از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

رمز غیرمثلی (ان‌اف‌تی، به انگلیسی: NFT)، رمز غیرقابل معاوضه یا رمزکلید یکتا نوع خاصی از رمز رمزنگارانه است که نماد چیزی منحصر به فرد است؛ بنابراین رمزهای غیرمثلی را نمی‌توان با یکدیگر معاوضه کرد.[۱] این در تضاد با ارزهای رمزپایه مانند بیت‌کوین و بسیاری از رمزهای شبکه یا کاربردی است که ماهیت قابل معاوضه دارند.[۲]به‌طور کلی توکن‌های قابل معاوضه یا همان ارزهای دیجیتال مانند پول‌های رایج و فیزیکی هستند و هرکدام با دیگری ارزش یکسانی دارند، برای درک بهتر این موضوع می‌توان گفت همان‌طور که یک اسکناس ده دلاری با یک اسکناس ده دلاری دیگر ارزش یکسانی دارند یک واحد ارز دیجیتال مانند بیت‌کوین نیز دارای ارزش یکسانی با یک واحد دیگر بیت‌کوین است،[۳] ولی در مورد ان‌اف‌تی‌ها قضیه متفاوت است. هر ان‌اف‌تی مانند سند خاصی برای چیزی بخصوص است و هر یک از آن‌ها ارزش متفاوتی با یکدیگر دارند.[۴]

رمزهای غیرمثلی اولین بار با همه گیر شدن کریپتوکیتیز معروف شدند[۵][۶] و متعاقباً ۱۲٫۵ میلیون دلار سرمایه جمع‌آوری کردند.[۷] رربیتس، یک بازارگاه و محل مبادله برای این رمزها، ۶ میلیون دلار سرمایه جمع‌آوری کرد.[۸] گیمدکس، یک پلتفرم بازی با ورق قابل جمع‌آوری که توسط ان‌اف‌تی‌ها امکان‌پذیر شده‌است، در یک دور ۸۰۰٬۰۰۰ دلار جمع کرد.[۹] دیسنترالند، یک دنیای مجازی مبتنی بر بلاکچین، ۲۶ میلیون دلار در یک عرضه اولیه سکه جمع‌آوری کرد[۱۰] و تا تاریخ سپتامبر ۲۰۱۸، ۲۰ میلیون دلار اقتصاد داخلی داشت.[۱۱] نایکی برای کفش‌های ورزشی ان‌اف‌تی مبتنی بر بلاکچین خود به نام 'کریپتوکیکس' حق اختراع در اختیار دارد.[۱۲]

از توکن‌های غیرقابل معاوضه برای ایجاد دارایی‌های دیجیتال قابل تأیید مانند یک زمین، یک خانه یا هر دارایی دیگر و امکان همکاری پذیری دارایی در چندین سیستم عامل استفاده می‌شود.[۱۳] ان‌اف‌تی‌ها در برنامه‌های خاصی که به موارد دیجیتالی منحصر به فرد مانند هنر رمزنگاری شده، مجموعه‌های رمزنگاری شده و بازی رمزنگاری نیاز دارند، استفاده می‌شوند.

هنر از اولین موارد استفاده بلاکچین بود. ان‌اف‌تی‌ها اصالت و مالکیت هنر دیجیتال را ثابت می‌کنند.[۱۴] راه اندازی کریپتوپانکز در ژوئن ۲۰۱۷ راه را برای هنر «کمیاب» در بلاک چین آتریوم هموار کرد.[۱۵] DADA.art از مدل کریپتوپانکز ساخته شده و اولین بازار هنرهای کمیاب دیجیتالی را در اکتبر ۲۰۱۷ راه اندازی کرد.[۱۶]

بعداً، بازی‌های محبوب بلاکچین مانند کریپتوکیتیز از توکن‌های غیرقابل معاوضه ارائه شده در بلاکچین آتریوم استفاده کردند.[۱۷] ان‌اف‌تی‌ها برای نمایش دارایی‌های درون بازی استفاده می‌شوند و به جای توسعه دهنده بازی، توسط کاربر کنترل می‌شوند.[۱۸] این موضوع اجازه می‌دهد تا دارایی‌های بازی در بازارهای شخص ثالث و خارج از محیط بازی بدون اجازه بازی ساز مورد معامله قرار بگیرد.

