Yüksek maliyetler ve sınırlı gizlilik işlevselliği, bugün Web3 kullanıcıları için sorunlu noktalardır ve benimsenme ve inovasyonların önünde büyük engel teşkil ederler. Artan ücretler, günümüzün en popüler merkeziyetsiz uygulamalarının bir çoğunu çok sayıda müstakbel tüketici için erişilemez hale getiriyor. Benzer şekilde, çoğu blok zinciri sisteminin tamamen şeffaf yapısı, uygulamalarını, verileriyle ilgili hassasiyetleri olan herhangi bir kullanıcı için uygunsuz hale getiriyor. Espresso Systems olarak biz, Web3 uygulamaları için yeni olasılıkların önünü açacak ve yeni nesil kullanıcılara öncülük edecek ölçeklendirme ve gizlilik çözümleri oluşturuyoruz.

Espresso Systems, Espresso'yu geliştiriyor: yüksek verim ve düşük ücretler elde etmek için PoS konsensüsü ile ZK-Rollup mekanizmasını birleştiren bir L1 blok zinciri sistemi. Espresso ayrıca, herhangi bir EVM blok zincirinde çalışabilen (ve sonunda Espresso'da yerel olarak çalışacak) bir uygulama olan Ethereum için Yapılandırılabilir Varlık Gizliliği'ni(Configurable Asset Privacy - CAPE) geliştirmiştir. CAPE, varlık üreticilerinin kullanıcılara özelleştirilmiş gizlilik garantileri (customized privacy guarantees) sunmasına olanak tanır.

Hem ölçeklendirme hem de gizlilik hakkında ne düşündüğümüz ve Web3'ün olanaklarını dönüştürecek sistemleri nasıl oluşturduğumuz konusunda aşağıda daha fazlasını okuyabilirsiniz. Yakında Ethereum'un Rinkeby test ağında bir demo olarak yayınlanacak olan CAPE'in ilk sürümümüzü inceleyebilirsiniz. Ayrıca sıfır bilgi kanıtları için kitaplığımız olan ve diğer kriptografi araçları olan açık kaynaklı yazılım Jellyfish'i de sunarız. Bizi Twitter ve Discord'dan da takip edebilirsiniz.

MERKEZİYETSİZ ZK-ROLLUPLAR

Espresso'nun iş hacmini ölçeklendirme yaklaşımı, merkeziyetsiz bir PoS konsensüs protokolü ile EVM için ZK-Rollup'un dikkatli bir şekilde entegrasyonunu içerir. ZK-Rollup, tipik olarak mevcut bir konsensüs protokolünün üzerinde bir L2 olarak uygulanan, gelişmekte olan bir ölçeklendirme tekniğidir. Bir sunucu, çok sayıda işlemi tek bir özet işlemde toplar ve geçerliliklerinin kısa ve öz bir sıfır bilgi kanıtı (zk-SNARK) üretir ve daha sonra konsensüs sistemine gönderilir. Bu rollup kanıtı, konsensüs protokolünün işlemleri doğrulamak için ihtiyaç duyduğu hem bilgi miktarını hem de hesaplamayı sıkıştırarak verimi artırır. Ethereum için çeşitli rollup çözümleri geliştirilmektedir, ancak mevcut tasarım alanıyla ilgili bir sorun var: veri kullanılabilirliği sorunu (data availability problem). Kullanıcıların yeni işlemler oluşturmak için verilere ihtiyaç duyarlar. Sıfır bilgi kanıtı, ham veri içeriğini ifşa etmeden bir işlem bloğunun geçerliliğini iletebilirken, gelecekteki işlemleri oluşturmak için gerekli olan verilerin kullanılabilirliğini garanti etmez. Sorunu çözmek için, mevcut rolluplar ya konsensüse gönderilen özet işlem içindeki ham işlem verilerini içerir ya da verileri gördüğünü onaylamak için merkezi bir veri kullanılabilirlik komitesi (data availability committee) kullanır. İkisi de tatmin edici değildir; birincisi sınırlı sıkıştırmaya ve dolayısıyla sınırlı ölçeklendirmeye sahipken, diğeri merkeziyetsizliği baltalar.

