
🚀 Zora – Nền tảng “biến mọi bài đăng thành tài sản” và bước ngoặt của nền kinh tế người sáng tạo
Trong nhiều năm qua, người sáng tạo nội dung (creator) sống trong một nghịch lý: càng tạo giá trị, càng bị nền tảng kiểm soát. Bạn có thể có hàng triệu lượt xem trên YouTube nhưng lại nhận được một khoản doanh thu quảng cáo “hên xui” còn phần lớn lợi nhuận, dữ liệu và quyền kiểm soát chảy về tay nền tảng. 💡 Web3 xuất hiện để thay đổi điều đó. Và Zora đang là một trong những dự án tiên phong, biến mọi hoạt động sáng tạo thành cơ hội kinh tế trực tiếp cho creator.1. Zora là gì?Zora là mạng xã ...

✍️ Tại sao mình chọn Paragraph để viết và chia sẻ về Finance – Web3 – Blockchain?
Khi bắt đầu viết blog về Finance, Web3 và Blockchain, mình đã thử qua nhiều nền tảng:Medium: mạnh về SEO và network nhưng paywall hạn chế người đọc, muốn mở toàn bộ bài cho công chúng thì mất lợi thế kiếm tiền.Substack: email delivery tốt, cộng đồng đông, nhưng chủ yếu tập trung newsletter, không tối ưu cho nội dung onchain và khó tích hợp Web3.Mirror: onchain-first, phù hợp với Web3, nhưng giao diện khó dùng với người mới, thiếu tính năng quản lý nội dung đa dạng, và tốc độ phát triển chậm l...

a16z: Những Nhà Làm Quyền Lực – Tại Sao Quỹ VC Này Vẫn Là "Ông Trùm" Sau 15 Tỷ USD Gọi Vốn Mới?
Sherry Lab biên dịch & tổng hợp từ bài viết sâu sắc của Packy McCormick trên Not Boring – Nguồn cảm hứng cho những ai tin vào tương lai công nghệ, AI và crypto năm 2026
<100 subscribers



🚀 Zora – Nền tảng “biến mọi bài đăng thành tài sản” và bước ngoặt của nền kinh tế người sáng tạo
Trong nhiều năm qua, người sáng tạo nội dung (creator) sống trong một nghịch lý: càng tạo giá trị, càng bị nền tảng kiểm soát. Bạn có thể có hàng triệu lượt xem trên YouTube nhưng lại nhận được một khoản doanh thu quảng cáo “hên xui” còn phần lớn lợi nhuận, dữ liệu và quyền kiểm soát chảy về tay nền tảng. 💡 Web3 xuất hiện để thay đổi điều đó. Và Zora đang là một trong những dự án tiên phong, biến mọi hoạt động sáng tạo thành cơ hội kinh tế trực tiếp cho creator.1. Zora là gì?Zora là mạng xã ...

✍️ Tại sao mình chọn Paragraph để viết và chia sẻ về Finance – Web3 – Blockchain?
Khi bắt đầu viết blog về Finance, Web3 và Blockchain, mình đã thử qua nhiều nền tảng:Medium: mạnh về SEO và network nhưng paywall hạn chế người đọc, muốn mở toàn bộ bài cho công chúng thì mất lợi thế kiếm tiền.Substack: email delivery tốt, cộng đồng đông, nhưng chủ yếu tập trung newsletter, không tối ưu cho nội dung onchain và khó tích hợp Web3.Mirror: onchain-first, phù hợp với Web3, nhưng giao diện khó dùng với người mới, thiếu tính năng quản lý nội dung đa dạng, và tốc độ phát triển chậm l...

a16z: Những Nhà Làm Quyền Lực – Tại Sao Quỹ VC Này Vẫn Là "Ông Trùm" Sau 15 Tỷ USD Gọi Vốn Mới?
Sherry Lab biên dịch & tổng hợp từ bài viết sâu sắc của Packy McCormick trên Not Boring – Nguồn cảm hứng cho những ai tin vào tương lai công nghệ, AI và crypto năm 2026
Stablecoin xuất hiện một cách âm thầm, giống như con ngựa thành Troy trong tiền điện tử.
