Subscribe to NZ Research
Subscribe to NZ Research
Share Dialog
Share Dialog
<100 subscribers
<100 subscribers
ช่วงนี้เราเริ่มจะได้เห็นคนพูดถึงเรื่อง FHE กัน ว่าแต่ FHE มันคืออะไรละ แล้วมันทำอะไรได้ จะมีประโยชน์อะไรกับเราด้านไหนบ้าง วันนี้ NZ จะพาไปแนะนำให้รู้จักกับ FHE ครับ
เป็นที่ค่อนข้างชัดเจนว่าหลายๆคนมองว่า Web 3 นี้คืออนาคตของพวกเขา แต่ว่าในเรื่องของความโปร่งใสโดยธรรมชาติของ Blockchain นั้น ทำให้เกิดความท้าทายที่ขัดขวางเส้นทางการเจริญเติบโตของอุตสาหกรรมนี้ เนื่องจากกรณีการใช้งาน Web 3 ที่มีจำนวนตัวเลขเพิ่มขึ้นนั้น ส่วนใหญ่แล้วเกี่ยวข้องกับข้อมูลที่มีความละเอียดอ่อนมากๆ ส่งผลให้การเปิดกว้างของ Blockchain นั้นเป็นปัญหาไปด้วยเช่นเดียวกัน
สาเหตุหลักๆ มาจาก 2 ข้อ
Exclusive: การชำระเงิน, การโหวตต่างๆ, เวชทะเบียน, การระบุตัวตนแบบ Decentralized และกรณีการใช้งานอื่นๆอีกมากมายนับไม่ถ้วนที่จำเป็นต้องมีการเก็บรักษาความลับ ซึ่งเมื่อขอบเขตของBlockchain เติบโตขึ้น การที่ไม่มีวิธีการแก้ปัญหาหรือการเข้ารหัสที่ดีมากพอ อาจจะถูกจู่โจมและต้องทำการประนีประนอมเพื่อเก็บรักษาความลับของข้อมูลนั้น
Security: ด้วยความโปร่งใสของข้อมูลบน Blockchain ถือเป็นสิ่งนึงที่ช่วยให้คนที่ประสงค์ร้ายนั้น สามารถระบุเป้าหมายผู้ใช้งานนั้นๆได้ง่ายมาก ซึ่งสิ่งนี้นำไปสู่การสูญเสียเงินนับพันล้านจากการโจมตีแบบ Phishing และกลยุทธ์อื่นๆ เช่น การสกัด MEV (Maximal extractable value)
ถึงแม้ว่าการเข้ารหัสข้อมูลในพื้นที่ Web2 จะเป็นมาตรฐานที่เป็นที่ยอมรับ แต่ดูเหมือนว่า “การขาดการเข้ารหัส” สำหรับข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลที่ละเอียดอ่อนใน Web3 นั้นยังคงเติบโตและพัฒนาอยู่เรื่อยๆ เพื่อขยายอุตสาหกรรมไปข้างหน้า ความเป็นส่วนตัวจะต้องเป็นส่วนสำคัญของบล็อคเชน ซึ่งหมายความว่าความสามารถในการเข้ารหัสข้อมูลและการคำนวณควรเป็นคุณสมบัติหลักของบล็อคเชนทั้งหมด
How your data is protected today
จะเห็นว่าข้อมูลของเรานั้นจะโดน Decrypted (ถอดรหัส) ในระหว่างการประมวลผล แล้วจึงจะ Encrypted (เข้ารหัส) ก่อนจะกลับมาหาเรา ซึ่งคนที่ทำ FHE มองว่าข้อมูลของเรายังคงสามารถโดนขโมยไปได้เพราะว่าไม่ได้ถูก Encrypted (เข้ารหัส) ระหว่างกำลังประมวลผล
Source : IBM Security — 2023 report
จากข้อมูลของ IBM Security พบว่า
เปอร์เซ็นต์ของการละเมิดที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลที่จัดเก็บไว้ในระบบคลาวด์สูงถึง 85%
