RECAP MARKET ĐẦU THÁNG 1/2026

Đợt đầu hàng lớn nhất của các thợ đào Bitcoin kể từ năm 2021 đang diễn ra ngay lúc này.

Tình hình càng bị đẩy mạnh khi các công ty đào lớn như IREN và Hut8 chuyển hướng sang mảng AI compute như phân tích trong các buổi market update về Bitcoin minning trước đay.

→ Hien tại máy đào không bị tắt hẳn như các chu kỳ trước. Vẫn tận dụng được → dự phóng cần nhiều thời gian hơn để tìm vùng đáy.

Điều này không có gì bất ngờ, vì hiện tại AI compute mang lại lợi suất cao hơn so với đào Bitcoin, và họ đơn giản là đang tối ưu hóa lợi nhuận trên vốn đầu tư (capex).

Vậy điều này có ý nghĩa gì với Bitcoin?

Hashrate của Bitcoin từng giảm mạnh từ đỉnh trước đây, âm 50% sau lệnh cấm đào tại Trung Quốc năm 2021. Khi đó, giá Bitcoin giảm từ $64K xuống $29K, nhưng chỉ trong vòng 5 tháng đã quay lại mức $69K.

Những thợ đào còn trụ lại trở chắc chắn dễ thở và có lợi nhuận cao hơn, hashrate dần phục hồi.

Đây chính là minh chứng kinh điển cho lý thuyết trò chơi của Bitcoin mà mình vẫn đề cập nhiều lần: mạng lưới tự điều chỉnh và cuối cùng vẫn duy trì được tính sinh lời.

Quay lại phân tích options insight hồi đầu tháng 12 (Sorry mn, phần này mình quên không up - giờ đã out date nên ở đây đang bị khuyết - thực tế mình đã biên bài từ trước):

→ $28B BTC đáo hạn ngày 30/1/2026 max pain ở $87K

→ Xu hướng chuyển đổi máy đào sang compute phục vụ AI

Nhận định giá $BTC phục hồi về vùng +-$95K và giảm về vùng $75K-$80K đã và đang diễn ra. Đây sẽ là vùng giá giao dịch trong một thời gian nữa cho đến khi có thêm tín hiệu từ market.

Trong khi đó thì Strategy (MSTR) đã tích lũy khoảng 37.215 BTC trong tháng 1, mua rất mạnh tay 22.305 BTC với giá trị ~$2,13B. Đây là lần mua lẻ lớn nhất của họ kể từ tháng 7/2025, nâng tổng lượng nắm giữ lên 700.000+ BTC.

Đáng chú ý, toàn bộ lô mua này được tài trợ hoàn toàn thông qua phát hành cổ phiếu theo cơ chế At-The-Market (ATM), thay vì phát hành trái phiếu chuyển đổi, phù hợp với chiến lược dài hạn của họ nhằm gia tăng lượng BTC trên mỗi cổ phiếu.

Tuy nhiên, ở nửa sau của tháng 1, bối cảnh vĩ mô risk-off cùng với hơn $1,2B dòng vốn rút ròng khỏi ETF mỗi tuần đã làm suy yếu đáng kể tác động của Strategy lên biên nhu cầu.

Điều đáng chú ý là hai nguồn lực này thể hiện hành vi rất khác nhau: dòng tiền ETF nhạy cảm với xu hướng giá, trong khi MSTR vẫn tiếp tục tích lũy có chiến lược, gần như không phụ thuộc vào biến động giá.

→ 2 chỉ số này không còn giá trị nhiều trong bối cảnh hiện tại.

VĨ MÔ VẪN BẤT ỔN ĐẦU NĂM

Cần lưu ý: Q1 - Doanh nghiệp phải Báo cáo tài chính năm + Đóng thuế = Market cầm chừng.

Gần đây, khi quan sát thị trường mình thấy có 2 mảnh ghép tưởng rời rạc nhưng thực ra lại liên kết với nhau khá chặt:

[1] cấu trúc của thị trường bạc

[2] những căng thẳng đang âm ỉ trong thị trường funding ngắn hạn

Ở phía thị trường bạc, rủi ro cấu trúc đang dần lộ diện.

- Nhiều ngân hàng lớn đã build các vị thế short trên thị trường tài chính với quy mô rất lớn

- Trong khi lượng bạc vật chất họ thực sự nắm giữ lại không tương xứng

Trong môi trường giá bạc thấp và thanh khoản dồi dào trước đây, cấu trúc này vẫn chạy ổn, vì phần lớn vị thế short chỉ được đóng hoặc roll qua các kỳ hạn, gần như không phát sinh nhu cầu giao bạc thật.