Từ chỗ chỉ là công cụ giảm biến động giá, chúng đã trở thành hạ tầng cốt lõi của thị trường.
Hiện tại, thị trường stablecoin (dẫn đầu bởi USDT) có nguồn cung lưu hành trên 150 tỷ USD và hơn 350 triệu người dùng. Khối lượng giao dịch thậm chí vượt cả Visa.
Stablecoin không chỉ là tài sản crypto, mà đang hoạt động như một mạng thanh toán toàn cầu.
Chúng đóng vai trò cầu nối giữa tài chính truyền thống và tài chính số:
Trên sàn tập trung (CEX): là phương tiện chính để chuyển đổi giữa tiền pháp định và crypto.
Trong DeFi: là tài sản chuẩn để cung cấp thanh khoản và cho vay.
Trong kiều hối: nhanh và rẻ hơn ngân hàng truyền thống.
Cách giao dịch cũng đã thay đổi:
Trước đây: BTC/ETH hay BNB/ETH chiếm ưu thế.
Nay: BTC/USDT và ETH/USDT chiếm đa số.
Ở Đông Nam Á, Mỹ Latinh: USDT đang được dùng để thanh toán trực tiếp, thay thế USD tiền mặt.
Từ một giải pháp tình thế, stablecoin đã trở thành đơn vị kế toán chung của toàn thị trường crypto.
Sự phát triển nhanh chóng cũng phơi bày 3 hạn chế lớn:
Phí giao dịch cao, khó dự đoán
Khi mạng tắc nghẽn, phí gas có thể cao hơn số tiền chuyển (ví dụ: gửi 10 USD tốn 20 USD phí).
Thời gian xác nhận chậm
Trên Ethereum, chuyển stablecoin có thể mất vài phút, không phù hợp thanh toán bán lẻ.
Trải nghiệm người dùng phức tạp
Quản lý gas, ví, khóa cá nhân – quá phức tạp so với các giải pháp như PayPal.
Muốn stablecoin vượt ra khỏi thế giới crypto và xâm nhập tài chính truyền thống, các hạn chế này phải được giải quyết tận gốc.
Không cần tạo ra stablecoin mới, mà tạo hạ tầng chuyên biệt cho USDT – loại stablecoin đang thống trị thị trường.
Nhiệm vụ của Stable:
Xóa phí gas khi chuyển USDT P2P.
Xác nhận dưới 1 giây.
Đơn giản hóa trải nghiệm – không cần hiểu kỹ thuật.
Điểm khác biệt: thay vì để USDT tồn tại phân mảnh trên nhiều chain, Stable tạo ra một môi trường thống nhất và tối ưu hóa cho USDT.
Stable dùng 2 loại token:
USDT0: USDT được bridge vào từ các mạng khác.
gasUSDT: token dùng để trả phí mạng, nhưng pegged 1:1 với USDT0.
Nhờ EIP-7702 và Account Abstraction, người dùng chỉ cần giữ USDT0 mà vẫn thực hiện giao dịch, gas sẽ được hệ thống/tổ chức tài trợ.
→ Không cần mua ETH/BTC để làm gas, giống như gửi tiền qua PayPal.
Sử dụng StableBFT: block mỗi 0,7 giây, xác nhận sau 1 lần.
Đang phát triển Block-STM (xử lý song song giao dịch độc lập).
Tương lai: nâng cấp lên Autobahn DAG – test nội bộ đạt 200.000 TPS.
Vẫn dùng được MetaMask, Etherscan quen thuộc.
USDT từ nhiều mạng → gộp thành USDT0 qua LayerZero OFT, không còn phân mảnh thanh khoản.
Kế hoạch ra mắt Stable Name System: gửi USDT tới “tên người dùng” thay vì địa chỉ ví dài.
StableDB: xác nhận kết quả giao dịch trong RAM trước, ghi ra ổ cứng sau → tăng tốc.
Guaranteed Blockspace: đặt chỗ băng thông mạng cho doanh nghiệp.
Confidential Transfer: ẩn số tiền giao dịch nhưng vẫn tuân thủ AML/KYC.
StableVM++: máy ảo viết bằng C++ để tăng tốc 6 lần.
