Trong nhiều thập kỷ qua, khoa học và công nghệ đã phát triển nhờ vào các mô hình truyền thống của trường đại học, viện nghiên cứu và nguồn tài trợ từ chính phủ. Nhưng đến hôm nay, một làn sóng mới đang trỗi dậy – DeSci (Decentralized Science) – nơi AI và crypto kết hợp để thay đổi cách con người tài trợ, tiến hành và chia sẻ nghiên cứu.

Trong tập podcast mới nhất là cuộc trò chuyện cùng James Sinka – đồng sáng lập BioProtocol, để cùng khám phá:

• Liệu chúng ta có đang tiến gần đến một “scientific singularity” – điểm bùng nổ của tri thức nhân loại?

• Làm thế nào crypto + AI có thể mở khóa một mô hình khoa học minh bạch, mở và tăng tốc gấp 100 lần?

• Và quan trọng hơn: đâu là vai trò của mỗi cá nhân trong hành trình này?

Nếu bạn quan tâm đến tương lai của khoa học, sức mạnh của cộng đồng, và tiềm năng vô hạn khi AI + blockchain hội tụ, đây là một cuộc trò chuyện bạn không muốn bỏ lỡ. Sherry sẽ viết tổng hợp thông tin từ podcast Youtube bạn có thể xem trực tiếp tại đây

James, một nhà hóa học được đào tạo bài bản và người sáng lập công ty khởi nghiệp, nhấn mạnh rằng Decentralized Science (DeSci), kết hợp giữa crypto và khoa học, cung cấp một "con đường thứ ba" để tài trợ đổi mới khoa học. Ông tin rằng nó có thể "khôi phục một số sức mạnh đã mất trong giới học thuật hoặc các tổ chức nghiên cứu trong vài thập kỷ qua."

Các nguồn nhấn mạnh những hạn chế đáng kể của các tổ chức tài trợ truyền thống như NSF và NIH:

• Ràng buộc về Quyền truy cập: "The desire for folks to run an experiment shouldn't be coupled with their access to the ability to do it." Năng lực thực hiện một thí nghiệm không nên bị ràng buộc bởi khả năng tiếp cận tài trợ.

• Quy trình tẻ nhạt và tỷ lệ thành công thấp: Các nhà khoa học phải đối mặt với "những khoản tài trợ đơn điệu, nhàm chán, dài dòng... và cơ hội nhận được là khá thấp."

• Nguồn vốn có hạn: Ngân sách của các tổ chức này là "một chiếc bánh giới hạn tiền." Họ có một ngân sách cố định và không thể linh hoạt tăng thêm để tài trợ cho những đổi mới đột phá.

• Thiếu khả năng mở rộng: Mô hình hiện tại không thể "mở khóa" các khám phá có khả năng thay đổi thế giới do giới hạn về vốn và quy trình.

DeSci tìm cách giải quyết những vấn đề này bằng cách:

• Loại bỏ trung gian: Bằng cách "loại bỏ một trung gian," DeSci cho phép "nhiều cú sút trúng đích hơn" (more shots to be taken on goal), thúc đẩy sự khám phá và thử nghiệm.

• Tài trợ phi tập trung và mở rộng: Crypto cung cấp "thị trường vốn lỏng," cho phép dòng vốn linh hoạt hơn nhiều so với các nguồn tài trợ truyền thống.

• Tham vọng 100x: Lấy cảm hứng từ Sam Altman, tầm nhìn của DeSci là "chúng ta có thể thực sự với tư cách là một mạng lưới đổi mới vượt trội so với NSF hoặc NIH không?"

• Thúc đẩy sự kiên cường và đổi mới: "Rejection or competition uh kind of inspires us to be better." Văn hóa Thung lũng Silicon của sự cạnh tranh lành mạnh và sự kiên trì được xuất khẩu toàn cầu thông qua blockchain, khuyến khích các nhà khoa học xây dựng các giải pháp thay thế.

AI được coi là yếu tố thay đổi cuộc chơi, đặc biệt là trong việc khắc phục những hạn chế về khả năng nhận thức của con người:

• Tăng tốc nghiên cứu: AI có thể hỗ trợ các nhà khoa học trong việc viết đề xuất tài trợ, giúp giảm bớt gánh nặng hành chính.