ค่าใช้จ่ายรวมโดยเฉลี่ยทั่วโลกของการละเมิดข้อมูลในปี 2023 สูงถึง 4.45 ล้านดอล
เวลาเฉลี่ยที่บริษัทใช้ในการระบุการละเมิดข้อมูลประมาณ 277 วัน
ข้อมูลด้านการดูแลสุขภาพถูกละเมิดมากกว่า 500 รายการ
ซึ่งจากทั้งหมดนั้น ทำให้คนกลุ่มนึงเชื่อว่าการเข้ารหัสแบบ Homomorphic อย่างสมบูรณ์ หรือเรียกสั้นๆ ว่า FHE นั้นจะเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยให้สามารถประมวลผลข้อมูลได้โดยไม่ต้องถอดรหัส ซึ่งหมายความว่าบริษัทหรือบุคคลต่างๆ สามารถนำเสนอบริการของตนได้โดยไม่ต้องเห็นข้อมูลผู้ใช้ และผู้ใช้จะไม่มีวันสังเกตเห็นความแตกต่างในการทำงาน
ด้วยข้อมูลที่เข้ารหัสทั้งระหว่างการส่งและระหว่างการประมวลผล ทุกสิ่งที่เราทำทางออนไลน์นั้นจะสามารถถูกเข้ารหัสตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง ไม่ใช่แค่การส่งข้อความ
และด้วยการเข้ารหัส Homomorphic นั้น ทำให้เราสามารถใช้บริการออนไลน์ที่เราชื่นชอบได้โดยไม่ต้องเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลใดๆ
จากมุมมองของผู้ใช้งาน บริการจะไม่เปลี่ยนแปลง: เราสามารถใช้งานได้เหมือนเช่นเคย แต่จากมุมมองของเซิร์ฟเวอร์ ทุกอย่างได้รับการเข้ารหัส ไม่มีบริษัท รัฐบาล หรือแฮ็กเกอร์คนใดที่สามารถเห็นข้อมูลของคุณได้
ซึ่งล่าสุดนั้นกลุ่มที่ทำ FHE เริ่มมีหลายเจ้าระดมทุน หลักๆที่น่าสนใจมีดังนี้
3.1 ZAMA Raises ไปได้ 73 ล้านดอล ใน Series A จาก Multicoin Capital และอื่นๆ
Source : https://www.theblock.co/post/280974/zama-funding-cryptography-company-multicoin-capital-others
3.2 Fhenix ระดมทุนได้ 7 ล้านดอลใน Seed round นำโดย Multicoin Captical
และมีการร่วมมือกับ Eigen Layer ในการพัฒนา FHE
3.3 Privasea ระดมทุนได้ 5 ล้านดอล และมี Okx venture กับ Binance labs ลงทุนด้วย
ด้วยการระดมทุนได้สูงระดับนี้ ทำให้ FHE น่าจะเป็นหนึ่งในโปรเจค Top Tier ที่น่าสนใจและน่าจับตามองที่สุดในปี 2024 เลยก็เป็นได้
ทางด้านการแพทย์
Source : https://huggingface.co/spaces/zama-fhe/encrypted_health_prediction
ลองนึกภาพการรู้ล่วงหน้าว่าเราต้องทำอะไรเพื่อรักษาสุขภาพให้แข็งแรงตลอดชีวิต สิ่งนี้เป็นไปได้มากขึ้นด้วย AI แต่ว่าเราจำเป็นต้องแบ่งปันข้อมูลสุขภาพทั้งหมด — ทุกอย่างตั้งแต่ DNA ไปจนถึงประวัติการรักษาพยาบาลไปจนถึงนิสัยการใช้ชีวิตของคุณ ซึ่งด้วย FHE คุณสามารถส่งข้อมูลทั้งหมดนี้ไปพร้อมกับการเข้ารหัส และ AI จะตอบสนองด้วยคำแนะนำด้านสุขภาพที่เข้ารหัสซึ่งคุณเพียงผู้เดียวเท่านั้นที่สามารถมองเห็นได้
การจดจำใบหน้า
