
🚀 Zora – Nền tảng “biến mọi bài đăng thành tài sản” và bước ngoặt của nền kinh tế người sáng tạo
Trong nhiều năm qua, người sáng tạo nội dung (creator) sống trong một nghịch lý: càng tạo giá trị, càng bị nền tảng kiểm soát. Bạn có thể có hàng triệu lượt xem trên YouTube nhưng lại nhận được một khoản doanh thu quảng cáo “hên xui” còn phần lớn lợi nhuận, dữ liệu và quyền kiểm soát chảy về tay nền tảng. 💡 Web3 xuất hiện để thay đổi điều đó. Và Zora đang là một trong những dự án tiên phong, biến mọi hoạt động sáng tạo thành cơ hội kinh tế trực tiếp cho creator.1. Zora là gì?Zora là mạng xã ...

✍️ Tại sao mình chọn Paragraph để viết và chia sẻ về Finance – Web3 – Blockchain?
Khi bắt đầu viết blog về Finance, Web3 và Blockchain, mình đã thử qua nhiều nền tảng:Medium: mạnh về SEO và network nhưng paywall hạn chế người đọc, muốn mở toàn bộ bài cho công chúng thì mất lợi thế kiếm tiền.Substack: email delivery tốt, cộng đồng đông, nhưng chủ yếu tập trung newsletter, không tối ưu cho nội dung onchain và khó tích hợp Web3.Mirror: onchain-first, phù hợp với Web3, nhưng giao diện khó dùng với người mới, thiếu tính năng quản lý nội dung đa dạng, và tốc độ phát triển chậm l...

a16z: Những Nhà Làm Quyền Lực – Tại Sao Quỹ VC Này Vẫn Là "Ông Trùm" Sau 15 Tỷ USD Gọi Vốn Mới?
Sherry Lab biên dịch & tổng hợp từ bài viết sâu sắc của Packy McCormick trên Not Boring – Nguồn cảm hứng cho những ai tin vào tương lai công nghệ, AI và crypto năm 2026
<100 subscribers

🚀 Zora – Nền tảng “biến mọi bài đăng thành tài sản” và bước ngoặt của nền kinh tế người sáng tạo
Trong nhiều năm qua, người sáng tạo nội dung (creator) sống trong một nghịch lý: càng tạo giá trị, càng bị nền tảng kiểm soát. Bạn có thể có hàng triệu lượt xem trên YouTube nhưng lại nhận được một khoản doanh thu quảng cáo “hên xui” còn phần lớn lợi nhuận, dữ liệu và quyền kiểm soát chảy về tay nền tảng. 💡 Web3 xuất hiện để thay đổi điều đó. Và Zora đang là một trong những dự án tiên phong, biến mọi hoạt động sáng tạo thành cơ hội kinh tế trực tiếp cho creator.1. Zora là gì?Zora là mạng xã ...

✍️ Tại sao mình chọn Paragraph để viết và chia sẻ về Finance – Web3 – Blockchain?
Khi bắt đầu viết blog về Finance, Web3 và Blockchain, mình đã thử qua nhiều nền tảng:Medium: mạnh về SEO và network nhưng paywall hạn chế người đọc, muốn mở toàn bộ bài cho công chúng thì mất lợi thế kiếm tiền.Substack: email delivery tốt, cộng đồng đông, nhưng chủ yếu tập trung newsletter, không tối ưu cho nội dung onchain và khó tích hợp Web3.Mirror: onchain-first, phù hợp với Web3, nhưng giao diện khó dùng với người mới, thiếu tính năng quản lý nội dung đa dạng, và tốc độ phát triển chậm l...

a16z: Những Nhà Làm Quyền Lực – Tại Sao Quỹ VC Này Vẫn Là "Ông Trùm" Sau 15 Tỷ USD Gọi Vốn Mới?