• Khả năng mở rộng trí tuệ: "Intelligence is scalable." Trong một thế giới nơi trí tuệ có thể mở rộng lên hàng tỷ và hàng nghìn tỷ bộ óc, tốc độ đổi mới sẽ tăng theo cấp số nhân.

• Đoạn trích: "how many times have we missed it as human minds missed it Because there are only what maximum a couple million scientists on this planet for sure Yeah There's not a billion Not yet at least right Not yet Yeah And this is this is where like intelligence is scalable In a world where intelligence is scalable to billions and trillions of minds you know what happens to innovation there right."

• Cá nhân hóa và dự đoán sức khỏe: AI, đặc biệt là các hệ thống tác nhân (agent systems), có thể phân tích dữ liệu cá nhân (kết quả xét nghiệm máu, dữ liệu di truyền, sở thích, vị trí) để đưa ra khuyến nghị sức khỏe cá nhân và thậm chí dự đoán các bệnh lý trong tương lai.

• Tác nhân chủ động (Agentic Science): Không chỉ trả lời câu hỏi, các tác nhân AI có thể chủ động theo dõi dữ liệu, phát hiện bất thường và đề xuất các biện động y tế hoặc nghiên cứu.

• Đoạn trích: "as these agents get more intelligent and they know not just your prompts but your personal data all of a sudden your location your preferences what you eat you know your genetics like the the level of sophistication will go beyond a human mind's capability to perceive right And it might say you know in 20 years time you're at high risk of Alzheimer's and you can reduce your risk today by doing this right."

• Bầy tác nhân (Swarm of Agents): Các LLM có thể phối hợp với nhau, với các tác nhân chuyên biệt hóa việc tạo giả thuyết, tinh chỉnh ý tưởng, đối chiếu tài liệu khoa học, mô phỏng hóa học và thiết kế thử nghiệm. Điều này giúp tăng tốc đáng kể quá trình nghiên cứu và thử nghiệm.

• Đoạn trích: "I'm really excited is to see the use of multiple agents uh together in what's called a swarm... where agents or or um LLMs will coordinate with one another and sort of like pass information back and forth."

Việc áp dụng các khái niệm crypto vào khoa học tạo ra các ưu đãi mới:

• Thị trường Dự đoán (Prediction Markets): Tương tự như PolyMarket, các thị trường này cho phép các chuyên gia sử dụng kiến thức chuyên môn của mình để dự đoán sự thành công của một loại thuốc hoặc một dự án khoa học.

• Đoạn trích: "this new model of being able to propose specific drugs that may have an effect um gives an opportunity for folks that have domain expertise in sort of you know uh molecular simulations perhaps they're medicinal uh pharmacists to use their expertise in order to give feedback to the market of what they think uh may or may not be successful."

• Động lực tài chính để tìm kiếm sự thật: "Markets because there is a uh like value to be created there Um and that value resolves in a fundamental provable truth It generates a financial incentive to be truth seeking."

• Đoạn trích: "creating these sort of these markets for scientific outcomes uh sharpens the quest for truth."

• Quy luật quyền lực (Power Law): Giống như trong crypto, hầu hết các dự án DeSci có thể không thành công, nhưng một số ít "quy luật quyền lực" sẽ tạo ra những đột phá khổng lồ (ví dụ: kéo dài gấp đôi hoặc ba lần tuổi thọ).

• Tăng thông lượng (Throughput): DeSci và AI có thể tăng thông lượng của các ý tưởng và thử nghiệm mới, đẩy nhanh việc phát triển các liệu pháp điều trị.

• Pump Science: Một ví dụ về nền tảng DeSci cho phép thử nghiệm hợp chất với chi phí rất thấp (dưới 100 USD) trên giun, ruồi và chuột để tìm kiếm các hợp chất kéo dài tuổi thọ.

• Đoạn trích: "the desire for folks to run an experiment um shouldn't be coupled with their access to the ability to do it And so by removing an intermediary... you allow more shots to be taken on goal."

• DAO (Decentralized Autonomous Organizations): Là một "thực thể Web3," DAO cho phép các cộng đồng khoa học hình thành xung quanh các lĩnh vực nghiên cứu cụ thể để theo đuổi các ý tưởng và tạo ra các giả thuyết. (ví dụ:

• Chủ nghĩa Sinh lực (Vitalism): Khái niệm coi lão hóa là một căn bệnh quan trọng, mở ra không gian để các cơ quan quản lý sức khỏe công nhận lão hóa là một điểm cuối hoặc chỉ số cần tác động.