การจดจำใบหน้าเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ในชีวิตประจำวันของเราแล้ว เราใช้การจดจำใบหน้าเพื่อเข้าไปในอาคาร ปลดล็อกโทรศัพท์ แท็กบุคคลในรูปภาพ และในไม่ช้าก็ลงชื่อเข้าใช้เว็บไซต์ได้ทุกที่ อย่างไรก็ตาม การดำเนินการนี้กำหนดให้บุคคลอื่นต้องมีลายนิ้วมือไบโอเมตริกซ์ของคุณ ซึ่งสามารถมีคนสวมรอยเป็นคุณได้ ด้วย FHE คุณสามารถตรวจสอบตัวเองได้อย่างปลอดภัย โดยไม่มีใครสามารถขโมยข้อมูลไบโอเมตริกซ์ของคุณได้
Smart Contract ที่สามารถเป็นความลับได้
จากการออกแบบ Blockchain นั้นเป็นแบบสาธารณะ ซึ่งหมายความว่าข้อมูลผู้ใช้ทั้งหมดที่ไหลเข้าสู่แอปพลิเคชัน web3 จะปรากฏให้คนทั้งโลกมองเห็นได้ แต่ด้วย FHE เราสามารถเปิดใช้งานสัญญาอัจฉริยะส่วนตัวได้ โดยที่อินพุตและเอาท์พุตได้รับการเข้ารหัสตั้งแต่ต้นจนจบ ซึ่งหมายความว่าเราสามารถสร้าง Dapp ที่ใช้ข้อมูลส่วนบุคคลที่ละเอียดอ่อนได้อย่างปลอดภัย ลองนึกถึงข้อมูลประจำตัวแบบออนไลน์ Metadata, NFT ส่วนตัวของเรา ที่ไม่ต้องการให้ใครรู้
แล้ว FHE เปลี่ยนอะไรได้อีก
FHE สามารถเปลี่ยนโลกของ Internet ได้เช่นเดียวกัน
เมื่อสมัยก่อน เวลาเราเข้าเว็บไซต์ เราเข้าถึงผ่านที่อยู่ HTTP ซึ่งไม่มีการเข้ารหัสใดๆ และใครๆ ก็สามารถฟังสิ่งที่คุณส่งทางออนไลน์ได้
จากนั้นก็มาถึง HTTPS ซึ่งเข้ารหัสข้อมูลระหว่างทาง แต่ก็ยังสามารถโดนถอดรหัสได้อยู่ดีในขณะที่ดำเนินการ
ซึ่งผู้ทำ FHE นั้นจะเปิดใช้งานอินเทอร์เน็ตโปรโตคอลใหม่ที่เรียกว่า HTTPZ ซึ่งทุกอย่างได้รับการเข้ารหัสตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง
ความเป็นส่วนตัวจะไม่สำคัญอีกต่อไป ไม่ใช่เพราะมันไม่สำคัญ แต่เพราะมันรับประกันได้ด้วยการออกแบบในอินเทอร์เน็ตนั่นเอง
ทีมงานของแต่ละ Project นั้นบางตัวก็มี Demo ให้ทดลองใช้งานกัน แต่คาดว่าตัวเต็มจะเปิดตัวในเร็วๆนี้
โดยรวมนั้น FHE ถือว่าเป็น Concept ที่น่าสนใจเลยทีเดียว ด้วยการที่นำเอาความเป็นส่วนตัวซึ่งตรงข้ามกับความโปร่งใสของ Blockchain มาพัฒนาต่อยอด ทำให้ FHE น่าจะเป็นหนึ่งใน Project ที่จะสามารถแก้ปัญหาเรื่องความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้งานที่ไม่ว่าเป็นเรื่องของความปลอดภัย การโจรกรรม และอื่นๆ
ท่านที่สนใจศึกษา Project FHE เพิ่มเติม สามารถดูรายละเอียดได้
Link ข้างล่าง
Zama
Twitter | Discord | Website |
Fhenix
Twitter | Discord | Website |
Privasea
Twitter | Discord | Website |
NZ Research
Medium: NZ Research
Twitter: NZ Research
Paragraph: https://paragraph.xyz/@nzresearch
