Hôm nay, chúng tôi rất vui mừng được chia sẻ với bạn Taiko alpha-3 Testnet, Grímsvötn, đã hoạt động! Đây là bước tiếp theo trên con đường hướng tới ZK-EVM tương đương với Ethereum, phi tập trung và bản testnet này sẽ rất quan trọng trong việc thử nghiệm phần lớn thiết kế và thành phần mạng.
So với alpha-2, những thay đổi nổi bật nhất là:
Thiết kế và triển khai giao thức kinh tế mới
Proposer và prover không cần cấp phép (alpha-1 có proposers không cần cấp phép, alpha-2 có prover không cần cấp phép)
Triển khai L3: các lớp khởi động
Hãy đi thẳng vào vấn đề: testnet lần này tập trung vào phần phi tập trung của ZK-EVM phi tập trung, tương đương với Ethereum của chúng tôi. Hay cụ thể hơn, tình trạng không cần cấp phép có thể có xu hướng phân quyền. Điều quan trọng cần kiểm tra ở đây là cách proposer và prover tương tác với nhau và với giao thức, chỉ được thúc đẩy bởi các khuyến khích kinh tế của giao thức.
Một điều quan trọng khác cần thử nghiệm là triển khai Taiko trên Taiko dưới dạng L3, thứ mà chúng tôi gửi là đơn giản nhất nhờ khả năng sử dụng lại của thiết kế loại 1 (type 1). Chúng tôi gọi đây là “các lớp khởi động”.
Để tham gia ngay và bắt đầu thử nghiệm, giao dịch, triển khai hoặc propose và prove, hãy xem đường link bên dưới:
Để tìm hiểu thêm về đợt testnet này, vui lòng đọc tiếp.

Thử nghiệm thiết kế và triển khai giao thức kinh tế mới, bao gồm mô hình phí/phần thưởng mới.
Kiểm tra Bridge bằng cách sử dụng một phần Merkle proofs để xác minh tín hiệu/thông báo (cả a1 và a2 đều sử dụng Merkle proofs đầy đủ).
Kiểm tra oracle prover. Giờ đây, các bằng chứng thông thường có thể xuất hiện trước oracle proofs.
Kiểm tra thời gian hồi bằng chứng (đề xuất 30 phút).
Kiểm tra cách gửi ETH mới bằng withdrawalsRoot trên L2.
Kiểm tra các lớp khởi động. Chúng tôi sẽ triển khai Taiko L3 sau vài tuần nữa.
Mở cho tất cả các nhà phát triển để triển khai các hợp đồng thông minh. Vì Taiko đặt mục tiêu trở thành ZK-EVM loại 1 (tương đương với Ethereum), bạn có thể sử dụng tất cả các công cụ Ethereum/Solidity mà bạn quen thuộc và triển khai các hợp đồng thông minh Ethereum của mình một cách chính xác.
Mở cho tất cả người dùng muốn sử dụng và dạo quanh với một số giao dịch.
Mở cho tất cả các bên quan tâm để chạy L2 node (điều kiện tiên quyết để trở thành proposer hoặc prover)
Môi trường L1 là Ethereum testnet Sepolia
Faucet để nhận token ERC20 mẫu cho mạng thử nghiệm Taiko L2. Đối với ETH trên L1, bạn có thể sử dụng các vòi Sepolia ETH hiện có.
Cầu nối để di chuyển các tài sản giữa testnet L2 và L1.
Block Explorer để kiểm tra các tài sản và hoạt động trên testnet L2 và Sepolia L1.
Trang trạng thái để theo dõi mạng.
Để hoàn thành mục tiêu thử nghiệm thiết kế giao thức kinh tế mới, alpha-3 sẽ là một mạng thử nghiệm được khuyến khích dành cho proposer và prover. Chúng tôi cần kiểm tra xem những proposer và prover hoạt động như thế nào trong môi trường mô phỏng mainet, nơi họ hoạt động theo mô hình phí và phần thưởng của giao thức. (Alpha-2 chỉ có khuyến khích cho prover). Mô phỏng môi trường mainet với hoạt động kinh tế không cần xin phép không đơn giản như vậy trên testnet do thiếu tài sản có giá trị thực. Chúng tôi đã làm hết sức mình như sau:
Khi đề xuất một khối, proposer cần thanh toán cho giao thức bằng token của giao thức. (Họ cũng cần trả phí gas Ethereum L1: Trong trường hợp testnet của chúng tôi là SepoliaETH). Chúng tôi gọi token giao thức này là TTKO (test TKO) trong alpha-3. Để khởi tạo nhóm proposer tiềm năng ban đầu bằng token này, chúng tôi xem xét lại những người đã thực hiện các công việc hữu ích cho mạng trên alpha-1 và alpha-2 testnet:
Top ~2.000 proposer đã đề xuất ít nhất một khối trong alpha-1, mỗi người sẽ được tặng một số TTKO. Những địa chỉ có thể được tìm thấy ở đây.