• Mối tương quan với bệnh tật: Tất cả các bệnh lớn (bệnh tim, ung thư, Alzheimer) đều có mối tương quan chặt chẽ với lão hóa. Nếu có thể ngăn chặn sinh học cơ bản của lão hóa, có thể ngăn ngừa nhiều bệnh khác nhau.

• Tự chủ về sức khỏe: DeSci trao quyền cho mọi người "đẩy sức khỏe của họ trở lại tay mình," đặc biệt là đối với những người muốn đạt đến cấp độ sức khỏe cao hơn hoặc mắc các bệnh hiếm mà ngành dược truyền thống không quan tâm do lợi nhuận không cao.

• Các công ty zero-employee: Sam Altman dự đoán một thế giới nơi sẽ có các công ty trị giá hàng tỷ đô la không có nhân viên, điều này cũng sẽ xảy ra trong khoa học, với các tác nhân AI tạo ra IP và điều hành các doanh nghiệp dựa trên khoa học.

• Tốc độ tăng trưởng parabol: Sự kết hợp của DeSci và AI được dự đoán sẽ dẫn đến "nhiều sự gia tăng parabol trong kiến thức của con người và AI," với những đổi mới không thể đoán trước liên tục xuất hiện.

• Khoa học là công nghệ quan trọng nhất: James khẳng định khoa học là "công nghệ quan trọng nhất trên thế giới" vì nó là chìa khóa cho mọi tiến bộ và tương lai của loài người.

Kết luận:

Các nguồn này phác thảo một tương lai nơi sự kết hợp giữa AI và các mô hình tài trợ phi tập trung của crypto cách mạng hóa khoa học, loại bỏ các rào cản truyền thống, tăng tốc khám phá và trao quyền cho các cá nhân trong việc tìm kiếm sự thật và quản lý sức khỏe của họ. Tầm nhìn này bao gồm các tác nhân AI chủ động, các bầy tác nhân phối hợp và thị trường tài chính khuyến khích việc tìm kiếm sự thật khoa học, hứa hẹn một "sự gia tăng parabol" trong kiến thức và đổi mới của con người.

Trong nhiều thập kỷ qua, khoa học và công nghệ đã phát triển nhờ vào các mô hình truyền thống của trường đại học, viện nghiên cứu và nguồn tài trợ từ chính phủ. Nhưng đến hôm nay, một làn sóng mới đang trỗi dậy – DeSci (Decentralized Science) – nơi AI và crypto kết hợp để thay đổi cách con người tài trợ, tiến hành và chia sẻ nghiên cứu.

Trong tập podcast mới nhất là cuộc trò chuyện cùng James Sinka – đồng sáng lập BioProtocol, để cùng khám phá:

• Liệu chúng ta có đang tiến gần đến một “scientific singularity” – điểm bùng nổ của tri thức nhân loại?

• Làm thế nào crypto + AI có thể mở khóa một mô hình khoa học minh bạch, mở và tăng tốc gấp 100 lần?

• Và quan trọng hơn: đâu là vai trò của mỗi cá nhân trong hành trình này?

Nếu bạn quan tâm đến tương lai của khoa học, sức mạnh của cộng đồng, và tiềm năng vô hạn khi AI + blockchain hội tụ, đây là một cuộc trò chuyện bạn không muốn bỏ lỡ. Sherry sẽ viết tổng hợp thông tin từ podcast Youtube bạn có thể xem trực tiếp tại đây

James, một nhà hóa học được đào tạo bài bản và người sáng lập công ty khởi nghiệp, nhấn mạnh rằng Decentralized Science (DeSci), kết hợp giữa crypto và khoa học, cung cấp một "con đường thứ ba" để tài trợ đổi mới khoa học. Ông tin rằng nó có thể "khôi phục một số sức mạnh đã mất trong giới học thuật hoặc các tổ chức nghiên cứu trong vài thập kỷ qua."

Các nguồn nhấn mạnh những hạn chế đáng kể của các tổ chức tài trợ truyền thống như NSF và NIH:

• Ràng buộc về Quyền truy cập: "The desire for folks to run an experiment shouldn't be coupled with their access to the ability to do it." Năng lực thực hiện một thí nghiệm không nên bị ràng buộc bởi khả năng tiếp cận tài trợ.