استانداردهای ویژه توکن ساخته شده‌اند تا از استفاده از بلاکچین در بازی‌ها پشتیبانی کنند. این استانداردها شامل ERC-721 استفاده شده در بازی کریپتوکیتیز و استاندارد جدید ERC-1155 می‌باشند.[نیازمند منبع]

ERC721 اولین استاندارد برای ارائه دارایی‌های دیجیتال غیرمثلی بود. ERC721 یک برنامه قابل ارث بری بر مبنای زبن Solidity است، به این معنی که توسعه دهندگان به راحتی می‌توانید قراردادهای جدید بر مبنای ERC721 با استفاده از کتابخانه OpenZeppelin ایجاد کنید.[نیازمند منبع]

ERC1155 ایده نیمه مثلی را به دنیای ان‌اف‌تی می‌آورد و همچنین مجموعه ای فوق‌العاده از قابلیت ERC721 را فراهم می‌کند، به این معنی که یک دارایی ERC721 می‌تواند با استفاده از ERC1155 ساخته شود.[نیازمند منبع]

برای نخستین بار پای این ان‌اف‌تی‌ها به دنیای مد باز شد. بهنود طراح سرشناس مد برای نخستین بار زیرساخت خرید و فروش عرضه مد در خاورمیانه را بر پایهٔ ان‌اف‌تی‌ها ایجاد و عرضه کرده‌است.[۱۹] به‌طور کلی در دنیای امروزه ان‌اف‌تی کاربردهای بسیاری دارند. از جمله مهم‌ترین کاربردهای آن می‌توان به زمینه‌هایی همچون بازی‌های ویدیویی، مد و لباس، متاورس، موسیقی، خرید بلیط رویدادهای مهم، ورزشی، میم، آثار هنری، اقلام کلکسیونی، دامنه اینترنتی و خریدوفروش در دنیای واقعی اشاره کرد.[۲۰]

نوع خاصی از NFT به نام real world asset NFT[۲۱] یا به اختصار rwaNFT وجود دارد که با استفاده از آن از طریق برنامه‌هایی خاص قادر به خریدوفروش اجناس فیزیکی در دنیای واقعی هستید و می‌توان این روش را جایگزین انتقال ارز برای معاملات و کسب‌وکار در دنیای واقعی کرد. به‌طور کلی، به علت بالا بودن ضریب امنیت معاملات از طریق NFT بستری ایمن برای معاملات سنگین فراهم است.[۲۲]

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

رمز غیرمثلی (ان‌اف‌تی، به انگلیسی: NFT)، رمز غیرقابل معاوضه یا رمزکلید یکتا نوع خاصی از رمز رمزنگارانه است که نماد چیزی منحصر به فرد است؛ بنابراین رمزهای غیرمثلی را نمی‌توان با یکدیگر معاوضه کرد.[۱] این در تضاد با ارزهای رمزپایه مانند بیت‌کوین و بسیاری از رمزهای شبکه یا کاربردی است که ماهیت قابل معاوضه دارند.[۲]به‌طور کلی توکن‌های قابل معاوضه یا همان ارزهای دیجیتال مانند پول‌های رایج و فیزیکی هستند و هرکدام با دیگری ارزش یکسانی دارند، برای درک بهتر این موضوع می‌توان گفت همان‌طور که یک اسکناس ده دلاری با یک اسکناس ده دلاری دیگر ارزش یکسانی دارند یک واحد ارز دیجیتال مانند بیت‌کوین نیز دارای ارزش یکسانی با یک واحد دیگر بیت‌کوین است،[۳] ولی در مورد ان‌اف‌تی‌ها قضیه متفاوت است. هر ان‌اف‌تی مانند سند خاصی برای چیزی بخصوص است و هر یک از آن‌ها ارزش متفاوتی با یکدیگر دارند.[۴]

رمزهای غیرمثلی اولین بار با همه گیر شدن کریپتوکیتیز معروف شدند[۵][۶] و متعاقباً ۱۲٫۵ میلیون دلار سرمایه جمع‌آوری کردند.[۷] رربیتس، یک بازارگاه و محل مبادله برای این رمزها، ۶ میلیون دلار سرمایه جمع‌آوری کرد.[۸] گیمدکس، یک پلتفرم بازی با ورق قابل جمع‌آوری که توسط ان‌اف‌تی‌ها امکان‌پذیر شده‌است، در یک دور ۸۰۰٬۰۰۰ دلار جمع کرد.[۹] دیسنترالند، یک دنیای مجازی مبتنی بر بلاکچین، ۲۶ میلیون دلار در یک عرضه اولیه سکه جمع‌آوری کرد[۱۰] و تا تاریخ سپتامبر ۲۰۱۸، ۲۰ میلیون دلار اقتصاد داخلی داشت.[۱۱] نایکی برای کفش‌های ورزشی ان‌اف‌تی مبتنی بر بلاکچین خود به نام 'کریپتوکیکس' حق اختراع در اختیار دارد.[۱۲]