Website: https://nzlab.co/
ช่วงนี้เราเริ่มจะได้เห็นคนพูดถึงเรื่อง FHE กัน ว่าแต่ FHE มันคืออะไรละ แล้วมันทำอะไรได้ จะมีประโยชน์อะไรกับเราด้านไหนบ้าง วันนี้ NZ จะพาไปแนะนำให้รู้จักกับ FHE ครับ
เป็นที่ค่อนข้างชัดเจนว่าหลายๆคนมองว่า Web 3 นี้คืออนาคตของพวกเขา แต่ว่าในเรื่องของความโปร่งใสโดยธรรมชาติของ Blockchain นั้น ทำให้เกิดความท้าทายที่ขัดขวางเส้นทางการเจริญเติบโตของอุตสาหกรรมนี้ เนื่องจากกรณีการใช้งาน Web 3 ที่มีจำนวนตัวเลขเพิ่มขึ้นนั้น ส่วนใหญ่แล้วเกี่ยวข้องกับข้อมูลที่มีความละเอียดอ่อนมากๆ ส่งผลให้การเปิดกว้างของ Blockchain นั้นเป็นปัญหาไปด้วยเช่นเดียวกัน
สาเหตุหลักๆ มาจาก 2 ข้อ
Exclusive: การชำระเงิน, การโหวตต่างๆ, เวชทะเบียน, การระบุตัวตนแบบ Decentralized และกรณีการใช้งานอื่นๆอีกมากมายนับไม่ถ้วนที่จำเป็นต้องมีการเก็บรักษาความลับ ซึ่งเมื่อขอบเขตของBlockchain เติบโตขึ้น การที่ไม่มีวิธีการแก้ปัญหาหรือการเข้ารหัสที่ดีมากพอ อาจจะถูกจู่โจมและต้องทำการประนีประนอมเพื่อเก็บรักษาความลับของข้อมูลนั้น
Security: ด้วยความโปร่งใสของข้อมูลบน Blockchain ถือเป็นสิ่งนึงที่ช่วยให้คนที่ประสงค์ร้ายนั้น สามารถระบุเป้าหมายผู้ใช้งานนั้นๆได้ง่ายมาก ซึ่งสิ่งนี้นำไปสู่การสูญเสียเงินนับพันล้านจากการโจมตีแบบ Phishing และกลยุทธ์อื่นๆ เช่น การสกัด MEV (Maximal extractable value)
ถึงแม้ว่าการเข้ารหัสข้อมูลในพื้นที่ Web2 จะเป็นมาตรฐานที่เป็นที่ยอมรับ แต่ดูเหมือนว่า “การขาดการเข้ารหัส” สำหรับข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลที่ละเอียดอ่อนใน Web3 นั้นยังคงเติบโตและพัฒนาอยู่เรื่อยๆ เพื่อขยายอุตสาหกรรมไปข้างหน้า ความเป็นส่วนตัวจะต้องเป็นส่วนสำคัญของบล็อคเชน ซึ่งหมายความว่าความสามารถในการเข้ารหัสข้อมูลและการคำนวณควรเป็นคุณสมบัติหลักของบล็อคเชนทั้งหมด
How your data is protected today
จะเห็นว่าข้อมูลของเรานั้นจะโดน Decrypted (ถอดรหัส) ในระหว่างการประมวลผล แล้วจึงจะ Encrypted (เข้ารหัส) ก่อนจะกลับมาหาเรา ซึ่งคนที่ทำ FHE มองว่าข้อมูลของเรายังคงสามารถโดนขโมยไปได้เพราะว่าไม่ได้ถูก Encrypted (เข้ารหัส) ระหว่างกำลังประมวลผล
Source : IBM Security — 2023 report
จากข้อมูลของ IBM Security พบว่า
เปอร์เซ็นต์ของการละเมิดที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลที่จัดเก็บไว้ในระบบคลาวด์สูงถึง 85%
ค่าใช้จ่ายรวมโดยเฉลี่ยทั่วโลกของการละเมิดข้อมูลในปี 2023 สูงถึง 4.45 ล้านดอล
