Tỉ lệ vốn đầu tư theo hệ sinh thái

» Bitcoin chiếm 33.3% → Đây là con số khổng lồ, đã đến lúc cho cộng đồng Bitcoin bùng nổ

» Ether giữ vững quỹ đạo với 22.2%, các protocol mang tính sáng tạo cao vẫn thường xuyên xuất phát từ đây

→ Dòng tiền mới sẽ tiếp tục chảy vào hệ sinh thái Bitcoin và Ethereum

A) Phân Loại Dự Án

Sau khi cùng nghe đóng góp và quan sát kỹ lại thì hiên tại thị trường có 3 kiểu dự án:

[1] Dự án model ponzinomic - fomo mạnh

» DeFi + Staking/Restaking + Farming + GameFi

- Dễ hiểu, dễ tạo trend ( #memecoins #Restaking #Airdrop )

- Tập trung ở những nơi có sẵn nhiều thanh khoản

- Tốc độ kể chuyện + cường điệu + phát triển nhanh thần tốc

- Niềm tin + dự phóng lợi ích cá nhân cao

- Degen + OG ủng hộ

» Ví dụ: $MANTA $MERL #Blast_L2 hoặc Restaking

→ Dễ hiểu: gửi tiền vào nhận thưởng

→ Tập trung thanh khoản: $ETH $BTC #BRC20 holder đông, để không thì ngứa tay

→ Tốc độ:

▪️ Manta Pacific 2 tháng TVL lên $1,4B

▪️ Blast Big Bang 5 tháng TVL lên $2,3B

▪️ Merlin Seal 2 tháng lên $3,7B

→ Niềm tin lợi nhuận: #Airdrop lớn + APR

→ Degen + OG: VCs, Holders, Miner, Validator

[2] Dự án "công nghệ"

» AI + RWA + DePIN + NFT + L1/L2 + Stablecoin

- Có ứng dụng, giải quyết vấn đề thực

- Phát triển dài, tập trung kỹ thuật - Luôn luôn tăng

- Tập trung tạo môi trường thanh khoản mới | Tạo game mới

- Niềm tin + dự phóng lợi ích tổ chức cao, thường liên quan đến truyền thống

- Rất ít Degen + OG ủng hộ

→ Loại này cứ tăng dần dà, mỗi lần bạn ngó vào lại thấy entry cao thêm mấy chục %. Một năm sau thấy tăng hơn trăm đến vài trăm %.

[3] Memecoin - Quick money

- Bản chất của game tài chính, không cần sản phẩm

- Chỉ có cộng đồng: niềm tin + ước mơ xxx + nhàn + dễ hiểu → tạo thành văn hóa/tôn giáo

- Sức mạnh của kể chuyện tạo sự chú ý

- Cường điệu giá và cảm xúc tham lam sợ hãi

→ Đổi đời phát một, dễ tạo nên đa số 95% là rug/rekt

B) Từ Khóa Mới Cần Chú Ý

[1] Chain Abstraction

Đã xuất hiện từ 2023 nhưng chưa nhận được sự chú ý cần thiết, sau khi NEAR tăng x6 lần gần đây với từ khóa này lại được nhắc lại. Về bản chất, chain abstraction đơn giản hóa khả năng tương tác đa blockchain, đa dApp giữa cả devs và người dùng.

Về mục tiêu thì chain abstraction tương đối giống với AggLayer của nhà Polygon mà mình từng đề cập trước đây, chúng cùng giải quyết vấn đề tóm tắt như sau:

• Lạm phát Layer-1 và Layer-2 blockchains.

• dApps chỉ được vận hành trên vài chain cụ thể, cần tích hợp để mở rộng.

• Giải pháp Bridge và cross-chain mang nhiều hạn chế.

• Phân mảnh thanh khoản.

Chain Abstraction Xuất hiện dưới hình thái: Omnichain, Account Abstraction, EVM + SVM (cũng là một phần nhưng không hoàn thiện)

Các dự án đáng chú ý:

» Particle Network - $ALLY

» Near Protocol - $NEAR

» Zeta Chain - $ZETA

» Connext - $NEXT

» LayerZero + Burnt (XION) + AggLayer + dAppOS + Cycle Network

[2] Customizable Rollup (Rollups Có Thể Tùy Chỉnh)

Là từ khóa mới được Eclipse sử dụng nhiều với tục tiêu marketing. Trước đây mình thường xếp Eclipse vào Layer2 với cấu trúc SVM đặc trưng. Tuy nhiên theo quan điểm cá nhân từ đầu tháng 2 khi có deal private mình có quan điểm Layer2 sẽ bão hòa nên Eclipse thời điểm 1 năm sau sẽ không thực sự nổi bật.

Tuy nhiên hiện tại theo quan sát thì dự án nhấn mạnh hơn vào Customizable Rollup, biến nó thành một dự án cơ sở hạn tầng/dịch vụ thì phù hợp hơn. Với Customizable Rollups cho phép các devs có thể tùy chỉnh các thành phần khác nhau theo sở thích riêng của họ, chẳng hạn chọn cấu trúc thực thi như EVM, SVM và MoveVM cũng như các DA Layer như Celestia, Polygon Avail, EigenDA, v.v.

Chính điều này biến Eclipse thành RaaS, tận dụng SVM lấy ưu điểm của hệ Solana đồng thời tạo ra câu chuyện chéo Ethereum + Solana, thay vì trước đây là “Ethereum Killer” thì giờ câu chuyện nghe “nịnh” cho Ethereum hơn.