Sherry Lab biên dịch & tổng hợp từ bài viết sâu sắc của Packy McCormick trên Not Boring – Nguồn cảm hứng cho những ai tin vào tương lai công nghệ, AI và crypto năm 2026


Thị trường crypto Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển tiếp quan trọng vào đầu năm 2026, từ một thị trường "vùng xám" (gray area) với adoption grassroots cao nhất thế giới sang mô hình regulated pilot dưới sự giám sát chặt chẽ của chính phủ. Với dân số trẻ, kinh tế số tăng trưởng nhanh và tỷ lệ sử dụng crypto như "everyday infrastructure" (remittances, gaming, savings, hedging), Việt Nam xếp hạng 4 toàn cầu trong Chainalysis Global Crypto Adoption Index 2025 (sau India, US, và một số nguồn khác, nhưng top APAC cùng Indonesia #7 và Philippines #9). Thị trường đang định vị mình là blockchain hub khu vực, với dự báo tăng trưởng mạnh nhờ quy định mới và institutional participation. Tuy nhiên, thách thức vẫn lớn: yêu cầu vốn cao, thuế tiềm năng, và rủi ro scam. Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên dữ liệu từ Chainalysis, Statista, PwC, VinaCapital, và các nguồn uy tín khác đến tháng 2/2026.
Việt Nam dẫn đầu thế giới về tỷ lệ adoption grassroots, với crypto không chỉ là đầu tư mà còn là công cụ hàng ngày cho remittances (kiều hối), freelancing, và bảo vệ tài sản trước lạm phát.
Số lượng người dùng: Ước tính 17-21 triệu (Triple-A, Chainalysis 2025), chiếm ~17-21% dân số (~100 triệu) – cao nhất khu vực và top 4-5 toàn cầu. Khoảng 88% nhà đầu tư dưới 35 tuổi (Gen Z/Millennials), với nữ giới tăng mạnh (khoảng 30-40% user). Dự báo đến 2030: Có thể đạt 30-40 triệu nếu pilot thành công.
Xếp hạng toàn cầu: #4 Chainalysis 2025 (tăng từ #7 năm 2024), với on-chain value received ~USD220-230 tỷ (7/2024-6/2025, tăng 55% YoY). Việt Nam dẫn đầu APAC về grassroots, vượt Indonesia về tỷ lệ dân số nhưng kém về số lượng tuyệt đối.
Đặc điểm: Retail-driven (92% cá nhân), với stablecoins (USDT/USDC) chiếm ưu thế cho remittances (~USD18 tỷ holdings 2025). Tăng trưởng nhờ smartphone penetration cao (85%), internet 78%, và kinh tế số (dự báo GDP số đạt 20-30% đến 2030). Tuy nhiên, 54.6% nhà đầu tư lỗ năm 2025 do biến động.
Thị trường chủ yếu offshore (qua global platforms), với volume khổng lồ so với GDP (~25-30%) nhưng local volume gần 0 đến khi licensed sàn ra mắt.
Giá trị holdings và market size: Tổng holdings ~USD18 tỷ (2025), dự báo tăng CAGR 18-35% lên USD48-109 tỷ đến 2030 (tùy quy định chặt/lỏng). Market size năm 2025 ~USD143-200 triệu (Ken Research), với ARPU ~USD92.5/user. Dự báo toàn thị trường đạt USD22 tỷ đến 2033 (CAGR 9.4%).
Volume giao dịch: Offshore cao nhất SEA (~USD100-200+ tỷ/năm), peak tháng 5/2025 ~USD60 tỷ (qua Binance, Bybit). P2P VND mạnh (Binance chiếm 80%), stablecoins chiếm ~60% volume. Đầu 2026: Volume giảm nhẹ do bearish global, nhưng on-chain vẫn tăng nhờ pilot.
Kinh tế đóng góp: Crypto như "savings tool" cho 20% dân số, hỗ trợ remittances (~USD16-18 tỷ/năm toàn cầu vào VN). Dự báo revenue thị trường ~USD1.9 tỷ năm 2025 (Statista).
Việt Nam chuyển từ "cấm thanh toán" (NHNN) sang công nhận crypto như tài sản số (digital assets), với pilot chặt chẽ để kiểm soát rủi ro.
Luật chính: Luật Công nghiệp Công nghệ số (Digital Technology Industry Law) hiệu lực từ 1/1/2026, định nghĩa crypto là "digital assets" (phát hành, lưu trữ, giao dịch qua cryptography). Crypto không phải legal tender (cấm thanh toán), nhưng cho phép trading/investment dưới licensed platforms.