• Quy trình tẻ nhạt và tỷ lệ thành công thấp: Các nhà khoa học phải đối mặt với "những khoản tài trợ đơn điệu, nhàm chán, dài dòng... và cơ hội nhận được là khá thấp."

• Nguồn vốn có hạn: Ngân sách của các tổ chức này là "một chiếc bánh giới hạn tiền." Họ có một ngân sách cố định và không thể linh hoạt tăng thêm để tài trợ cho những đổi mới đột phá.

• Thiếu khả năng mở rộng: Mô hình hiện tại không thể "mở khóa" các khám phá có khả năng thay đổi thế giới do giới hạn về vốn và quy trình.

DeSci tìm cách giải quyết những vấn đề này bằng cách:

• Loại bỏ trung gian: Bằng cách "loại bỏ một trung gian," DeSci cho phép "nhiều cú sút trúng đích hơn" (more shots to be taken on goal), thúc đẩy sự khám phá và thử nghiệm.

• Tài trợ phi tập trung và mở rộng: Crypto cung cấp "thị trường vốn lỏng," cho phép dòng vốn linh hoạt hơn nhiều so với các nguồn tài trợ truyền thống.

• Tham vọng 100x: Lấy cảm hứng từ Sam Altman, tầm nhìn của DeSci là "chúng ta có thể thực sự với tư cách là một mạng lưới đổi mới vượt trội so với NSF hoặc NIH không?"

• Thúc đẩy sự kiên cường và đổi mới: "Rejection or competition uh kind of inspires us to be better." Văn hóa Thung lũng Silicon của sự cạnh tranh lành mạnh và sự kiên trì được xuất khẩu toàn cầu thông qua blockchain, khuyến khích các nhà khoa học xây dựng các giải pháp thay thế.

AI được coi là yếu tố thay đổi cuộc chơi, đặc biệt là trong việc khắc phục những hạn chế về khả năng nhận thức của con người:

• Tăng tốc nghiên cứu: AI có thể hỗ trợ các nhà khoa học trong việc viết đề xuất tài trợ, giúp giảm bớt gánh nặng hành chính.

• Khả năng mở rộng trí tuệ: "Intelligence is scalable." Trong một thế giới nơi trí tuệ có thể mở rộng lên hàng tỷ và hàng nghìn tỷ bộ óc, tốc độ đổi mới sẽ tăng theo cấp số nhân.

• Đoạn trích: "how many times have we missed it as human minds missed it Because there are only what maximum a couple million scientists on this planet for sure Yeah There's not a billion Not yet at least right Not yet Yeah And this is this is where like intelligence is scalable In a world where intelligence is scalable to billions and trillions of minds you know what happens to innovation there right."

• Cá nhân hóa và dự đoán sức khỏe: AI, đặc biệt là các hệ thống tác nhân (agent systems), có thể phân tích dữ liệu cá nhân (kết quả xét nghiệm máu, dữ liệu di truyền, sở thích, vị trí) để đưa ra khuyến nghị sức khỏe cá nhân và thậm chí dự đoán các bệnh lý trong tương lai.

• Tác nhân chủ động (Agentic Science): Không chỉ trả lời câu hỏi, các tác nhân AI có thể chủ động theo dõi dữ liệu, phát hiện bất thường và đề xuất các biện động y tế hoặc nghiên cứu.

• Đoạn trích: "as these agents get more intelligent and they know not just your prompts but your personal data all of a sudden your location your preferences what you eat you know your genetics like the the level of sophistication will go beyond a human mind's capability to perceive right And it might say you know in 20 years time you're at high risk of Alzheimer's and you can reduce your risk today by doing this right."

• Bầy tác nhân (Swarm of Agents): Các LLM có thể phối hợp với nhau, với các tác nhân chuyên biệt hóa việc tạo giả thuyết, tinh chỉnh ý tưởng, đối chiếu tài liệu khoa học, mô phỏng hóa học và thiết kế thử nghiệm. Điều này giúp tăng tốc đáng kể quá trình nghiên cứu và thử nghiệm.

• Đoạn trích: "I'm really excited is to see the use of multiple agents uh together in what's called a swarm... where agents or or um LLMs will coordinate with one another and sort of like pass information back and forth."

