“Họ tin vào công nghệ đến mức… có phần quá mức. Họ luôn hình dung tiềm năng tối đa của mọi thứ.”

Lịch sử của a16z là lịch sử của việc:
mọi người nói họ làm VC ngu ngốc →
10 năm sau nhận ra họ đúng →
rồi cố bắt chước, nhưng không có lợi thế đã compound trong suốt thập kỷ đó.

Và rồi chu kỳ lặp lại.

Nếu a16z đúng rằng VC cũng là một loại công ty có thể trở nên tốt hơn nhờ quy mô, thì những năm tốt nhất của họ vẫn còn ở phía trước.

Và điều kỳ diệu là: khi a16z tốt lên nhờ quy mô, thì các công ty công nghệ mới cũng tốt lên cùng họ.

Một thế giới nơi a16z thành công là một thế giới nơi startup có thể cạnh tranh công bằng hơn với incumbents.

Một thế giới nơi công nghệ lan tỏa nhanh hơn, sâu hơn.

Một thế giới phong phú hơn — sớm hơn.

a16z làm việc vì tương lai.
Nếu họ đúng, thì những năm tháng tốt đẹp nhất của tất cả chúng ta cũng vẫn còn ở phía trước.

Sherry Lab biên dịch & tổng hợp từ bài viết sâu sắc của Packy McCormick trên Not Boring – Nguồn cảm hứng cho những ai tin vào tương lai công nghệ, AI và crypto năm 2026

“Hầu hết kỹ năng sẽ trở nên vô dụng trong 10–20 năm tới.”

Nghe có vẻ đáng sợ.

Nhưng điều đó chỉ đúng với những người sống phụ thuộc vào một kỹ năng duy nhất.

Nếu bạn là một high-agency individual (người có năng lực tự định hướng), điều đó gần như… không quan trọng.

Vì bạn không đặt số phận của mình vào:

• một bằng cấp

• một job title

• hay một kỹ năng cố định

Bạn có tầm nhìn, và bạn hiểu rằng:

trong thế giới hiện nay, bạn có thể học bất kỳ kỹ năng nào cần thiết để đạt được cuộc sống mình muốn.

Agency là gì? Và vì sao nó quan trọng hơn bao giờ hết?

Agency là khả năng:

• tự đặt hướng đi cho cuộc đời mình

• chủ động hành động mà không cần xin phép

• liên tục điều chỉnh khi mọi thứ không hiệu quả

Nói đơn giản:

Agency là khả năng làm chủ trò chơi của chính bạn.

Đáng tiếc là:

• nếu bố mẹ bạn không có agency

• nếu hệ thống giáo dục không dạy bạn agency

• nếu bạn chưa từng “đau đớn” để học lại nó

thì rất có thể bạn chưa từng thực sự cảm thấy mình kiểm soát được tương lai.

1. Agency là khả năng “iterate” mà không cần xin phép

Người có agency không chỉ hành động.

Họ liên tục thử – sai – sửa – làm lại.

Phần lớn mọi người thất bại không phải vì họ không bắt đầu,

mà vì họ bỏ cuộc ngay khi thứ họ làm không hoạt động nhanh như mong đợi.

Viết được 2 tuần → không ai đọc → dừng.

Làm dự án 1 tháng → chưa ra tiền → quay về lối mòn.

Agency không phải là một hành động bộc phát.

Nó là cam kết lâu dài với việc liên tục điều chỉnh.

2. Người có agency coi cuộc đời như một thí nghiệm

Người “low agency” sống với tư duy nhân viên:

• được giao việc

• làm đúng hướng dẫn

• nếu thất bại → đổ lỗi cho hoàn cảnh

Người “high agency” sống như nhà khoa học của chính cuộc đời mình:

• có một giả thuyết

• đặt mục tiêu

• thử nghiệm

• thất bại

• rút kinh nghiệm

• thử lại

Thất bại không phải dấu chấm hết.

Thất bại chỉ là dữ liệu.

3. Người có agency tin vào những mục tiêu khó

Mục tiêu có 3 loại:

• Dễ: làm được ngay

• Khó: chưa làm được, nhưng có thể học để làm

• Bất khả thi: chỉ có vẻ bất khả thi vì bạn chưa đi đủ bước

Xã hội huấn luyện chúng ta sợ mục tiêu khó.

Sợ đến mức… không dám thử.

Giống thí nghiệm “chú chó học bất lực”:

dù có lối thoát, nó vẫn đứng yên chịu đau,

vì đã quen với việc “mình không thể làm gì khác”.