Pilot program: 5 năm từ 9/9/2025 (Resolution 05/2025/NQ-CP), tập trung thử nghiệm sàn giao dịch, phát hành token, và dịch vụ crypto.Decision 96/QĐ-BTC (20/1/2026) mở nhận hồ sơ cấp phép sàn, giới hạn ~5 sàn.
Yêu cầu: Vốn điều lệ min 10.000 tỷ VND (~USD380-400 triệu), ≥65% cổ phần institutional/regulated, foreign ownership cap 49%, cybersecurity cao (AML/KYC, 90% cold storage), settlement chỉ VND.
Cơ quan: SSC (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước) quản lý licensing, MoF giám sát tổng thể.
Thuế: Đề xuất 0.1% levy trên mỗi giao dịch (giống thuế chứng khoán), áp dụng cho cá nhân (bất kể lời/lỗ), +20% corporate tax trên lợi nhuận. Không miễn thuế như Thái Lan, nhưng minh bạch để thu hút institutional.
Mục tiêu: Bảo vệ nhà đầu tư, chống rửa tiền, thu hút FDI, và xây dựng hub blockchain khu vực (National Strategy 2026). Pilot "regulate but not restrain", học hỏi từ Thái Lan/Malaysia.
Xu hướng chính: Chuyển từ offshore (Binance, Bybit chiếm 80-90% volume) sang licensed local (dự kiến hỗ trợ ~50 token: BTC, ETH, stablecoins). Tăng institutional: Ngân hàng lớn (SSI, VIX, MB, Techcombank, VPBank) chuẩn bị apply license, hợp tác global (Binance advisory). DeFi, NFT, tokenized assets (RWA) bùng nổ; blockchain applications (smart contracts, on/off-ramp) tăng nhờ pilot.
Triển vọng 2026: Năm bản lề với licensed sàn ra mắt (dự kiến Q2-Q3/2026), volume local tăng 20-50% nếu bull market. Tiềm năng cao: CAGR 9.4-35%, thành hub SEA nếu cân bằng regulation vs. innovation. Thách thức: Vốn cao → ít sàn (chỉ 5), thuế 0.1% có thể giảm liquidity, rủi ro thua lỗ cao (54% user lỗ 2025), và biến động global. Nếu thành công, Việt Nam có thể top 3 adoption toàn cầu đến 2030.
Hiện tại (đầu 2026), thị trường offshore-driven (không licensed local đầy đủ), với global platforms thống trị. Pilot licensing thay đổi cục diện, nhưng chưa có sàn licensed hoạt động (hồ sơ đang xử lý).
Sàn phổ biến hiện tại (offshore, chiếm >95% volume):
Binance: ~60-80% market share VN (P2P VND mạnh, volume top global contributor).
Bybit, MEXC, BingX, Bitget, HTX, OKX: 10-20% mỗi (mạnh derivatives, copy trading).
Local nhỏ: Remitano (P2P) <5%.
Licensed pilot (từ 20/1/2026): Dự kiến ~5 sàn, với yêu cầu cao → nhiều ứng viên là ngân hàng/securities firms (SSI, VIX, MB, Techcombank, VPBank). Foreign-backed có thể tham gia (Binance advisory), nhưng cap 49%. Đầu tiên có thể ra mắt mid-2026, hỗ trợ VND settlement và ~15-50 tokens approved.
Đặc điểm: Thị trường phân mảnh offshore, nhưng pilot sẽ tập trung vào 5 sàn lớn, tăng compliance và institutional (giống Thái Lan/Malaysia). Thách thức: 72% sàn SEA lỗ (tương tự ID), nên profitability là vấn đề.