เวลาเฉลี่ยที่บริษัทใช้ในการระบุการละเมิดข้อมูลประมาณ 277 วัน
ข้อมูลด้านการดูแลสุขภาพถูกละเมิดมากกว่า 500 รายการ
ซึ่งจากทั้งหมดนั้น ทำให้คนกลุ่มนึงเชื่อว่าการเข้ารหัสแบบ Homomorphic อย่างสมบูรณ์ หรือเรียกสั้นๆ ว่า FHE นั้นจะเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยให้สามารถประมวลผลข้อมูลได้โดยไม่ต้องถอดรหัส ซึ่งหมายความว่าบริษัทหรือบุคคลต่างๆ สามารถนำเสนอบริการของตนได้โดยไม่ต้องเห็นข้อมูลผู้ใช้ และผู้ใช้จะไม่มีวันสังเกตเห็นความแตกต่างในการทำงาน
ด้วยข้อมูลที่เข้ารหัสทั้งระหว่างการส่งและระหว่างการประมวลผล ทุกสิ่งที่เราทำทางออนไลน์นั้นจะสามารถถูกเข้ารหัสตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง ไม่ใช่แค่การส่งข้อความ
และด้วยการเข้ารหัส Homomorphic นั้น ทำให้เราสามารถใช้บริการออนไลน์ที่เราชื่นชอบได้โดยไม่ต้องเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลใดๆ
จากมุมมองของผู้ใช้งาน บริการจะไม่เปลี่ยนแปลง: เราสามารถใช้งานได้เหมือนเช่นเคย แต่จากมุมมองของเซิร์ฟเวอร์ ทุกอย่างได้รับการเข้ารหัส ไม่มีบริษัท รัฐบาล หรือแฮ็กเกอร์คนใดที่สามารถเห็นข้อมูลของคุณได้
ซึ่งล่าสุดนั้นกลุ่มที่ทำ FHE เริ่มมีหลายเจ้าระดมทุน หลักๆที่น่าสนใจมีดังนี้
3.1 ZAMA Raises ไปได้ 73 ล้านดอล ใน Series A จาก Multicoin Capital และอื่นๆ
Source : https://www.theblock.co/post/280974/zama-funding-cryptography-company-multicoin-capital-others
3.2 Fhenix ระดมทุนได้ 7 ล้านดอลใน Seed round นำโดย Multicoin Captical
และมีการร่วมมือกับ Eigen Layer ในการพัฒนา FHE
3.3 Privasea ระดมทุนได้ 5 ล้านดอล และมี Okx venture กับ Binance labs ลงทุนด้วย
ด้วยการระดมทุนได้สูงระดับนี้ ทำให้ FHE น่าจะเป็นหนึ่งในโปรเจค Top Tier ที่น่าสนใจและน่าจับตามองที่สุดในปี 2024 เลยก็เป็นได้
ทางด้านการแพทย์
Source : https://huggingface.co/spaces/zama-fhe/encrypted_health_prediction
ลองนึกภาพการรู้ล่วงหน้าว่าเราต้องทำอะไรเพื่อรักษาสุขภาพให้แข็งแรงตลอดชีวิต สิ่งนี้เป็นไปได้มากขึ้นด้วย AI แต่ว่าเราจำเป็นต้องแบ่งปันข้อมูลสุขภาพทั้งหมด — ทุกอย่างตั้งแต่ DNA ไปจนถึงประวัติการรักษาพยาบาลไปจนถึงนิสัยการใช้ชีวิตของคุณ ซึ่งด้วย FHE คุณสามารถส่งข้อมูลทั้งหมดนี้ไปพร้อมกับการเข้ารหัส และ AI จะตอบสนองด้วยคำแนะนำด้านสุขภาพที่เข้ารหัสซึ่งคุณเพียงผู้เดียวเท่านั้นที่สามารถมองเห็นได้
การจดจำใบหน้า