Nhưng khi giá bạc bắt đầu tăng và nhu cầu nhận bạc vật chất xuất hiện, sự mất cân đối này bắt đầu lộ rõ. Mình thấy một số bank đã phải chủ động gom thêm bạc thật để phòng thủ cho các vị thế short còn tồn đọng.

Nhìn vào dữ liệu delivery, có thể thấy hành vi giữa các bank lớn không hề đồng thuận: có bên bị ép giao bạc, trong khi có bên lại chủ động nhận hàng với khối lượng lớn.

Trong cơ chế của CME, issued phản ánh áp lực bên short phải giao bạc, stopped cho thấy nhu cầu chủ động nhận bạc từ phía long, còn delivery là quá trình chuyển giao vật chất giữa hai bên. Việc issued và stopped cùng nổi lên cho mình cảm giác rằng thị trường bạc đang dần rời xa trạng thái thuần giấy.

Điểm đáng suy nghĩ nhất là quy mô.

- Sản lượng bạc khai thác toàn cầu mỗi năm chỉ khoảng 800M ounce

- Trong khi net short ước tính của các ngân hàng lớn lên tới khoảng 4,4B ounce → tức hơn 5x sản lượng khai thác hàng năm

→ Điều này cho thấy thị trường tài chính bạc đã phình ra rất mạnh so với thị trường vật chất, và vì thế cực kỳ nhạy cảm nếu nhu cầu nhận bạc thật tiếp tục tăng.

Song song với đó, ở một mặt trận khác của hệ thống tài chính, những dấu hiệu căng thẳng rất rõ trong thị trường funding. Ngay trước thềm năm mới, Fed New York đã phải bơm tới 74,6B USD repo chỉ trong một ngày.

Đây không còn là hiện tượng kỹ thuật thông thường. Cả năm gần như không cần repo đáng kể, nhưng từ cuối Q4 thanh khoản bắt đầu căng dần và bung ra mạnh nhất đúng ngày 31/12, cũng là thời điểm nhạy cảm nhất của hệ thống.

Điều này phản ánh việc các ngân hàng và primary dealers đồng loạt co bảng cân đối vào cuối năm, khiến dòng tiền ngắn hạn gần như bị đóng băng, dù tài sản thế chấp vẫn là Treasury và MBS chất lượng cao.

Việc Fed phải cấp repo theo cơ chế full allotment cho thấy họ gần như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc ưu tiên ổn định funding bằng mọi giá.

Điều đáng chú ý hơn nữa là phần lớn lượng repo lại tập trung vào Mortgage-Backed Securities.

- Điều đó cho thấy chính khu vực kém thanh khoản nhất của thị trường đang chịu áp lực lớn nhất.

- Nếu không có can thiệp kịp thời, repo rate và SOFR hoàn toàn có thể biến động mạnh, và rủi ro rất dễ lan sang các thị trường khác.

Khi đặt hai câu chuyện này cạnh nhau, một điểm chung khá rõ: hệ thống đang vận hành ổn chủ yếu nhờ thanh khoản TRỰC TIẾP, chứ không hẳn nhờ cấu trúc lành mạnh.

Cả thị trường bạc lẫn thị trường funding đều cho thấy dấu hiệu rằng khi nhu cầu vật chất hoặc nhu cầu tiền mặt thực sự xuất hiện, những mất cân đối tích tụ từ trước sẽ lộ ra rất nhanh.

→ Trong ngắn hạn, mình nghiêng về kịch bản mọi thứ vẫn được giữ ổn → giá bạc có thể đi ngang, funding được Fed chống đỡ.

→ Nhưng trong trung hạn, nếu delivery bạc tiếp tục cao hoặc căng thẳng funding không sớm hạ nhiệt, thì mình cho rằng thị trường sẽ buộc phải điều chỉnh để phản ánh lại thực tế cung-cầu và thanh khoản.

Dù chưa phải khủng hoảng hệ thống, nhưng đây là một lời cảnh báo khá rõ: rủi ro nằm nhiều ở cấu trúc, chứ không nằm trên bề mặt giá.

Như vậy từ [1][2] ở đây chúng ta cần tiếp tục cẩn trọng trong đầu tư các thị trường rủi ro như BTC, vì đâu là thị trường thuần thanh khoản. Khi marcro đang thiếu hụt lượng thanh khoản trực tiếp và thông tin bơm tiền → mọi người thường nghĩ là nó sẽ chảy vào crypto, nhưng bản chất việc bơm tiền thời điểm nhạy cảm này chủ yếu để chữa cháy thị trường vĩ mô thôi.