Hợp tác tổ chức & dịch vụ doanh nghiệp
Ví dụ: công ty kiều hối, ngân hàng số, sàn CEX dùng Stable để xử lý USDT nhanh và rẻ.
Tăng trưởng dịch vụ on-chain
DeFi nhỏ lẻ trở nên khả thi (ví dụ stake 100 USD không tốn phí cao).
Hình thành kinh tế micropayment – trả phí nội dung, tip creators.
Tích hợp sâu vào kinh tế thực
Thanh toán USDT ngoài đời: cà phê, siêu thị, hàng tiêu dùng.
Trở thành hạ tầng thanh toán toàn cầu cho USDT.
Miễn phí chuyển USDT → hút người dùng.
Khi đạt khối lượng giao dịch lớn → mở rộng dịch vụ, thu phí từ tổ chức và giao dịch thương mại.
Mục tiêu: trở thành trung tâm của hệ sinh thái USDT – mọi giao dịch USDT đều đi qua Stable.
Tư thế chiến lược
Stable: “Trojan horse” cho USDT – hạ tầng chuyên biệt để đại chúng hoá chuyển USDT: miễn phí gas P2P, finality <1s, UX đơn giản.
Arc (Circle): L1 “enterprise‑grade” cho stablecoin finance (payments/FX/capital markets), USDC làm native gas, tích hợp sâu hệ sinh thái Circle.
Thiết kế phí & UX
Stable: Người dùng chỉ giữ USDT0; phí được tài trợ (paymaster) → chuyển P2P gas‑free. EIP‑7702 + Account Abstraction giúp smart‑wallet trên chính địa chỉ hiện có.
Arc: Phí định danh bằng USD vì USDC = gas (giải bài toán “treasury không muốn giữ crypto volatile”). Có FX engine tích hợp cho use case doanh nghiệp.
Tốc độ & đồng thuận
Stable: StableBFT ~0,7s/block, finality 1 confirmation; lộ trình Block‑STM (song song) và Autobahn DAG (test nội bộ tới 200k TPS).
Arc: “Deterministic sub‑second finality”, lõi Malachite do Informal Systems phát triển; EVM‑compatible. (Một số phân tích nhắc đến mô hình permissioned‑PoA cho môi trường tuân thủ.)
Riêng tư & tuân thủ
Stable: Định hướng “Confidential Transfer” tuỳ chọn, KYC/AML‑friendly; import USDT qua LayerZero OFT để hợp nhất thanh khoản.
Arc: Opt‑in privacy, full Circle platform integration (on/off‑ramp, compliance, treasury, khách hàng doanh nghiệp).
Tài sản trọng tâm
Stable: USDT‑only (USDT0 + gasUSDT 1:1), tối ưu P2P/micropayments/DeFi nhỏ lẻ.
Arc: USDC‑native, nhắm payments xuyên biên giới, FX, capital markets (rails cho doanh nghiệp).
Tích hợp & công cụ dev
Stable: Giữ nguyên trải nghiệm MetaMask/Etherscan, AA/EIP‑7702 bật sẵn; tên miền ví Stable Name System (kế hoạch).
Arc: EVM‑compatible, “open & composable”, dev dùng bộ công cụ quen thuộc, testnet private → public.
Go‑to‑market
Stable: “Loss‑leader” (chuyển miễn phí) để tích lũy người dùng, sau đó mở rộng sang DeFi, merchant, doanh nghiệp; nhắm khối lượng USDT ~160B.
Arc: Đòn bẩy kênh Circle (USDC rails, doanh nghiệp, PSP/fintech), hướng tới hạ tầng thanh toán tin cậy toàn cầu.

Stable tối ưu “ma sát người dùng” để mở khoá volume USDT bán lẻ (gas‑free + <1s) nếu thành công, sẽ mạnh ở P2P/micropayments và DeFi retail.
Arc tối ưu “độ chắc chắn doanh nghiệp” (USDC‑as‑gas, FX engine, privacy, Circle stack) phù hợp cross‑border payments/treasury/capital‑markets của tổ chức.
Stablecoin xuất hiện một cách âm thầm, giống như con ngựa thành Troy trong tiền điện tử.