Việc áp dụng các khái niệm crypto vào khoa học tạo ra các ưu đãi mới:

• Thị trường Dự đoán (Prediction Markets): Tương tự như PolyMarket, các thị trường này cho phép các chuyên gia sử dụng kiến thức chuyên môn của mình để dự đoán sự thành công của một loại thuốc hoặc một dự án khoa học.

• Đoạn trích: "this new model of being able to propose specific drugs that may have an effect um gives an opportunity for folks that have domain expertise in sort of you know uh molecular simulations perhaps they're medicinal uh pharmacists to use their expertise in order to give feedback to the market of what they think uh may or may not be successful."

• Động lực tài chính để tìm kiếm sự thật: "Markets because there is a uh like value to be created there Um and that value resolves in a fundamental provable truth It generates a financial incentive to be truth seeking."

• Đoạn trích: "creating these sort of these markets for scientific outcomes uh sharpens the quest for truth."

• Quy luật quyền lực (Power Law): Giống như trong crypto, hầu hết các dự án DeSci có thể không thành công, nhưng một số ít "quy luật quyền lực" sẽ tạo ra những đột phá khổng lồ (ví dụ: kéo dài gấp đôi hoặc ba lần tuổi thọ).

• Tăng thông lượng (Throughput): DeSci và AI có thể tăng thông lượng của các ý tưởng và thử nghiệm mới, đẩy nhanh việc phát triển các liệu pháp điều trị.

• Pump Science: Một ví dụ về nền tảng DeSci cho phép thử nghiệm hợp chất với chi phí rất thấp (dưới 100 USD) trên giun, ruồi và chuột để tìm kiếm các hợp chất kéo dài tuổi thọ.

• Đoạn trích: "the desire for folks to run an experiment um shouldn't be coupled with their access to the ability to do it And so by removing an intermediary... you allow more shots to be taken on goal."

• DAO (Decentralized Autonomous Organizations): Là một "thực thể Web3," DAO cho phép các cộng đồng khoa học hình thành xung quanh các lĩnh vực nghiên cứu cụ thể để theo đuổi các ý tưởng và tạo ra các giả thuyết. (ví dụ:

• Chủ nghĩa Sinh lực (Vitalism): Khái niệm coi lão hóa là một căn bệnh quan trọng, mở ra không gian để các cơ quan quản lý sức khỏe công nhận lão hóa là một điểm cuối hoặc chỉ số cần tác động.

• Mối tương quan với bệnh tật: Tất cả các bệnh lớn (bệnh tim, ung thư, Alzheimer) đều có mối tương quan chặt chẽ với lão hóa. Nếu có thể ngăn chặn sinh học cơ bản của lão hóa, có thể ngăn ngừa nhiều bệnh khác nhau.

• Tự chủ về sức khỏe: DeSci trao quyền cho mọi người "đẩy sức khỏe của họ trở lại tay mình," đặc biệt là đối với những người muốn đạt đến cấp độ sức khỏe cao hơn hoặc mắc các bệnh hiếm mà ngành dược truyền thống không quan tâm do lợi nhuận không cao.

• Các công ty zero-employee: Sam Altman dự đoán một thế giới nơi sẽ có các công ty trị giá hàng tỷ đô la không có nhân viên, điều này cũng sẽ xảy ra trong khoa học, với các tác nhân AI tạo ra IP và điều hành các doanh nghiệp dựa trên khoa học.

• Tốc độ tăng trưởng parabol: Sự kết hợp của DeSci và AI được dự đoán sẽ dẫn đến "nhiều sự gia tăng parabol trong kiến thức của con người và AI," với những đổi mới không thể đoán trước liên tục xuất hiện.

• Khoa học là công nghệ quan trọng nhất: James khẳng định khoa học là "công nghệ quan trọng nhất trên thế giới" vì nó là chìa khóa cho mọi tiến bộ và tương lai của loài người.

Kết luận:

Các nguồn này phác thảo một tương lai nơi sự kết hợp giữa AI và các mô hình tài trợ phi tập trung của crypto cách mạng hóa khoa học, loại bỏ các rào cản truyền thống, tăng tốc khám phá và trao quyền cho các cá nhân trong việc tìm kiếm sự thật và quản lý sức khỏe của họ. Tầm nhìn này bao gồm các tác nhân AI chủ động, các bầy tác nhân phối hợp và thị trường tài chính khuyến khích việc tìm kiếm sự thật khoa học, hứa hẹn một "sự gia tăng parabol" trong kiến thức và đổi mới của con người.