195 prover đã chứng minh ít nhất một khối trong alpha-2, mỗi người sẽ được tặng một số TTKO. Những địa chỉ có thể được tìm thấy ở đây.
Chúng tôi sẽ chia sẻ trên Discord, Diễn đàn cộng đồng hoặc Twitter của chúng tôi khi TTKO đã được phân phối cho người nhận tương ứng của họ, cùng với cách tính toán số tiền sẽ nhận. Hãy theo dõi. Vào thời điểm đó, những người nắm giữ TTKO sẽ có thể trở thành proposer trên alpha-3!
Để khuyến khích những proposer tiềm năng đề xuất các khối theo cách giống như mainet, chúng tôi quy định hai điều:
Để tránh spam các khối được đề xuất (điều này sẽ gây tổn hại cho những prover phải sử dụng tài nguyên máy tính để chứng minh hàng đợi các khối), chúng tôi công khai báo hiệu rằng số dư TTKO sẽ là một trong những yếu tố đầu vào hữu ích cho những người tham gia vào thời điểm diễn ra mainet. Chúng tôi không cung cấp thêm thông tin về cách thức, bởi vì chúng tôi chưa hình dung ra nó.
Để tránh tích trữ TTKO và bỏ qua điểm mô phỏng, chúng tôi báo hiệu thêm rằng việc xây dựng và đề xuất khối hợp lý và hữu ích sẽ là một trong những yếu tố đầu vào mang lại phần thưởng cho những người tham gia trong thời gian diễn ra mainet. Chúng tôi không cung cấp một công thức cụ thể vì làm như vậy sẽ khiến bất kỳ công thức nào trở thành mục tiêu để có thể lợi dụng (trong môi trường testnet không có tính năng chống spam giá trị tự nhiên).
Các lực lượng đối kháng này hy vọng có kết quả là coi TTKO là thứ mà bạn không muốn sử dụng trong spam đề xuất các khối và coi đề xuất là thứ bạn muốn làm một cách hợp lý—về cơ bản, điều bạn tin là tối ưu. Tưởng tượng bạn là rollup proposer đang cố gắng tối đa hóa phí L2 thực mà bạn kiếm được là ý tưởng. Đây là nỗ lực khiêm tốn của chúng tôi để mô phỏng cơ chế thử nghiệm mà mạng cần.
Để khuyến khích những prover tiềm năng chứng minh các khối theo cách giống như mainet, chúng tôi quy định:
Như đã nhắc đến số dư TTKO là một trong những yếu tố đầu vào cho những người tham gia đến thời điểm diễn ra mainet.
Hãy nhớ rằng những prover kiếm được TTKO từ giao thức khi gửi bằng chứng hợp lệ. Vì vậy, “công việc phải hoàn thành” của prover (tức là tạo bằng chứng) ánh xạ tới việc kiếm TTKO. (Trái ngược với những proposer, trong đó “công việc phải hoàn thành” của họ là đề xuất các khối và thanh toán TTKO, đồng thời kiếm được SepETH.)
Nhưng xin đừng nhầm lẫn những điều trên với ý nghĩa là một chiến lược hợp lý hoặc tối ưu có nghĩa là chứng minh các khối một cách bừa bãi để kiếm TTKO. Prover sử dụng tài nguyên máy tính thực khi tạo ZKP. Do đó, không phải là không có rủi ro khi họ thu hồi được chi phí thực của mình (đặc biệt nếu chúng không hiệu quả). Cũng không biết khi nào họ có thể thu hồi được những chi phí đó. Đó là một quyết định mà một người prover nên cân nhắc cẩn thận. Lưu ý trong môi trường mainet với giá trị của token giao thức đã biết, quyết định trở nên rõ ràng, nên cân nhắc tính đến hiệu quả của chúng và của đối thủ cạnh tranh.
