Yasal Uyarı : Bu yayın Fuel Topluluğunun bir üyesi tarafından yapılmış olan bir çeviridir. Çevirilerin doğru olması için dikkatli kontroller yapılmaktadır, ancak bu çevirilerde hatalar ya da eksiklikler olabilir. Fuel Labs çevrilen bilgilerin doğruluğundan, güvenilirliğinden veya güncelliğinden sorumlu değildir. Orijinal yayın bağlantısı: Introducing Hybrid Proving

2020'nin sonunda Fuel V1, Ethereum üzerinde bir ikinci katman (L2) ölçeklenebilirlik teknolojisi olarak devreye alındı. Fuel V1, Ethereum ana ağında dolandırıcılık kanıtlarına öncülük eden ilk optimistik rollup’tı. O zamandan bu yana Fuel, yeni nesil rollup mimarimiz Fuel V2'ye giden yolda önemli ölçüde büyüdü ve şu anda 40'tan fazla ekosistem projesine sahip ve hepsi de Ethereum üzerinde merkeziyetsiz uygulamaların bir sonraki çağını geliştirmeyi hedefliyor.

Bu blog yazısında, daha önce hiç değinilmemiş avantajlar sunduğuna inandığımız önemli bir teknik olan FuelProver ve hibrit doğrulamayı tanıtıyoruz.

Sorun

İkinci katman alanına iki ana yaklaşım hakim olmuştur: optimistik rollup'lar ve sıfır bilgi (ZK) rollup'ları. Her ikisi de umut vaat etse de, bazı ödünler vermeyi de gerektirir. Fuel V1, Arbitrum ve Optimism gibi optimistik rollup'lar, kanıtları zincir üzerinde doğrulamak için ekstra maliyet gerektirmeyen iyimser durumda önemli ölçüde daha basittirler, ancak güvenliği sağlamak için sahtekarlık kanıtlarına dayanan uzun para çekme süreleri ve karmaşık bir etkileşimli doğrulama süreci (IVG) ile sınırlıdırlar. Öte yandan, ZK kanıtları anında yürütme doğrulaması ve daha iyi veri sıkıştırma teknikleri sunar, ancak yavaş ve maliyetli kanıt üretimi ve zincir üzerinde doğrulama gerektirirler.

ZK nihayetinde blok zinciri doğrulamasının geleceği olacaktır, ancak kanıt oluşturma verimliliği bol sıfırlı TPS'lik rollup mimarileri için henüz mevcut değildir. Fuel binlerce TPS'ye ulaşmayı amaçladığı için Fuel'i tam bir ZK rollup'a dönüştürmek bugün için uygun değil.

Karşınızda FuelProver: Hibrit Bir Çözüm

Karşınızda optimistik / ZK karışımı FuelProver. Fuel V1 ile sunulan tek turlu sahtekarlık kanıtlama modelinin avantajlarını ve ZK kanıtlarının potansiyelini kabul ederek, her iki tarafın da en iyi yönlerini bir araya getiren bir ortak çözüm öngörüyoruz. FuelProver, ZK kanıtlama mimarisinden bağımsız olacak, yani en son geliştirilen genel amaçlı kanıtlayıcıları destekleyebilecek. Sonuçta, FuelProver, ZK teknolojisindeki en son gelişmelerle birlikte gelişebilen esnek ve uyarlanabilir bir sistem sağlamayı hedeflemektedir.

FuelProver'ın hibrit yaklaşımı aynı zamanda para çekme aralığının azaltılmasını sağlar ve kullanıcılara aktarılan her blok için pahalı kanıtlama maliyetinin dezavantajı olmadan yüksek verim elde eder.

Bunun nedeni, tek bir bloğun doğruluğunu kanıtlamak için daha öngörülebilir bir süreye sahip olmamızdır. İyimser bir hesapla, optimistik bir rollup'ta tipik 7 gün olan para çekme süresini ~8 saate düşürebiliriz (not, bu hala aktif araştırma aşamasındadır, bu değerler yaklaşık değerlerdir ve değişebilir).