Agency là quá trình lấy lại niềm tin rằng mình có thể tác động đến kết quả.

AI không phải mối đe dọa với người có agency

AI cho bạn quyền truy cập vào gần như mọi tri thức.

Nhưng:

• rất nhiều người có tri thức

• rất ít người biến nó thành hành động

Vấn đề chưa bao giờ là “thiếu cơ hội”.

Vấn đề luôn là thiếu agency.

AI chỉ là công cụ.

Công cụ cần:

• tầm nhìn

• quyết định của con người

• sự lặp lại liên tục

AI có thể tạo content.

Nhưng context, định hướng và quyết định vẫn là của con người.

Người có agency dùng AI để thực thi tầm nhìn.

Người không có agency dùng AI để thay thế suy nghĩ.

Vì sao generalist thắng trong thời đại AI?

Chuyên gia gắn chặt vào một kỹ năng.

Kỹ năng thì bị thay thế.

Generalist gắn chặt vào mục tiêu.

Họ học bất cứ thứ gì cần thiết để đạt mục tiêu đó.

Con người không giống động vật:

• sư tử bị đặt sai môi trường → chết

• con người → xây công cụ, học cách thích nghi

Hệ thống giáo dục công nghiệp được tạo ra để:

• khiến con người dễ quản lý

• dễ phân loại

• dễ thay thế

Agency là hành động thoát khỏi con đường được vạch sẵn.

Agency không phải một đặc điểm – nó là một nghệ thuật

Bạn học agency bằng cách:

• quan sát cách người khác làm chủ cuộc đời họ

• thử lại những gì họ làm

• rồi dần tạo ra hệ thống của riêng mình

Cuộc đời giống một trò chơi:

• ban đầu bạn chơi theo luật

• lên level

• rồi đến lúc tự viết luật cho mình

Nhiều người “mắc kẹt ở level 10”:

• công việc lặp lại

• mục tiêu do người khác đặt

• vừa chán vừa lo

Boss fight lớn nhất của đời bạn là:

tự chọn con đường của mình.

Cách thực hành agency (rất thực tế)

Bạn chỉ cần bắt đầu với một thứ để theo đuổi.

Không cần đúng. Chỉ cần bắt đầu.

Quy trình:

1. Học từ người đi trước

2. Thử nghiệm

3. Quan sát điều gì hiệu quả

4. Tạo quy trình riêng

5. Chia sẻ lại cho người khác

Đó là lý do mạng xã hội rất mạnh:

• nơi có attention

• nơi bạn học công khai

• nơi bạn thử nghiệm với chi phí thấp

Agency + Internet = sân chơi mới của cá nhân.

Kết

Kỹ năng quan trọng nhất trong 10 năm tới không phải:

• code

• AI

• marketing

• hay crypto

Mà là agency.

Vì nếu bạn có agency:

• bạn không sợ bị thay thế

• bạn luôn có thể học lại

• bạn luôn có thể thích nghi

Công cụ thay đổi.

Hệ thống thay đổi.

Người có agency thì không.

Bài viết gốc từ DAN KOE

có nhiều sở thích là một điểm yếu.

Đi học.

Lấy bằng.

Kiếm việc.

Làm đến khi nghỉ hưu.

Nhưng trình tự đó được thiết kế cho thời đại công nghiệp, không phải cho thế giới ngày nay.

Chuyên môn hóa tuyệt đối từng giúp nhà máy hoạt động hiệu quả.

Nhưng với con người, nó tạo ra những cuộc sống cơ học, rời rạc và phụ thuộc.

Chúng ta không còn sống trong thời đại mà “giỏi một việc suốt đời” là an toàn.

Ngược lại, đó đang là con đường rủi ro nhất.

Vấn đề không phải bạn học quá nhiều

mà là bạn thiếu một “vật chứa”

Rất nhiều người thông minh mắc kẹt trong tutorial hell.

• Học cái này một chút.

• Học cái kia một chút.

Luôn cảm thấy mình đang tiến bộ…

nhưng cuộc sống thì không thay đổi bao nhiêu.

Dopamine đến từ cảm giác “mình hiểu biết”,

nhưng thu nhập, sự tự do và định hướng thì không.

Thứ còn thiếu không phải kiến thức.

Mà là một vessel – một cấu trúc cho phép bạn gom tất cả những mối quan tâm đó lại thành công việc có giá trị.

Người thành công không phải chuyên gia hẹp

mà là generalist có hệ thống

Nhìn vào những founder, CEO, creator mà chúng ta thực sự ngưỡng mộ:

• Họ hiểu đủ marketing để định hướng.