Lưu ý sự khác biệt so với alpha-2, trong đó những prover được thưởng bằng USDC, tương ứng với số lượng khối được chứng minh.
Hiện tại, bạn có thể sử dụng cùng một phần cứng để chứng minh các khối đã được sử dụng trong alpha-2. Đó là yêu cầu phần cứng tối thiểu gồm: CPU 8 hoặc 16 nhân; Bộ nhớ 32GB. Nếu sử dụng phần cứng này, các điểm chuẩn sơ bộ là: quá trình tạo bằng chứng mất khoảng 10 phút và nếu thuê một máy có thông số kỹ thuật trên, sẽ có giá khoảng 0,15 đô la cho mỗi bằng chứng.
Lưu ý: đây không phải là đại diện cho chi phí cuối cùng của một bằng chứng ZK-EVM đầy đủ vì không bao gồm tất cả các mạch. Nhiều mạch đang được tích hợp trong tương lai. Việc bổ sung thêm các mạch có thể xảy ra trên cơ sở luân phiên hoặc đại diện cho một bản nâng cấp lên mạng thử nghiệm 'alpha-4'. Dù bằng cách nào, khi cần phần cứng nặng hơn, chúng tôi sẽ đảm bảo thông báo trước càng sớm càng tốt.
Xin lưu ý, việc cân nhắc phần thưởng hoặc lợi nhuận (nếu có) sẽ phụ thuộc rất nhiều vào nhiều yếu tố khác nhau và không có cách nào đảm bảo. Điều này áp dụng cho proposer, prover và tất cả những người tham gi. Một số giả định nhất định được sử dụng có thể không phản ánh thực tế trong khoảng thời gian của giai đoạn testnet, có thể tìm thấy lỗi giao thức và thời gian của mainnet là không chắc chắn. Chúng tôi bảo lưu quyền điều chỉnh chương trình, với mục tiêu cuối cùng là thử nghiệm proposer và prover không cần xin phép trong ZK-Rollup. Bạn chỉ nên tham gia nếu bạn muốn giúp testnet một thiết kế kỹ thuật. Về cơ bản, cho khoa học.
Các lớp khởi động đề cập đến việc sử dụng Taiko làm L2 và triển khai cơ sở mã nguồn dưới dạng L3 ở phía trên cùng. Với tính tương đương Ethereum của Taiko, mối quan hệ L3:L2 ánh xạ gần với mối quan hệ L2:L1, mang lại khả năng tái sử dụng và đơn giản tối đa.
Điều này là cần thiết bởi vì một rollup duy nhất chỉ có thể mở rộng quy mô Ethereum cho đến nay trước khi trạng thái phình to trở thành một vấn đề. Cần có nhiều bản rollup (L2/L3/L-) đối với Ethereum ở quy mô lớn. Các lớp khởi động (sử dụng lại cùng một cơ sở mã loại 1) mở khóa khả năng mở rộng cực kỳ linh hoạt cho Ethereum.
Hơn nữa, tính tương đương của Ethereum trên các L2, L3 và hơn thế nữa có nghĩa là kế thừa một số thuộc tính mạnh mẽ, chẳng hạn như truyền thông báo tùy ý được tích hợp sẵn. Điều này xuất phát từ khả năng type 1 đọc Merkle proofs từ các loại khác. Điều này khắc phục nhược điểm của việc có nhiều chuỗi: lo ngại về sự phân mảnh làm suy giảm UX/DevX. Với các lớp khác nhau (liền kề và trên đỉnh) có thể dễ dàng giao tiếp với nhau bằng cách sử dụng Merkle proofs, có thể tránh được kết quả phân mảnh.

Xin lưu ý rằng chúng tôi sẽ chỉ triển khai L3 trong vài tuần nữa, nhưng về mặt kỹ thuật, bất kỳ ai cũng có thể thực hiện việc này bất kỳ lúc nào. Bạn có thể kiểm tra các tài liệu để tìm hiểu làm thế nào.
Để biết thêm thông tin về truyền và bắc cầu qua các lớp, vui lòng đọc phần này trong tài liệu của chúng tôi.