Gerekli olan, merkeziyetsiz veri kullanılabilirliğini (decentralized data availability) korurken verimi en üst düzeye çıkarabilecek bir yaklaşımdır. Espresso Systems olarak biz, ZK-Rollup ölçeklendirme mekanizmasını en başından beri PoS konsensüs protokolümüzle sıkı bir şekilde entegre ederek buna bir çözüm geliştiriyoruz. Espresso ZK-Rollup'un doğal olarak konsensüs ile entegre olması;-ona bir kara kutuymuş gibi davranmasına gerek yok- Espresso'nun, rollup temelli konsensüs protokolüne agnostik ayrı bir modüler bileşen olarak yaklaşan diğer tasarımlar gibi ödün vermekten kaçınmasını sağlayacak şeydir.

Önümüzdeki haftalarda ölçeklendirme yaklaşımımız hakkında çok daha fazlasını paylaşacağız. Güncellemeler için lütfen Twitter ve Discord kanalımız üzerinden bizi takip etmeye devam edin.

ETHEREUM ÜZERİNDE YAPILANDIRILABİLİR VARLIK GİZLİLİĞİ

CAPE (Configurable Asset Privacy for Ethereum), Espresso Systems tarafından geliştirilen ve dijital varlık oluşturucuların bastıkları tokenlerdeki (mint) etkinlik hakkında kimin hangi bilgileri görebileceğini belirlemelerini sağlayan bir akıllı sözleşme uygulamasıdır.

Stabilcoinlerden NFT'lere kadar CAPE'deki dijital varlıklar, Web3 ürünlerinin belirgin bir avantajı olan şeffaflığı, kullanıcılar tarafından ihtiyaç duyulan her yerde gizlilikle dengeleyecek şekilde özelleştirilebilir. CAPE işlemleri anonim ve normal izleyiciler için ayırt edilemez görünürken, işlem yapılan varlığın türünü bile gizlerken, bir varlığın yaratıcısı bir görüntüleme politikası yapılandırabilir, bu da belirli tarafların o varlık için işlemlerle ilgili seçilmiş bilgilerin şifresini çözebilmesini sağlar.

CAPE, yeni varlıklar oluşturmak veya Ethereum'da zaten var olan varlıkları sarmak (wrap) için kullanılabilir ve onlara gizlilik özellikleri kazandırır. Bir ERC-20'yi CAPE ile sarmak, kimin neyi görebileceğini ve kimin söz konusu varlıklarla ilgili belirli kontrolleri sürdürebileceğini yapılandıran bir sarmalayıcı tipinin belirtilmesini gerektirir. Sarma, varlığı ERC-20 sözleşmesinde kilitleyip belirtilen türde karşılık gelen bir CAPE varlığı oluştururken, sargıyı çözme (unwrap) ise CAPE varlığını yakar ve kilidi serbest bırakır.

CAPE, varlık oluşturmak veya sarmak isteyen herkes tarafından kullanılabilirken, protokol, özellikle stabilcoin sağlayıcıları düşünülerek tasarlandı. Stablecoin sağlayıcıları günümüzde genellikle dolandırıcılık, hırsızlık ve anlaşmazlık çözümleri ile baş etmeye çalışmakta ve varlıkları için faaliyet defterine (ledger) ve varlık dondurma yetenekleri gibi kontrollere ilişkin bilgileri muhafaza edebilmeyi talep etmektedirler. CAPE'den önce, bu tür varlık oluşturucuların, görünürlük ve anlaşmazlık çözümüyle ilgili ihtiyaçları karşılarken tokenlarının gizlilik etkin sürümlerini kullanıcılara sunmaları için hiçbir çözüm yoktu. CAPE'nin görüntüleme ve dondurma politikalarıyla bu artık mümkün. Varlık oluşturuculara bu yetenekleri vermenin yanı sıra, CAPE, kullanıcıların hangi verileri paylaştıklarından haberdar olmalarına ve bunları aktif olarak seçmelerine ve kimlerin işlemlerine ilişkin iç görülere sahip olduklarına ve işlemleri üzerinde kontrole sahip olabileceklerine olanak tanır.

CAPE'in kaynak kodlarına buradan ulaşabilirsiniz. CAPE herhangi bir EVM blok zincirinde çalıştırılabilse de, uygulamayı Espresso'ya geçirmek ve bir köprü aracılığıyla Ethereum varlıklarıyla etkileşimi sağlamak için nihai planlarla Ethereum Rinkeby test ağında bir demo olarak yakında yayınlayacağız.