• Hiểu đủ product để xây dựng.

• Hiểu đủ con người để dẫn dắt.

Quan trọng hơn:

họ kết nối các lĩnh vực với nhau.

Giá trị của họ không nằm ở chiều sâu đơn lẻ,

mà nằm ở điểm giao nhau giữa nhiều lĩnh vực.

• Tâm lý + thiết kế → hiểu hành vi người dùng.

• Sales + triết học → bán hàng khác hẳn.

• Kinh doanh + sức khỏe → tạo ra công ty mà MBA truyền thống không hình dung được.

Lợi thế của bạn nằm ở intersection, không phải expertise.

Chúng ta đang sống trong “Phục hưng lần 2”

Thời kỳ Phục hưng không xuất hiện ngẫu nhiên.

Nó xuất hiện khi chi phí tri thức sụp đổ.

Máy in ra đời → sách tràn ngập → kiến thức lan nhanh → con người lần đầu có thể học nhiều lĩnh vực trong một đời.

Ngày nay, internet + AI đang làm điều tương tự, nhưng mạnh hơn nhiều.

Lần đầu tiên trong lịch sử:

• Một cá nhân có thể học gần như mọi thứ

• Xây dựng sản phẩm

• Phân phối ý tưởng

• Và kiếm sống độc lập

  chỉ với laptop + internet

Nếu bạn là người đa mối quan tâm,

đây có thể là thời điểm tốt nhất từng tồn tại cho bạn.

Muốn biến nhiều mối quan tâm thành thu nhập, bạn cần 3 thứ

1. Attention

   Bạn phải khiến người khác quan tâm đến những thứ bạn quan tâm.

2. Distribution

   Dù sản phẩm tốt đến đâu, không ai biết đến thì cũng vô nghĩa.

3. Một hệ thống để vừa học vừa kiếm tiền

   Không học mãi. Không làm không công.

Giải pháp thực tế nhất hiện nay:

trở thành creator theo đúng nghĩa gốc của từ này.

• Không phải influencer.

• Không phải chạy trend.

Mà là:

học – suy nghĩ – xây dựng – chia sẻ công khai.

Mạng xã hội không phải sân khấu

mà là “sổ ghi chép công khai”

Nếu bạn vốn đã thích học, hãy đổi khung tư duy:

• Bạn không “học cho vui”.

• Bạn đang nghiên cứu.

• Bạn không “đăng bài”.

• Bạn đang ghi chú công khai.

Việc bạn làm vốn dĩ đã là nền tảng của một business:

• Học → tạo insight

• Chia sẻ → thu hút đúng người

• Xây sản phẩm → giúp phiên bản cũ của chính bạn

Thương hiệu cá nhân không phải avatar hay bio

mà là một môi trường tư duy

Brand không phải thứ người ta thấy khi vào profile.

Brand là thứ đọng lại trong đầu họ sau 3–6 tháng theo dõi bạn.

• Là cách bạn nhìn thế giới.

• Cách bạn đặt câu hỏi.

• Cách bạn kết nối ý tưởng.

Đừng cố “tạo brand”.

Hãy viết đủ lâu và đủ thật.

Brand sẽ tự hình thành.

Content tốt là content có mật độ ý tưởng cao

Internet đang quá ồn.

AI càng làm nó ồn hơn.

Thứ còn lại là:

• Signal

• Trust

• Perspective

Bạn không cần nói mọi thứ.

Bạn chỉ cần nói những thứ bạn thực sự quan tâm, theo cách của bạn.

Một ý tưởng hay

→ có thể viết thành 10 cách khác nhau

→ thành post, thread, newsletter, sản phẩm.

Hệ thống mới là sản phẩm thật sự

Người ta không mua kiến thức.

Họ mua cách bạn áp dụng kiến thức đó cho chính mình.

Những creator bền vững đều bán:

• system

• framework

• cách họ sống và làm việc

Không phải vì nó không thể thay thế,

mà vì nó là của họ.

Kết

Nếu bạn có nhiều mối quan tâm,

đừng tự ép mình phải “chọn một thứ duy nhất”.

Hãy chọn:

• xây một hệ thống

• gom tất cả những thứ bạn tò mò

• và biến nó thành công việc có ý nghĩa

Bạn không sinh ra để làm máy.

Bạn sinh ra để tạo ra giá trị theo cách rất riêng.

Và internet là nơi để điều đó xảy ra.

Bài viết gốc từ DAN KOE