Để biết thêm thông tin về cách chúng tôi đang suy nghĩ về việc làm cho giao tiếp giữa các lớp hiệu quả và mạnh mẽ, vui lòng xem ý tưởng nghiên cứu này.
Chúng tôi thích học hỏi từ hai mạng testnet trước đây và không lãng phí thời gian để chuyển sang lần lặp lại tiếp theo để tìm hiểu thêm. Chúng tôi cũng thích thấy cộng đồng tham gia với tư cách là người dùng, người chạy node/proposer/prover/builder, v.v. Đối với alpha-3, nếu mọi việc suôn sẻ, chúng tôi hy vọng đó sẽ là một mạng testnet tồn tại lâu hơn. Các bản nâng cấp lớn trong tương lai (a4+) thực sự có thể là bản nâng cấp hợp đồng thông minh so với việc ngừng sử dụng và tái tạo. Bằng cách này, chúng tôi nghĩ rằng những người xây dựng cộng đồng, các dự án trên hệ sinh thái Ethereum và các đối tác khác có thể triển khai và tích hợp ở trạng thái ổn định hơn. Tuy nhiên, xin lưu ý rằng trong một số trường hợp, quá trình tạo lại vẫn có thể được yêu cầu.
Một lần nữa, đây là trung tâm testnet nơi bạn có thể tìm thấy tài liệu, hướng dẫn và đường link đến tất cả các ứng dụng và công cụ có liên quan để sử dụng testnet:
Cũng giống như hai lần đầu tiên, bên cạnh việc triển khai, sử dụng, đề xuất và chứng minh, bạn có thể tham gia và giúp Taiko cải thiện theo nhiều cách khác. Một số trong số này bao gồm:
Gửi phản hồi hoặc chia sẻ bất kỳ lỗi nào bạn gặp phải trên form này.
Tạo hướng dẫn hoặc các nội dung khác để giúp các nhà phát triển, proposer/prover và người dùng mới bắt đầu.
Trên thực tế, giờ đây việc đóng góp trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, bởi vì chúng tôi đã công khai mọi thứ về testnet này (và hơn thế nữa)! Theo dõi trên bảng dự án nhóm của chúng tôi: https://twitter.com/taikoxyz/status/1652810092528685056 và xây dựng ngay bên cạnh chúng tôi. Chúng ta là một đội!
Chúng tôi sẽ có Community Call số 3 vào Thứ Sáu, ngày 9/6 lúc 14:00 UTC trên máy chủ Discord của chúng tôi, trong kênh Stage. Chúng tôi sẽ cung cấp một số cập nhật chung, nhưng hy vọng sẽ dành nhiều thời gian hơn để trả lời các câu hỏi và nói về testnet. Vui lòng đặt trước bất kỳ câu hỏi nào bạn muốn trong kênh Discord này hoặc bạn cũng có thể đặt câu hỏi trực tiếp. Các câu hỏi có thể liên quan đến testnet hoặc chung chung.
Cảm ơn đội ngũ cộng tác viên tận tâm của chúng tôi từ tất cả các lĩnh vực, từ kỹ thuật đến giáo dục, v.v. Như bạn có thể thấy từ các chi tiết trong bài đăng này, mục tiêu không cần xin phép ngay từ đầu có nghĩa là chúng tôi dựa vào những người tham gia cộng đồng ở một mức độ lớn. Chúng tôi không thể làm điều này mà không có bạn. Chúng tôi biết hệ sinh thái Ethereum có rất nhiều dự án và ý tưởng thú vị mà bạn có thể dành thời gian và sức lực của mình, và chúng tôi đánh giá cao việc bạn chọn trở thành một phần trong nỗ lực của chúng tôi. Chúng tôi có động lực hơn bao giờ hết để cung cấp ZK-EVM loại 1 cho - và cùng với - cộng đồng.
Khám phá các vị trí trống trên bảng công việc của chúng tôi.
Để cập nhật thông tin mới nhất từ Taiko:
Website: https://taiko.xyz
Discord: https://discord.gg/taikoxyz
GitHub: https://github.com/taikoxyz
Twitter: https://twitter.com/taikoxyz
Đóng góp cho Taiko và kiếm GitPOAP! Bạn cũng sẽ được giới thiệu với tư cách là người đóng góp trên README của chúng tôi. Bắt đầu với hướng dẫn đóng góp.