FuelProver, her iki kanıtlama paradigmasının güçlü yönlerini harmanlayarak, kaçınılmaz olarak gördüğümüz ZK geleceğine doğru bir sıçrama tahtası görevi görürken, herhangi bir kısıtlamadan kaçınarak geliştiriciler için esnek ve optimum bir çözüm sağlar.

Hibrit Kanıtlama ve Finality

Hibrit kanıtlama kavramı, sahtekarlık kanıtları ile ZK kanıtlamasının birleşiminden ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla optimistik rollup'lar ile ZK rollup'lar arasındaki çizgide yer alan yeni bir ölçeklenebilirlik çözümleri kategorisini temsil eder. FuelProver bu yenilikçi fikrin bir uygulamasıdır.

Hibrit Kanıtlama, doğruluğu kanıtlamak için bir değil, potansiyel olarak birkaç ZK kanıtlayıcı kullanan, böylece doğruluğu kanıtlamak için tek bir ZK sistemine değil, birçok ZK sistemine güvenen bir teknik olarak tanımlanabilir. Bu, hata seviyesini azaltmak ve doğruluğu sağlamak için çeşitli türlerde sahtekarlık kanıtlama sistemlerini kullanmayı amaçlayan diğer optimistik rollup sahtekarlık kanıtlama modellerine benzer. FuelProver, gelişmiş doğruluk için çoklu kanıtlayıcı modeline doğru evrimleşmek amacıyla başlangıçta tek bir kanıtlayıcı kullanacaktır. Bu da, aynı fikrin diğer uygulamalarından (bkz. ZKFP'ler ve Hibrit rollup’lar) önemli bir farklılık ve gelişme olarak öne çıkmaktadır. Ethereum'un farklı dillerdeki çoklu istemci uygulamalarına benzer şekilde, bu çoklu-kanıtlayıcı model Fuel'in güvenlik modeline çeşitlilik ve sağlamlık katmaktadır. Bununla birlikte, hibrit kanıtlama tekniğinin Ethereum rollup ekosisteminin herhangi bir yerinde uygulanabileceğine inanıyoruz.

Optimistik rollup'larda, zincir üstü finality (kesinlik süresi) tipik olarak 7 gündür. Bu da, dijital varlıkların ana katmana geri dönmesi için güven minimize köprülemenin, dolandırıcılık ispatı sırasındaki olası gecikmelere bağlı olarak bir hafta veya daha uzun sürebileceği anlamına gelir. Hibrit kanıtlama, dolandırıcılık ispatındaki adım sayısının azaltılması sayesinde zincir üzerinde daha hızlı eyleme geçirilebilir bir sonuç elde edilmesini sağlar. Optimistik Rollup sistemleri, tarafların sansüre uğramamak için yeterli süreyle etkileşime girmeleri için bir bekleme süresi gerektirir. Hibrit kanıtlama modelinin çok sayıda etkileşim turu sırasında uzun süre beklemesi gerekmez. Teorik olarak, hibrit kanıtlama sistemi çok turlu sahtekarlık kanıtlama sistemine daha iyi bir alternatiftir çünkü her turda sansür direncini sağlamak için birkaç saat beklemek gerekmektedir.

Agnostik Bir Yaklaşım

Fuel, agnostik bir yaklaşım benimseyen bir blok zinciri işletim sistemidir, yani birçok popüler temel mimariyi desteklemeyi amaçlamaktadır. Bu, geliştiricilerin ve projelerin FuelVM’nin, araç ve paralel işlem yürütme avantajlarından yararlanırken kullanıma hazır genel amaçlı mimarilerden de daha iyi yararlanmalarını sağlar. Bu esneklik, mevcut ölçeklenebilirlik ihtiyaçlarından ödün vermeden gelecekte daha gelişmiş ZK tabanlı sistemlere daha yumuşak bir geçiş yapılmasına da olanak tanır. FuelProver; Risc Zero, zkSync, Powdr ve diğerleri dahil olmak üzere birden fazla kanıtlama mekanizmasını desteklemeyi amaçlamaktadır. Hibrit kanıtlamanın pek çok umut verici faydası olsa da FuelProver, tamamen sahtekarlık kanıtlanabilir sanal makinemiz ile oluşturulan optimistik bir seçeneği de destekleyecektir.