Từ chỗ chỉ là công cụ giảm biến động giá, chúng đã trở thành hạ tầng cốt lõi của thị trường.
Hiện tại, thị trường stablecoin (dẫn đầu bởi USDT) có nguồn cung lưu hành trên 150 tỷ USD và hơn 350 triệu người dùng. Khối lượng giao dịch thậm chí vượt cả Visa.
Stablecoin không chỉ là tài sản crypto, mà đang hoạt động như một mạng thanh toán toàn cầu.
Chúng đóng vai trò cầu nối giữa tài chính truyền thống và tài chính số:
Trên sàn tập trung (CEX): là phương tiện chính để chuyển đổi giữa tiền pháp định và crypto.
Trong DeFi: là tài sản chuẩn để cung cấp thanh khoản và cho vay.
Trong kiều hối: nhanh và rẻ hơn ngân hàng truyền thống.
Cách giao dịch cũng đã thay đổi:
Trước đây: BTC/ETH hay BNB/ETH chiếm ưu thế.
Nay: BTC/USDT và ETH/USDT chiếm đa số.
Ở Đông Nam Á, Mỹ Latinh: USDT đang được dùng để thanh toán trực tiếp, thay thế USD tiền mặt.
Từ một giải pháp tình thế, stablecoin đã trở thành đơn vị kế toán chung của toàn thị trường crypto.
Sự phát triển nhanh chóng cũng phơi bày 3 hạn chế lớn:
Phí giao dịch cao, khó dự đoán
Khi mạng tắc nghẽn, phí gas có thể cao hơn số tiền chuyển (ví dụ: gửi 10 USD tốn 20 USD phí).
Thời gian xác nhận chậm
Trên Ethereum, chuyển stablecoin có thể mất vài phút, không phù hợp thanh toán bán lẻ.
Trải nghiệm người dùng phức tạp
Quản lý gas, ví, khóa cá nhân – quá phức tạp so với các giải pháp như PayPal.
Muốn stablecoin vượt ra khỏi thế giới crypto và xâm nhập tài chính truyền thống, các hạn chế này phải được giải quyết tận gốc.
Không cần tạo ra stablecoin mới, mà tạo hạ tầng chuyên biệt cho USDT – loại stablecoin đang thống trị thị trường.
Nhiệm vụ của Stable:
Xóa phí gas khi chuyển USDT P2P.
Xác nhận dưới 1 giây.
Đơn giản hóa trải nghiệm – không cần hiểu kỹ thuật.
Điểm khác biệt: thay vì để USDT tồn tại phân mảnh trên nhiều chain, Stable tạo ra một môi trường thống nhất và tối ưu hóa cho USDT.
Stable dùng 2 loại token:
USDT0: USDT được bridge vào từ các mạng khác.
gasUSDT: token dùng để trả phí mạng, nhưng pegged 1:1 với USDT0.
Nhờ EIP-7702 và Account Abstraction, người dùng chỉ cần giữ USDT0 mà vẫn thực hiện giao dịch, gas sẽ được hệ thống/tổ chức tài trợ.
→ Không cần mua ETH/BTC để làm gas, giống như gửi tiền qua PayPal.
Sử dụng StableBFT: block mỗi 0,7 giây, xác nhận sau 1 lần.
Đang phát triển Block-STM (xử lý song song giao dịch độc lập).
Tương lai: nâng cấp lên Autobahn DAG – test nội bộ đạt 200.000 TPS.
Vẫn dùng được MetaMask, Etherscan quen thuộc.
USDT từ nhiều mạng → gộp thành USDT0 qua LayerZero OFT, không còn phân mảnh thanh khoản.
Kế hoạch ra mắt Stable Name System: gửi USDT tới “tên người dùng” thay vì địa chỉ ví dài.
StableDB: xác nhận kết quả giao dịch trong RAM trước, ghi ra ổ cứng sau → tăng tốc.
Guaranteed Blockspace: đặt chỗ băng thông mạng cho doanh nghiệp.
Confidential Transfer: ẩn số tiền giao dịch nhưng vẫn tuân thủ AML/KYC.