CAPE'in açık kaynak kontratlarına buradan ve dokümanlarına da buradan göz atabilirsiniz.

SIRADA NE VAR?

Tüm bunları gerçeğe dönüştürmek için, Espresso Systems'ın Greylock Partners ve Electric Capital liderliğinde Sequoia Capital, Blockchain Capital ve Slow Ventures'ın katılımıyla 32mm $ fon sağladığını paylaşmaktan heyecan duyuyoruz. Polychain Capital, Alameda Research, Coinbase Ventures, Gemini Frontier Fund, Paxos ve Terraform Labs gibi büyük endüstri oyuncuları da Espresso Systems'ı desteklemektedir.

Bu fon, Web3'ü geniş çapta benimsenmeye hazır hale getirecek altyapı ve ürünleri araştıran, inşa eden ve uygulayan ekibi büyütmek için gerekli kaynakları sağlayacaktır. Fonlar aynı zamanda bu ürünleri bir dizi kanal aracılığıyla pazara sunmaya da gidecektir. Örneğin; yerel son kullanıcı ürünlerinin dağıtımı, geliştiricilerin benimsenmesi ve girişimciler, yeni kurulan şirketler ve işletmelerle ortaklıklar.

Önümüzdeki birkaç hafta içinde, Ethereum Rinkeby test ağında CAPE'i sunacağız ve uygulama için bir grafik kullanıcı ara yüzü yayınlayacağız. Ayrıca ölçeklendirme çözümümüz hakkında daha fazla bilgi paylaşacağız.

Daha fazlası için web sitemize buradan ulaşabilir, Discord ve Twitter topluluğumuza katılabilirsiniz.

NOT: Anlatırken daha iyi öğreniyoruz. Ben de önce kendime sonra da ilgilenenlere anlattım. Bu yazı resmi bir çeviri olmamakla beraber aslıyla birebir aynıdır.

Orjinal yazının linki:

https://www.espressosys.com/blog/introducing-espresso-systems

Yüksek maliyetler ve sınırlı gizlilik işlevselliği, bugün Web3 kullanıcıları için sorunlu noktalardır ve benimsenme ve inovasyonların önünde büyük engel teşkil ederler. Artan ücretler, günümüzün en popüler merkeziyetsiz uygulamalarının bir çoğunu çok sayıda müstakbel tüketici için erişilemez hale getiriyor. Benzer şekilde, çoğu blok zinciri sisteminin tamamen şeffaf yapısı, uygulamalarını, verileriyle ilgili hassasiyetleri olan herhangi bir kullanıcı için uygunsuz hale getiriyor. Espresso Systems olarak biz, Web3 uygulamaları için yeni olasılıkların önünü açacak ve yeni nesil kullanıcılara öncülük edecek ölçeklendirme ve gizlilik çözümleri oluşturuyoruz.

Espresso Systems, Espresso'yu geliştiriyor: yüksek verim ve düşük ücretler elde etmek için PoS konsensüsü ile ZK-Rollup mekanizmasını birleştiren bir L1 blok zinciri sistemi. Espresso ayrıca, herhangi bir EVM blok zincirinde çalışabilen (ve sonunda Espresso'da yerel olarak çalışacak) bir uygulama olan Ethereum için Yapılandırılabilir Varlık Gizliliği'ni(Configurable Asset Privacy - CAPE) geliştirmiştir. CAPE, varlık üreticilerinin kullanıcılara özelleştirilmiş gizlilik garantileri (customized privacy guarantees) sunmasına olanak tanır.

Hem ölçeklendirme hem de gizlilik hakkında ne düşündüğümüz ve Web3'ün olanaklarını dönüştürecek sistemleri nasıl oluşturduğumuz konusunda aşağıda daha fazlasını okuyabilirsiniz. Yakında Ethereum'un Rinkeby test ağında bir demo olarak yayınlanacak olan CAPE'in ilk sürümümüzü inceleyebilirsiniz. Ayrıca sıfır bilgi kanıtları için kitaplığımız olan ve diğer kriptografi araçları olan açık kaynaklı yazılım Jellyfish'i de sunarız. Bizi Twitter ve Discord'dan da takip edebilirsiniz.