Geleceğe baktığımızda, bu durum Fuel'in tam bir ZK rollup'ı etkinleştirmesi ve dakikalar içinde neredeyse anlık finality’e ulaşması için umut verici bir yol sunuyor. Halihazırda birçok ZK ekibinden destek alan bu yeni hibrit yaklaşım, her iki tarafın da en iyi yönlerini sunan ve işler daha verimli hale geldikçe ve kullanıldıkça ZK ortamıyla birlikte gelişmek için ileriye dönük bir yol belirleyen güçlü bir kısa vadeli çözüm olarak duruyor.

Ethereum'da Yeni Bir Paradigmaya Adım Atın

FuelProver, Ethereum için Fuel ve ikinci katman ölçeklenebilirlik çözümlerinin gelişiminde dönüm noktası niteliğindedir. Hibrit kanıtlama modeliyle Fuel, agnostik ve modüler bir yaklaşım benimseyerek blok zincir alanındaki geliştiriciler ve kullanıcılar için yeni fırsatların önünü açıyor.

Fuel, birbirine bağlı blok zincirlerin bu yeni paradigmasına girerken, FuelProver da verimlilik, ölçeklenebilirlik ve güvenliğin kusursuz bir karışımını sağlayan güçlü bir araç olarak hizmet vermektedir. FuelV1'in temelleri üzerine inşa edilen ve optimistik rollup'ı tanıtan FuelProver, merkeziyetsiz uygulamalar için büyük bir potansiyelin kilidini açmaya yönelik bir sonraki adımı atıyor.

Yasal Uyarı : Bu yayın Fuel Topluluğunun bir üyesi tarafından yapılmış olan bir çeviridir. Çevirilerin doğru olması için dikkatli kontroller yapılmaktadır, ancak bu çevirilerde hatalar ya da eksiklikler olabilir. Fuel Labs çevrilen bilgilerin doğruluğundan, güvenilirliğinden veya güncelliğinden sorumlu değildir. Orijinal yayın bağlantısı: Introducing Hybrid Proving

2020'nin sonunda Fuel V1, Ethereum üzerinde bir ikinci katman (L2) ölçeklenebilirlik teknolojisi olarak devreye alındı. Fuel V1, Ethereum ana ağında dolandırıcılık kanıtlarına öncülük eden ilk optimistik rollup’tı. O zamandan bu yana Fuel, yeni nesil rollup mimarimiz Fuel V2'ye giden yolda önemli ölçüde büyüdü ve şu anda 40'tan fazla ekosistem projesine sahip ve hepsi de Ethereum üzerinde merkeziyetsiz uygulamaların bir sonraki çağını geliştirmeyi hedefliyor.

Bu blog yazısında, daha önce hiç değinilmemiş avantajlar sunduğuna inandığımız önemli bir teknik olan FuelProver ve hibrit doğrulamayı tanıtıyoruz.

Sorun

İkinci katman alanına iki ana yaklaşım hakim olmuştur: optimistik rollup'lar ve sıfır bilgi (ZK) rollup'ları. Her ikisi de umut vaat etse de, bazı ödünler vermeyi de gerektirir. Fuel V1, Arbitrum ve Optimism gibi optimistik rollup'lar, kanıtları zincir üzerinde doğrulamak için ekstra maliyet gerektirmeyen iyimser durumda önemli ölçüde daha basittirler, ancak güvenliği sağlamak için sahtekarlık kanıtlarına dayanan uzun para çekme süreleri ve karmaşık bir etkileşimli doğrulama süreci (IVG) ile sınırlıdırlar. Öte yandan, ZK kanıtları anında yürütme doğrulaması ve daha iyi veri sıkıştırma teknikleri sunar, ancak yavaş ve maliyetli kanıt üretimi ve zincir üzerinde doğrulama gerektirirler.