Tóm lại, Việt Nam 2026 là năm regulated transformation, với adoption cao, holdings lớn và pilot licensing chặt chẽ, giúp chuyển từ retail offshore sang mature market. So với Indonesia (retail khổng lồ, OJK regulated), Thái Lan (tax miễn, ETF), hay Malaysia (compliance cao), Việt Nam dẫn đầu tỷ lệ adoption nhưng cần chính sách thuế rõ ràng để giữ momentum
Thị trường crypto Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển tiếp quan trọng vào đầu năm 2026, từ một thị trường "vùng xám" (gray area) với adoption grassroots cao nhất thế giới sang mô hình regulated pilot dưới sự giám sát chặt chẽ của chính phủ. Với dân số trẻ, kinh tế số tăng trưởng nhanh và tỷ lệ sử dụng crypto như "everyday infrastructure" (remittances, gaming, savings, hedging), Việt Nam xếp hạng 4 toàn cầu trong Chainalysis Global Crypto Adoption Index 2025 (sau India, US, và một số nguồn khác, nhưng top APAC cùng Indonesia #7 và Philippines #9). Thị trường đang định vị mình là blockchain hub khu vực, với dự báo tăng trưởng mạnh nhờ quy định mới và institutional participation. Tuy nhiên, thách thức vẫn lớn: yêu cầu vốn cao, thuế tiềm năng, và rủi ro scam. Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên dữ liệu từ Chainalysis, Statista, PwC, VinaCapital, và các nguồn uy tín khác đến tháng 2/2026.
Việt Nam dẫn đầu thế giới về tỷ lệ adoption grassroots, với crypto không chỉ là đầu tư mà còn là công cụ hàng ngày cho remittances (kiều hối), freelancing, và bảo vệ tài sản trước lạm phát.
Số lượng người dùng: Ước tính 17-21 triệu (Triple-A, Chainalysis 2025), chiếm ~17-21% dân số (~100 triệu) – cao nhất khu vực và top 4-5 toàn cầu. Khoảng 88% nhà đầu tư dưới 35 tuổi (Gen Z/Millennials), với nữ giới tăng mạnh (khoảng 30-40% user). Dự báo đến 2030: Có thể đạt 30-40 triệu nếu pilot thành công.
Xếp hạng toàn cầu: #4 Chainalysis 2025 (tăng từ #7 năm 2024), với on-chain value received ~USD220-230 tỷ (7/2024-6/2025, tăng 55% YoY). Việt Nam dẫn đầu APAC về grassroots, vượt Indonesia về tỷ lệ dân số nhưng kém về số lượng tuyệt đối.
Đặc điểm: Retail-driven (92% cá nhân), với stablecoins (USDT/USDC) chiếm ưu thế cho remittances (~USD18 tỷ holdings 2025). Tăng trưởng nhờ smartphone penetration cao (85%), internet 78%, và kinh tế số (dự báo GDP số đạt 20-30% đến 2030). Tuy nhiên, 54.6% nhà đầu tư lỗ năm 2025 do biến động.
Thị trường chủ yếu offshore (qua global platforms), với volume khổng lồ so với GDP (~25-30%) nhưng local volume gần 0 đến khi licensed sàn ra mắt.
Giá trị holdings và market size: Tổng holdings ~USD18 tỷ (2025), dự báo tăng CAGR 18-35% lên USD48-109 tỷ đến 2030 (tùy quy định chặt/lỏng). Market size năm 2025 ~USD143-200 triệu (Ken Research), với ARPU ~USD92.5/user. Dự báo toàn thị trường đạt USD22 tỷ đến 2033 (CAGR 9.4%).
Volume giao dịch: Offshore cao nhất SEA (~USD100-200+ tỷ/năm), peak tháng 5/2025 ~USD60 tỷ (qua Binance, Bybit). P2P VND mạnh (Binance chiếm 80%), stablecoins chiếm ~60% volume. Đầu 2026: Volume giảm nhẹ do bearish global, nhưng on-chain vẫn tăng nhờ pilot.
Kinh tế đóng góp: Crypto như "savings tool" cho 20% dân số, hỗ trợ remittances (~USD16-18 tỷ/năm toàn cầu vào VN). Dự báo revenue thị trường ~USD1.9 tỷ năm 2025 (Statista).
Việt Nam chuyển từ "cấm thanh toán" (NHNN) sang công nhận crypto như tài sản số (digital assets), với pilot chặt chẽ để kiểm soát rủi ro.
Luật chính: Luật Công nghiệp Công nghệ số (Digital Technology Industry Law) hiệu lực từ 1/1/2026, định nghĩa crypto là "digital assets" (phát hành, lưu trữ, giao dịch qua cryptography). Crypto không phải legal tender (cấm thanh toán), nhưng cho phép trading/investment dưới licensed platforms.