StableVM++: máy ảo viết bằng C++ để tăng tốc 6 lần.
Hợp tác tổ chức & dịch vụ doanh nghiệp
Ví dụ: công ty kiều hối, ngân hàng số, sàn CEX dùng Stable để xử lý USDT nhanh và rẻ.
Tăng trưởng dịch vụ on-chain
DeFi nhỏ lẻ trở nên khả thi (ví dụ stake 100 USD không tốn phí cao).
Hình thành kinh tế micropayment – trả phí nội dung, tip creators.
Tích hợp sâu vào kinh tế thực
Thanh toán USDT ngoài đời: cà phê, siêu thị, hàng tiêu dùng.
Trở thành hạ tầng thanh toán toàn cầu cho USDT.
Miễn phí chuyển USDT → hút người dùng.
Khi đạt khối lượng giao dịch lớn → mở rộng dịch vụ, thu phí từ tổ chức và giao dịch thương mại.
Mục tiêu: trở thành trung tâm của hệ sinh thái USDT – mọi giao dịch USDT đều đi qua Stable.
Tư thế chiến lược
Stable: “Trojan horse” cho USDT – hạ tầng chuyên biệt để đại chúng hoá chuyển USDT: miễn phí gas P2P, finality <1s, UX đơn giản.
Arc (Circle): L1 “enterprise‑grade” cho stablecoin finance (payments/FX/capital markets), USDC làm native gas, tích hợp sâu hệ sinh thái Circle.
Thiết kế phí & UX
Stable: Người dùng chỉ giữ USDT0; phí được tài trợ (paymaster) → chuyển P2P gas‑free. EIP‑7702 + Account Abstraction giúp smart‑wallet trên chính địa chỉ hiện có.
Arc: Phí định danh bằng USD vì USDC = gas (giải bài toán “treasury không muốn giữ crypto volatile”). Có FX engine tích hợp cho use case doanh nghiệp.
Tốc độ & đồng thuận
Stable: StableBFT ~0,7s/block, finality 1 confirmation; lộ trình Block‑STM (song song) và Autobahn DAG (test nội bộ tới 200k TPS).
Arc: “Deterministic sub‑second finality”, lõi Malachite do Informal Systems phát triển; EVM‑compatible. (Một số phân tích nhắc đến mô hình permissioned‑PoA cho môi trường tuân thủ.)
Riêng tư & tuân thủ
Stable: Định hướng “Confidential Transfer” tuỳ chọn, KYC/AML‑friendly; import USDT qua LayerZero OFT để hợp nhất thanh khoản.
Arc: Opt‑in privacy, full Circle platform integration (on/off‑ramp, compliance, treasury, khách hàng doanh nghiệp).
Tài sản trọng tâm
Stable: USDT‑only (USDT0 + gasUSDT 1:1), tối ưu P2P/micropayments/DeFi nhỏ lẻ.
Arc: USDC‑native, nhắm payments xuyên biên giới, FX, capital markets (rails cho doanh nghiệp).
Tích hợp & công cụ dev
Stable: Giữ nguyên trải nghiệm MetaMask/Etherscan, AA/EIP‑7702 bật sẵn; tên miền ví Stable Name System (kế hoạch).
Arc: EVM‑compatible, “open & composable”, dev dùng bộ công cụ quen thuộc, testnet private → public.
Go‑to‑market
Stable: “Loss‑leader” (chuyển miễn phí) để tích lũy người dùng, sau đó mở rộng sang DeFi, merchant, doanh nghiệp; nhắm khối lượng USDT ~160B.
Arc: Đòn bẩy kênh Circle (USDC rails, doanh nghiệp, PSP/fintech), hướng tới hạ tầng thanh toán tin cậy toàn cầu.

Stable tối ưu “ma sát người dùng” để mở khoá volume USDT bán lẻ (gas‑free + <1s) nếu thành công, sẽ mạnh ở P2P/micropayments và DeFi retail.
Arc tối ưu “độ chắc chắn doanh nghiệp” (USDC‑as‑gas, FX engine, privacy, Circle stack) phù hợp cross‑border payments/treasury/capital‑markets của tổ chức.
Share Dialog
Share Dialog
No comments yet