ZK nihayetinde blok zinciri doğrulamasının geleceği olacaktır, ancak kanıt oluşturma verimliliği bol sıfırlı TPS'lik rollup mimarileri için henüz mevcut değildir. Fuel binlerce TPS'ye ulaşmayı amaçladığı için Fuel'i tam bir ZK rollup'a dönüştürmek bugün için uygun değil.

Karşınızda FuelProver: Hibrit Bir Çözüm

Karşınızda optimistik / ZK karışımı FuelProver. Fuel V1 ile sunulan tek turlu sahtekarlık kanıtlama modelinin avantajlarını ve ZK kanıtlarının potansiyelini kabul ederek, her iki tarafın da en iyi yönlerini bir araya getiren bir ortak çözüm öngörüyoruz. FuelProver, ZK kanıtlama mimarisinden bağımsız olacak, yani en son geliştirilen genel amaçlı kanıtlayıcıları destekleyebilecek. Sonuçta, FuelProver, ZK teknolojisindeki en son gelişmelerle birlikte gelişebilen esnek ve uyarlanabilir bir sistem sağlamayı hedeflemektedir.

FuelProver'ın hibrit yaklaşımı aynı zamanda para çekme aralığının azaltılmasını sağlar ve kullanıcılara aktarılan her blok için pahalı kanıtlama maliyetinin dezavantajı olmadan yüksek verim elde eder.

Bunun nedeni, tek bir bloğun doğruluğunu kanıtlamak için daha öngörülebilir bir süreye sahip olmamızdır. İyimser bir hesapla, optimistik bir rollup'ta tipik 7 gün olan para çekme süresini ~8 saate düşürebiliriz (not, bu hala aktif araştırma aşamasındadır, bu değerler yaklaşık değerlerdir ve değişebilir).

FuelProver, her iki kanıtlama paradigmasının güçlü yönlerini harmanlayarak, kaçınılmaz olarak gördüğümüz ZK geleceğine doğru bir sıçrama tahtası görevi görürken, herhangi bir kısıtlamadan kaçınarak geliştiriciler için esnek ve optimum bir çözüm sağlar.

Hibrit Kanıtlama ve Finality

Hibrit kanıtlama kavramı, sahtekarlık kanıtları ile ZK kanıtlamasının birleşiminden ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla optimistik rollup'lar ile ZK rollup'lar arasındaki çizgide yer alan yeni bir ölçeklenebilirlik çözümleri kategorisini temsil eder. FuelProver bu yenilikçi fikrin bir uygulamasıdır.

Hibrit Kanıtlama, doğruluğu kanıtlamak için bir değil, potansiyel olarak birkaç ZK kanıtlayıcı kullanan, böylece doğruluğu kanıtlamak için tek bir ZK sistemine değil, birçok ZK sistemine güvenen bir teknik olarak tanımlanabilir. Bu, hata seviyesini azaltmak ve doğruluğu sağlamak için çeşitli türlerde sahtekarlık kanıtlama sistemlerini kullanmayı amaçlayan diğer optimistik rollup sahtekarlık kanıtlama modellerine benzer. FuelProver, gelişmiş doğruluk için çoklu kanıtlayıcı modeline doğru evrimleşmek amacıyla başlangıçta tek bir kanıtlayıcı kullanacaktır. Bu da, aynı fikrin diğer uygulamalarından (bkz. ZKFP'ler ve Hibrit rollup’lar) önemli bir farklılık ve gelişme olarak öne çıkmaktadır. Ethereum'un farklı dillerdeki çoklu istemci uygulamalarına benzer şekilde, bu çoklu-kanıtlayıcı model Fuel'in güvenlik modeline çeşitlilik ve sağlamlık katmaktadır. Bununla birlikte, hibrit kanıtlama tekniğinin Ethereum rollup ekosisteminin herhangi bir yerinde uygulanabileceğine inanıyoruz.