MERKEZİYETSİZ ZK-ROLLUPLAR

Espresso'nun iş hacmini ölçeklendirme yaklaşımı, merkeziyetsiz bir PoS konsensüs protokolü ile EVM için ZK-Rollup'un dikkatli bir şekilde entegrasyonunu içerir. ZK-Rollup, tipik olarak mevcut bir konsensüs protokolünün üzerinde bir L2 olarak uygulanan, gelişmekte olan bir ölçeklendirme tekniğidir. Bir sunucu, çok sayıda işlemi tek bir özet işlemde toplar ve geçerliliklerinin kısa ve öz bir sıfır bilgi kanıtı (zk-SNARK) üretir ve daha sonra konsensüs sistemine gönderilir. Bu rollup kanıtı, konsensüs protokolünün işlemleri doğrulamak için ihtiyaç duyduğu hem bilgi miktarını hem de hesaplamayı sıkıştırarak verimi artırır. Ethereum için çeşitli rollup çözümleri geliştirilmektedir, ancak mevcut tasarım alanıyla ilgili bir sorun var: veri kullanılabilirliği sorunu (data availability problem). Kullanıcıların yeni işlemler oluşturmak için verilere ihtiyaç duyarlar. Sıfır bilgi kanıtı, ham veri içeriğini ifşa etmeden bir işlem bloğunun geçerliliğini iletebilirken, gelecekteki işlemleri oluşturmak için gerekli olan verilerin kullanılabilirliğini garanti etmez. Sorunu çözmek için, mevcut rolluplar ya konsensüse gönderilen özet işlem içindeki ham işlem verilerini içerir ya da verileri gördüğünü onaylamak için merkezi bir veri kullanılabilirlik komitesi (data availability committee) kullanır. İkisi de tatmin edici değildir; birincisi sınırlı sıkıştırmaya ve dolayısıyla sınırlı ölçeklendirmeye sahipken, diğeri merkeziyetsizliği baltalar.

Gerekli olan, merkeziyetsiz veri kullanılabilirliğini (decentralized data availability) korurken verimi en üst düzeye çıkarabilecek bir yaklaşımdır. Espresso Systems olarak biz, ZK-Rollup ölçeklendirme mekanizmasını en başından beri PoS konsensüs protokolümüzle sıkı bir şekilde entegre ederek buna bir çözüm geliştiriyoruz. Espresso ZK-Rollup'un doğal olarak konsensüs ile entegre olması;-ona bir kara kutuymuş gibi davranmasına gerek yok- Espresso'nun, rollup temelli konsensüs protokolüne agnostik ayrı bir modüler bileşen olarak yaklaşan diğer tasarımlar gibi ödün vermekten kaçınmasını sağlayacak şeydir.

Önümüzdeki haftalarda ölçeklendirme yaklaşımımız hakkında çok daha fazlasını paylaşacağız. Güncellemeler için lütfen Twitter ve Discord kanalımız üzerinden bizi takip etmeye devam edin.

ETHEREUM ÜZERİNDE YAPILANDIRILABİLİR VARLIK GİZLİLİĞİ

CAPE (Configurable Asset Privacy for Ethereum), Espresso Systems tarafından geliştirilen ve dijital varlık oluşturucuların bastıkları tokenlerdeki (mint) etkinlik hakkında kimin hangi bilgileri görebileceğini belirlemelerini sağlayan bir akıllı sözleşme uygulamasıdır.

Stabilcoinlerden NFT'lere kadar CAPE'deki dijital varlıklar, Web3 ürünlerinin belirgin bir avantajı olan şeffaflığı, kullanıcılar tarafından ihtiyaç duyulan her yerde gizlilikle dengeleyecek şekilde özelleştirilebilir. CAPE işlemleri anonim ve normal izleyiciler için ayırt edilemez görünürken, işlem yapılan varlığın türünü bile gizlerken, bir varlığın yaratıcısı bir görüntüleme politikası yapılandırabilir, bu da belirli tarafların o varlık için işlemlerle ilgili seçilmiş bilgilerin şifresini çözebilmesini sağlar.