การจดจำใบหน้าเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ในชีวิตประจำวันของเราแล้ว เราใช้การจดจำใบหน้าเพื่อเข้าไปในอาคาร ปลดล็อกโทรศัพท์ แท็กบุคคลในรูปภาพ และในไม่ช้าก็ลงชื่อเข้าใช้เว็บไซต์ได้ทุกที่ อย่างไรก็ตาม การดำเนินการนี้กำหนดให้บุคคลอื่นต้องมีลายนิ้วมือไบโอเมตริกซ์ของคุณ ซึ่งสามารถมีคนสวมรอยเป็นคุณได้ ด้วย FHE คุณสามารถตรวจสอบตัวเองได้อย่างปลอดภัย โดยไม่มีใครสามารถขโมยข้อมูลไบโอเมตริกซ์ของคุณได้
Smart Contract ที่สามารถเป็นความลับได้
จากการออกแบบ Blockchain นั้นเป็นแบบสาธารณะ ซึ่งหมายความว่าข้อมูลผู้ใช้ทั้งหมดที่ไหลเข้าสู่แอปพลิเคชัน web3 จะปรากฏให้คนทั้งโลกมองเห็นได้ แต่ด้วย FHE เราสามารถเปิดใช้งานสัญญาอัจฉริยะส่วนตัวได้ โดยที่อินพุตและเอาท์พุตได้รับการเข้ารหัสตั้งแต่ต้นจนจบ ซึ่งหมายความว่าเราสามารถสร้าง Dapp ที่ใช้ข้อมูลส่วนบุคคลที่ละเอียดอ่อนได้อย่างปลอดภัย ลองนึกถึงข้อมูลประจำตัวแบบออนไลน์ Metadata, NFT ส่วนตัวของเรา ที่ไม่ต้องการให้ใครรู้
แล้ว FHE เปลี่ยนอะไรได้อีก
FHE สามารถเปลี่ยนโลกของ Internet ได้เช่นเดียวกัน
เมื่อสมัยก่อน เวลาเราเข้าเว็บไซต์ เราเข้าถึงผ่านที่อยู่ HTTP ซึ่งไม่มีการเข้ารหัสใดๆ และใครๆ ก็สามารถฟังสิ่งที่คุณส่งทางออนไลน์ได้
จากนั้นก็มาถึง HTTPS ซึ่งเข้ารหัสข้อมูลระหว่างทาง แต่ก็ยังสามารถโดนถอดรหัสได้อยู่ดีในขณะที่ดำเนินการ
ซึ่งผู้ทำ FHE นั้นจะเปิดใช้งานอินเทอร์เน็ตโปรโตคอลใหม่ที่เรียกว่า HTTPZ ซึ่งทุกอย่างได้รับการเข้ารหัสตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง
ความเป็นส่วนตัวจะไม่สำคัญอีกต่อไป ไม่ใช่เพราะมันไม่สำคัญ แต่เพราะมันรับประกันได้ด้วยการออกแบบในอินเทอร์เน็ตนั่นเอง
ทีมงานของแต่ละ Project นั้นบางตัวก็มี Demo ให้ทดลองใช้งานกัน แต่คาดว่าตัวเต็มจะเปิดตัวในเร็วๆนี้
โดยรวมนั้น FHE ถือว่าเป็น Concept ที่น่าสนใจเลยทีเดียว ด้วยการที่นำเอาความเป็นส่วนตัวซึ่งตรงข้ามกับความโปร่งใสของ Blockchain มาพัฒนาต่อยอด ทำให้ FHE น่าจะเป็นหนึ่งใน Project ที่จะสามารถแก้ปัญหาเรื่องความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้งานที่ไม่ว่าเป็นเรื่องของความปลอดภัย การโจรกรรม และอื่นๆ
ท่านที่สนใจศึกษา Project FHE เพิ่มเติม สามารถดูรายละเอียดได้
Link ข้างล่าง
Zama
Twitter | Discord | Website |
Fhenix
Twitter | Discord | Website |
Privasea
Twitter | Discord | Website |
NZ Research
Medium: NZ Research
Twitter: NZ Research
Paragraph: https://paragraph.xyz/@nzresearch
Website: https://nzlab.co/
No activity yet