Optimistik rollup'larda, zincir üstü finality (kesinlik süresi) tipik olarak 7 gündür. Bu da, dijital varlıkların ana katmana geri dönmesi için güven minimize köprülemenin, dolandırıcılık ispatı sırasındaki olası gecikmelere bağlı olarak bir hafta veya daha uzun sürebileceği anlamına gelir. Hibrit kanıtlama, dolandırıcılık ispatındaki adım sayısının azaltılması sayesinde zincir üzerinde daha hızlı eyleme geçirilebilir bir sonuç elde edilmesini sağlar. Optimistik Rollup sistemleri, tarafların sansüre uğramamak için yeterli süreyle etkileşime girmeleri için bir bekleme süresi gerektirir. Hibrit kanıtlama modelinin çok sayıda etkileşim turu sırasında uzun süre beklemesi gerekmez. Teorik olarak, hibrit kanıtlama sistemi çok turlu sahtekarlık kanıtlama sistemine daha iyi bir alternatiftir çünkü her turda sansür direncini sağlamak için birkaç saat beklemek gerekmektedir.

Agnostik Bir Yaklaşım

Fuel, agnostik bir yaklaşım benimseyen bir blok zinciri işletim sistemidir, yani birçok popüler temel mimariyi desteklemeyi amaçlamaktadır. Bu, geliştiricilerin ve projelerin FuelVM’nin, araç ve paralel işlem yürütme avantajlarından yararlanırken kullanıma hazır genel amaçlı mimarilerden de daha iyi yararlanmalarını sağlar. Bu esneklik, mevcut ölçeklenebilirlik ihtiyaçlarından ödün vermeden gelecekte daha gelişmiş ZK tabanlı sistemlere daha yumuşak bir geçiş yapılmasına da olanak tanır. FuelProver; Risc Zero, zkSync, Powdr ve diğerleri dahil olmak üzere birden fazla kanıtlama mekanizmasını desteklemeyi amaçlamaktadır. Hibrit kanıtlamanın pek çok umut verici faydası olsa da FuelProver, tamamen sahtekarlık kanıtlanabilir sanal makinemiz ile oluşturulan optimistik bir seçeneği de destekleyecektir.

Geleceğe baktığımızda, bu durum Fuel'in tam bir ZK rollup'ı etkinleştirmesi ve dakikalar içinde neredeyse anlık finality’e ulaşması için umut verici bir yol sunuyor. Halihazırda birçok ZK ekibinden destek alan bu yeni hibrit yaklaşım, her iki tarafın da en iyi yönlerini sunan ve işler daha verimli hale geldikçe ve kullanıldıkça ZK ortamıyla birlikte gelişmek için ileriye dönük bir yol belirleyen güçlü bir kısa vadeli çözüm olarak duruyor.

Ethereum'da Yeni Bir Paradigmaya Adım Atın

FuelProver, Ethereum için Fuel ve ikinci katman ölçeklenebilirlik çözümlerinin gelişiminde dönüm noktası niteliğindedir. Hibrit kanıtlama modeliyle Fuel, agnostik ve modüler bir yaklaşım benimseyerek blok zincir alanındaki geliştiriciler ve kullanıcılar için yeni fırsatların önünü açıyor.

Fuel, birbirine bağlı blok zincirlerin bu yeni paradigmasına girerken, FuelProver da verimlilik, ölçeklenebilirlik ve güvenliğin kusursuz bir karışımını sağlayan güçlü bir araç olarak hizmet vermektedir. FuelV1'in temelleri üzerine inşa edilen ve optimistik rollup'ı tanıtan FuelProver, merkeziyetsiz uygulamalar için büyük bir potansiyelin kilidini açmaya yönelik bir sonraki adımı atıyor.