CAPE, yeni varlıklar oluşturmak veya Ethereum'da zaten var olan varlıkları sarmak (wrap) için kullanılabilir ve onlara gizlilik özellikleri kazandırır. Bir ERC-20'yi CAPE ile sarmak, kimin neyi görebileceğini ve kimin söz konusu varlıklarla ilgili belirli kontrolleri sürdürebileceğini yapılandıran bir sarmalayıcı tipinin belirtilmesini gerektirir. Sarma, varlığı ERC-20 sözleşmesinde kilitleyip belirtilen türde karşılık gelen bir CAPE varlığı oluştururken, sargıyı çözme (unwrap) ise CAPE varlığını yakar ve kilidi serbest bırakır.

CAPE, varlık oluşturmak veya sarmak isteyen herkes tarafından kullanılabilirken, protokol, özellikle stabilcoin sağlayıcıları düşünülerek tasarlandı. Stablecoin sağlayıcıları günümüzde genellikle dolandırıcılık, hırsızlık ve anlaşmazlık çözümleri ile baş etmeye çalışmakta ve varlıkları için faaliyet defterine (ledger) ve varlık dondurma yetenekleri gibi kontrollere ilişkin bilgileri muhafaza edebilmeyi talep etmektedirler. CAPE'den önce, bu tür varlık oluşturucuların, görünürlük ve anlaşmazlık çözümüyle ilgili ihtiyaçları karşılarken tokenlarının gizlilik etkin sürümlerini kullanıcılara sunmaları için hiçbir çözüm yoktu. CAPE'nin görüntüleme ve dondurma politikalarıyla bu artık mümkün. Varlık oluşturuculara bu yetenekleri vermenin yanı sıra, CAPE, kullanıcıların hangi verileri paylaştıklarından haberdar olmalarına ve bunları aktif olarak seçmelerine ve kimlerin işlemlerine ilişkin iç görülere sahip olduklarına ve işlemleri üzerinde kontrole sahip olabileceklerine olanak tanır.

CAPE'in kaynak kodlarına buradan ulaşabilirsiniz. CAPE herhangi bir EVM blok zincirinde çalıştırılabilse de, uygulamayı Espresso'ya geçirmek ve bir köprü aracılığıyla Ethereum varlıklarıyla etkileşimi sağlamak için nihai planlarla Ethereum Rinkeby test ağında bir demo olarak yakında yayınlayacağız.

CAPE'in açık kaynak kontratlarına buradan ve dokümanlarına da buradan göz atabilirsiniz.

SIRADA NE VAR?

Tüm bunları gerçeğe dönüştürmek için, Espresso Systems'ın Greylock Partners ve Electric Capital liderliğinde Sequoia Capital, Blockchain Capital ve Slow Ventures'ın katılımıyla 32mm $ fon sağladığını paylaşmaktan heyecan duyuyoruz. Polychain Capital, Alameda Research, Coinbase Ventures, Gemini Frontier Fund, Paxos ve Terraform Labs gibi büyük endüstri oyuncuları da Espresso Systems'ı desteklemektedir.

Bu fon, Web3'ü geniş çapta benimsenmeye hazır hale getirecek altyapı ve ürünleri araştıran, inşa eden ve uygulayan ekibi büyütmek için gerekli kaynakları sağlayacaktır. Fonlar aynı zamanda bu ürünleri bir dizi kanal aracılığıyla pazara sunmaya da gidecektir. Örneğin; yerel son kullanıcı ürünlerinin dağıtımı, geliştiricilerin benimsenmesi ve girişimciler, yeni kurulan şirketler ve işletmelerle ortaklıklar.

Önümüzdeki birkaç hafta içinde, Ethereum Rinkeby test ağında CAPE'i sunacağız ve uygulama için bir grafik kullanıcı ara yüzü yayınlayacağız. Ayrıca ölçeklendirme çözümümüz hakkında daha fazla bilgi paylaşacağız.

Daha fazlası için web sitemize buradan ulaşabilir, Discord ve Twitter topluluğumuza katılabilirsiniz.

NOT: Anlatırken daha iyi öğreniyoruz. Ben de önce kendime sonra da ilgilenenlere anlattım. Bu yazı resmi bir çeviri olmamakla beraber aslıyla birebir aynıdır.

Orjinal yazının linki:

https://www.espressosys.com/blog/introducing-espresso-systems