Pilot program: 5 năm từ 9/9/2025 (Resolution 05/2025/NQ-CP), tập trung thử nghiệm sàn giao dịch, phát hành token, và dịch vụ crypto.Decision 96/QĐ-BTC (20/1/2026) mở nhận hồ sơ cấp phép sàn, giới hạn ~5 sàn.
Yêu cầu: Vốn điều lệ min 10.000 tỷ VND (~USD380-400 triệu), ≥65% cổ phần institutional/regulated, foreign ownership cap 49%, cybersecurity cao (AML/KYC, 90% cold storage), settlement chỉ VND.
Cơ quan: SSC (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước) quản lý licensing, MoF giám sát tổng thể.
Thuế: Đề xuất 0.1% levy trên mỗi giao dịch (giống thuế chứng khoán), áp dụng cho cá nhân (bất kể lời/lỗ), +20% corporate tax trên lợi nhuận. Không miễn thuế như Thái Lan, nhưng minh bạch để thu hút institutional.
Mục tiêu: Bảo vệ nhà đầu tư, chống rửa tiền, thu hút FDI, và xây dựng hub blockchain khu vực (National Strategy 2026). Pilot "regulate but not restrain", học hỏi từ Thái Lan/Malaysia.
Xu hướng chính: Chuyển từ offshore (Binance, Bybit chiếm 80-90% volume) sang licensed local (dự kiến hỗ trợ ~50 token: BTC, ETH, stablecoins). Tăng institutional: Ngân hàng lớn (SSI, VIX, MB, Techcombank, VPBank) chuẩn bị apply license, hợp tác global (Binance advisory). DeFi, NFT, tokenized assets (RWA) bùng nổ; blockchain applications (smart contracts, on/off-ramp) tăng nhờ pilot.
Triển vọng 2026: Năm bản lề với licensed sàn ra mắt (dự kiến Q2-Q3/2026), volume local tăng 20-50% nếu bull market. Tiềm năng cao: CAGR 9.4-35%, thành hub SEA nếu cân bằng regulation vs. innovation. Thách thức: Vốn cao → ít sàn (chỉ 5), thuế 0.1% có thể giảm liquidity, rủi ro thua lỗ cao (54% user lỗ 2025), và biến động global. Nếu thành công, Việt Nam có thể top 3 adoption toàn cầu đến 2030.
Hiện tại (đầu 2026), thị trường offshore-driven (không licensed local đầy đủ), với global platforms thống trị. Pilot licensing thay đổi cục diện, nhưng chưa có sàn licensed hoạt động (hồ sơ đang xử lý).
Sàn phổ biến hiện tại (offshore, chiếm >95% volume):
Binance: ~60-80% market share VN (P2P VND mạnh, volume top global contributor).
Bybit, MEXC, BingX, Bitget, HTX, OKX: 10-20% mỗi (mạnh derivatives, copy trading).
Local nhỏ: Remitano (P2P) <5%.
Licensed pilot (từ 20/1/2026): Dự kiến ~5 sàn, với yêu cầu cao → nhiều ứng viên là ngân hàng/securities firms (SSI, VIX, MB, Techcombank, VPBank). Foreign-backed có thể tham gia (Binance advisory), nhưng cap 49%. Đầu tiên có thể ra mắt mid-2026, hỗ trợ VND settlement và ~15-50 tokens approved.
Đặc điểm: Thị trường phân mảnh offshore, nhưng pilot sẽ tập trung vào 5 sàn lớn, tăng compliance và institutional (giống Thái Lan/Malaysia). Thách thức: 72% sàn SEA lỗ (tương tự ID), nên profitability là vấn đề.
Tóm lại, Việt Nam 2026 là năm regulated transformation, với adoption cao, holdings lớn và pilot licensing chặt chẽ, giúp chuyển từ retail offshore sang mature market. So với Indonesia (retail khổng lồ, OJK regulated), Thái Lan (tax miễn, ETF), hay Malaysia (compliance cao), Việt Nam dẫn đầu tỷ lệ adoption nhưng cần chính sách thuế rõ ràng để giữ momentum
Share Dialog
Share Dialog
No comments yet