RECAP MARKET ĐẦU THÁNG 1/2026

Đợt đầu hàng lớn nhất của các thợ đào Bitcoin kể từ năm 2021 đang diễn ra ngay lúc này.

Tình hình càng bị đẩy mạnh khi các công ty đào lớn như IREN và Hut8 chuyển hướng sang mảng AI compute như phân tích trong các buổi market update về Bitcoin minning trước đay.

→ Hien tại máy đào không bị tắt hẳn như các chu kỳ trước. Vẫn tận dụng được → dự phóng cần nhiều thời gian hơn để tìm vùng đáy.

Điều này không có gì bất ngờ, vì hiện tại AI compute mang lại lợi suất cao hơn so với đào Bitcoin, và họ đơn giản là đang tối ưu hóa lợi nhuận trên vốn đầu tư (capex).

Vậy điều này có ý nghĩa gì với Bitcoin?

Hashrate của Bitcoin từng giảm mạnh từ đỉnh trước đây, âm 50% sau lệnh cấm đào tại Trung Quốc năm 2021. Khi đó, giá Bitcoin giảm từ $64K xuống $29K, nhưng chỉ trong vòng 5 tháng đã quay lại mức $69K.

Những thợ đào còn trụ lại trở chắc chắn dễ thở và có lợi nhuận cao hơn, hashrate dần phục hồi.

Đây chính là minh chứng kinh điển cho lý thuyết trò chơi của Bitcoin mà mình vẫn đề cập nhiều lần: mạng lưới tự điều chỉnh và cuối cùng vẫn duy trì được tính sinh lời.

Quay lại phân tích options insight hồi đầu tháng 12 (Sorry mn, phần này mình quên không up - giờ đã out date nên ở đây đang bị khuyết - thực tế mình đã biên bài từ trước):

→ $28B BTC đáo hạn ngày 30/1/2026 max pain ở $87K

→ Xu hướng chuyển đổi máy đào sang compute phục vụ AI

Nhận định giá $BTC phục hồi về vùng +-$95K và giảm về vùng $75K-$80K đã và đang diễn ra. Đây sẽ là vùng giá giao dịch trong một thời gian nữa cho đến khi có thêm tín hiệu từ market.

Trong khi đó thì Strategy (MSTR) đã tích lũy khoảng 37.215 BTC trong tháng 1, mua rất mạnh tay 22.305 BTC với giá trị ~$2,13B. Đây là lần mua lẻ lớn nhất của họ kể từ tháng 7/2025, nâng tổng lượng nắm giữ lên 700.000+ BTC.

Đáng chú ý, toàn bộ lô mua này được tài trợ hoàn toàn thông qua phát hành cổ phiếu theo cơ chế At-The-Market (ATM), thay vì phát hành trái phiếu chuyển đổi, phù hợp với chiến lược dài hạn của họ nhằm gia tăng lượng BTC trên mỗi cổ phiếu.

Tuy nhiên, ở nửa sau của tháng 1, bối cảnh vĩ mô risk-off cùng với hơn $1,2B dòng vốn rút ròng khỏi ETF mỗi tuần đã làm suy yếu đáng kể tác động của Strategy lên biên nhu cầu.

Điều đáng chú ý là hai nguồn lực này thể hiện hành vi rất khác nhau: dòng tiền ETF nhạy cảm với xu hướng giá, trong khi MSTR vẫn tiếp tục tích lũy có chiến lược, gần như không phụ thuộc vào biến động giá.

→ 2 chỉ số này không còn giá trị nhiều trong bối cảnh hiện tại.

VĨ MÔ VẪN BẤT ỔN ĐẦU NĂM

Cần lưu ý: Q1 - Doanh nghiệp phải Báo cáo tài chính năm + Đóng thuế = Market cầm chừng.

Gần đây, khi quan sát thị trường mình thấy có 2 mảnh ghép tưởng rời rạc nhưng thực ra lại liên kết với nhau khá chặt:

[1] cấu trúc của thị trường bạc

[2] những căng thẳng đang âm ỉ trong thị trường funding ngắn hạn

Ở phía thị trường bạc, rủi ro cấu trúc đang dần lộ diện.

- Nhiều ngân hàng lớn đã build các vị thế short trên thị trường tài chính với quy mô rất lớn

- Trong khi lượng bạc vật chất họ thực sự nắm giữ lại không tương xứng

Trong môi trường giá bạc thấp và thanh khoản dồi dào trước đây, cấu trúc này vẫn chạy ổn, vì phần lớn vị thế short chỉ được đóng hoặc roll qua các kỳ hạn, gần như không phát sinh nhu cầu giao bạc thật.