از توکن‌های غیرقابل معاوضه برای ایجاد دارایی‌های دیجیتال قابل تأیید مانند یک زمین، یک خانه یا هر دارایی دیگر و امکان همکاری پذیری دارایی در چندین سیستم عامل استفاده می‌شود.[۱۳] ان‌اف‌تی‌ها در برنامه‌های خاصی که به موارد دیجیتالی منحصر به فرد مانند هنر رمزنگاری شده، مجموعه‌های رمزنگاری شده و بازی رمزنگاری نیاز دارند، استفاده می‌شوند.

هنر از اولین موارد استفاده بلاکچین بود. ان‌اف‌تی‌ها اصالت و مالکیت هنر دیجیتال را ثابت می‌کنند.[۱۴] راه اندازی کریپتوپانکز در ژوئن ۲۰۱۷ راه را برای هنر «کمیاب» در بلاک چین آتریوم هموار کرد.[۱۵] DADA.art از مدل کریپتوپانکز ساخته شده و اولین بازار هنرهای کمیاب دیجیتالی را در اکتبر ۲۰۱۷ راه اندازی کرد.[۱۶]

بعداً، بازی‌های محبوب بلاکچین مانند کریپتوکیتیز از توکن‌های غیرقابل معاوضه ارائه شده در بلاکچین آتریوم استفاده کردند.[۱۷] ان‌اف‌تی‌ها برای نمایش دارایی‌های درون بازی استفاده می‌شوند و به جای توسعه دهنده بازی، توسط کاربر کنترل می‌شوند.[۱۸] این موضوع اجازه می‌دهد تا دارایی‌های بازی در بازارهای شخص ثالث و خارج از محیط بازی بدون اجازه بازی ساز مورد معامله قرار بگیرد.

استانداردهای ویژه توکن ساخته شده‌اند تا از استفاده از بلاکچین در بازی‌ها پشتیبانی کنند. این استانداردها شامل ERC-721 استفاده شده در بازی کریپتوکیتیز و استاندارد جدید ERC-1155 می‌باشند.[نیازمند منبع]

ERC721 اولین استاندارد برای ارائه دارایی‌های دیجیتال غیرمثلی بود. ERC721 یک برنامه قابل ارث بری بر مبنای زبن Solidity است، به این معنی که توسعه دهندگان به راحتی می‌توانید قراردادهای جدید بر مبنای ERC721 با استفاده از کتابخانه OpenZeppelin ایجاد کنید.[نیازمند منبع]

ERC1155 ایده نیمه مثلی را به دنیای ان‌اف‌تی می‌آورد و همچنین مجموعه ای فوق‌العاده از قابلیت ERC721 را فراهم می‌کند، به این معنی که یک دارایی ERC721 می‌تواند با استفاده از ERC1155 ساخته شود.[نیازمند منبع]

برای نخستین بار پای این ان‌اف‌تی‌ها به دنیای مد باز شد. بهنود طراح سرشناس مد برای نخستین بار زیرساخت خرید و فروش عرضه مد در خاورمیانه را بر پایهٔ ان‌اف‌تی‌ها ایجاد و عرضه کرده‌است.[۱۹] به‌طور کلی در دنیای امروزه ان‌اف‌تی کاربردهای بسیاری دارند. از جمله مهم‌ترین کاربردهای آن می‌توان به زمینه‌هایی همچون بازی‌های ویدیویی، مد و لباس، متاورس، موسیقی، خرید بلیط رویدادهای مهم، ورزشی، میم، آثار هنری، اقلام کلکسیونی، دامنه اینترنتی و خریدوفروش در دنیای واقعی اشاره کرد.[۲۰]

نوع خاصی از NFT به نام real world asset NFT[۲۱] یا به اختصار rwaNFT وجود دارد که با استفاده از آن از طریق برنامه‌هایی خاص قادر به خریدوفروش اجناس فیزیکی در دنیای واقعی هستید و می‌توان این روش را جایگزین انتقال ارز برای معاملات و کسب‌وکار در دنیای واقعی کرد. به‌طور کلی، به علت بالا بودن ضریب امنیت معاملات از طریق NFT بستری ایمن برای معاملات سنگین فراهم است.[۲۲]