Nhưng khi giá bạc bắt đầu tăng và nhu cầu nhận bạc vật chất xuất hiện, sự mất cân đối này bắt đầu lộ rõ. Mình thấy một số bank đã phải chủ động gom thêm bạc thật để phòng thủ cho các vị thế short còn tồn đọng.

Nhìn vào dữ liệu delivery, có thể thấy hành vi giữa các bank lớn không hề đồng thuận: có bên bị ép giao bạc, trong khi có bên lại chủ động nhận hàng với khối lượng lớn.

Trong cơ chế của CME, issued phản ánh áp lực bên short phải giao bạc, stopped cho thấy nhu cầu chủ động nhận bạc từ phía long, còn delivery là quá trình chuyển giao vật chất giữa hai bên. Việc issued và stopped cùng nổi lên cho mình cảm giác rằng thị trường bạc đang dần rời xa trạng thái thuần giấy.

Điểm đáng suy nghĩ nhất là quy mô.

- Sản lượng bạc khai thác toàn cầu mỗi năm chỉ khoảng 800M ounce

- Trong khi net short ước tính của các ngân hàng lớn lên tới khoảng 4,4B ounce → tức hơn 5x sản lượng khai thác hàng năm

→ Điều này cho thấy thị trường tài chính bạc đã phình ra rất mạnh so với thị trường vật chất, và vì thế cực kỳ nhạy cảm nếu nhu cầu nhận bạc thật tiếp tục tăng.

Song song với đó, ở một mặt trận khác của hệ thống tài chính, những dấu hiệu căng thẳng rất rõ trong thị trường funding. Ngay trước thềm năm mới, Fed New York đã phải bơm tới 74,6B USD repo chỉ trong một ngày.

Đây không còn là hiện tượng kỹ thuật thông thường. Cả năm gần như không cần repo đáng kể, nhưng từ cuối Q4 thanh khoản bắt đầu căng dần và bung ra mạnh nhất đúng ngày 31/12, cũng là thời điểm nhạy cảm nhất của hệ thống.

Điều này phản ánh việc các ngân hàng và primary dealers đồng loạt co bảng cân đối vào cuối năm, khiến dòng tiền ngắn hạn gần như bị đóng băng, dù tài sản thế chấp vẫn là Treasury và MBS chất lượng cao.

Việc Fed phải cấp repo theo cơ chế full allotment cho thấy họ gần như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc ưu tiên ổn định funding bằng mọi giá.

Điều đáng chú ý hơn nữa là phần lớn lượng repo lại tập trung vào Mortgage-Backed Securities.

- Điều đó cho thấy chính khu vực kém thanh khoản nhất của thị trường đang chịu áp lực lớn nhất.

- Nếu không có can thiệp kịp thời, repo rate và SOFR hoàn toàn có thể biến động mạnh, và rủi ro rất dễ lan sang các thị trường khác.

Khi đặt hai câu chuyện này cạnh nhau, một điểm chung khá rõ: hệ thống đang vận hành ổn chủ yếu nhờ thanh khoản TRỰC TIẾP, chứ không hẳn nhờ cấu trúc lành mạnh.

Cả thị trường bạc lẫn thị trường funding đều cho thấy dấu hiệu rằng khi nhu cầu vật chất hoặc nhu cầu tiền mặt thực sự xuất hiện, những mất cân đối tích tụ từ trước sẽ lộ ra rất nhanh.

→ Trong ngắn hạn, mình nghiêng về kịch bản mọi thứ vẫn được giữ ổn → giá bạc có thể đi ngang, funding được Fed chống đỡ.

→ Nhưng trong trung hạn, nếu delivery bạc tiếp tục cao hoặc căng thẳng funding không sớm hạ nhiệt, thì mình cho rằng thị trường sẽ buộc phải điều chỉnh để phản ánh lại thực tế cung-cầu và thanh khoản.

Dù chưa phải khủng hoảng hệ thống, nhưng đây là một lời cảnh báo khá rõ: rủi ro nằm nhiều ở cấu trúc, chứ không nằm trên bề mặt giá.

Như vậy từ [1][2] ở đây chúng ta cần tiếp tục cẩn trọng trong đầu tư các thị trường rủi ro như BTC, vì đâu là thị trường thuần thanh khoản. Khi marcro đang thiếu hụt lượng thanh khoản trực tiếp và thông tin bơm tiền → mọi người thường nghĩ là nó sẽ chảy vào crypto, nhưng bản chất việc bơm tiền thời điểm nhạy cảm này chủ yếu để chữa cháy thị trường vĩ mô thôi.