Với xu hướng câu chuyện này, Eclipse sẽ là đối thủ với AltLayer. Mặc dù cả 2 đều có hướng tiếp cận đặc trưng riêng, tạo ra câu chuyện riêng.

» $ALT = Restaked Rollups

» Eclipse = Customizable Rollups

→ Vậy là Eclipse đã chọn cho mình hướng đi mới sáng lạn hơn, thay vì chọn Layer2, tương lai chỉ cần một cú click là xong thì câu chuyện Layer2 lạm phát mình quan ngại chắc chắn xảy ra.

Về tác động sau nâng cấp Dencun:

Quá trình chuyển đổi của Ethereum từ POW sang POS được chia thành ba giai đoạn chính: Beacon chain, The Merge, và Sharding.

Nâng cấp Dencun thực sự thuộc về giai đoạn Proto-Sharding trước sharding, chủ yếu giới thiệu EIP4844 và tiện ích mở rộng gói dữ liệu Blob. Ban đầu đây chỉ là một nâng cấp nhỏ, nhưng ảnh hưởng của nó đối với lớp Rollup 2 lớn đến nỗi độ phổ biến thị trường của nó vượt qua chính nâng cấp sharding.

Đóng góp lớn nhất của nâng cấp Dencun là thực hiện việc tách biệt giữa việc tiêu thụ tài nguyên giao dịch của lớp thực thi (Execution) trên mạng chính Ethereum và việc gọi gói dữ liệu tạm thời Blob của lớp đồng thuận (Consensus).

Cụ thể, dữ liệu L2 truyền thống được đóng gói vào calldata. Sau khi tính phí độc lập, khi dữ liệu thực sự cần thiết, nó sẽ được gọi trực tiếp từ lớp đồng thuận mà không tiêu thụ tài nguyên tính toán của lớp thực thi, từ đó giúp tiết kiệm đáng kể chi phí gas.

Sau nâng cấp Dencun, liệu kỳ vọng của thị trường đối với sharding có biến mất? Giải pháp sharding thực chất coi mỗi block là một blockchain phụ, và cuối cùng kết hợp những chain phụ này thành một block trên blockchain chính, từ đó thực hiện cải thiện toàn diện về khả năng giao dịch, tỷ lệ giao dịch, và hiệu quả.

Về bản chất, sharding giảm bớt gánh nặng cho mạng Ethereum chính bằng cách chia không gian khối, trực tiếp giảm phí gas trên Ethereum. Tuy nhiên, hiện tại layer 2 đang thúc đẩy modularization, và sự tách biệt của lớp thực thi, lớp thanh toán, lớp DA, v.v. cũng đang giảm gánh nặng cho chain chính.

Có thể nói, modularization cũng là hình thức "sharding" Ethereum. Nếu Vitalik không thay đổi hướng đi của sharding, việc cạnh tranh giữa Sharding và modularization trên cùng một sân khấu để giành lấy hệ sinh thái sẽ khiến Ethereum trở nên bị động.

Từ một góc độ khác, sharding + modularization có thể làm cho Ethereum trở nên mạnh mẽ hơn.

Nhưng cái chính mình muốn đề cập ở đây là vè mặt giải pháp sharding tương đối giống Layer và Layer 3 ( nên để tạo ra sự kỳ vọng lớn như Dencun hay The Merge nó phải khủng bố hơn.

→ Tạo ra sự chú ý lớn = tạo ra kỳ vọng = trend và dòng thanh khoản

Tỉ lệ vốn đầu tư theo hệ sinh thái

» Bitcoin chiếm 33.3% → Đây là con số khổng lồ, đã đến lúc cho cộng đồng Bitcoin bùng nổ

» Ether giữ vững quỹ đạo với 22.2%, các protocol mang tính sáng tạo cao vẫn thường xuyên xuất phát từ đây

→ Dòng tiền mới sẽ tiếp tục chảy vào hệ sinh thái Bitcoin và Ethereum

A) Phân Loại Dự Án

Sau khi cùng nghe đóng góp và quan sát kỹ lại thì hiên tại thị trường có 3 kiểu dự án:

[1] Dự án model ponzinomic - fomo mạnh

» DeFi + Staking/Restaking + Farming + GameFi

- Dễ hiểu, dễ tạo trend ( #memecoins #Restaking #Airdrop )

- Tập trung ở những nơi có sẵn nhiều thanh khoản

- Tốc độ kể chuyện + cường điệu + phát triển nhanh thần tốc

- Niềm tin + dự phóng lợi ích cá nhân cao

- Degen + OG ủng hộ

» Ví dụ: $MANTA $MERL #Blast_L2 hoặc Restaking

→ Dễ hiểu: gửi tiền vào nhận thưởng

→ Tập trung thanh khoản: $ETH $BTC #BRC20 holder đông, để không thì ngứa tay

→ Tốc độ:

▪️ Manta Pacific 2 tháng TVL lên $1,4B

▪️ Blast Big Bang 5 tháng TVL lên $2,3B

▪️ Merlin Seal 2 tháng lên $3,7B

→ Niềm tin lợi nhuận: #Airdrop lớn + APR

→ Degen + OG: VCs, Holders, Miner, Validator

[2] Dự án "công nghệ"

» AI + RWA + DePIN + NFT + L1/L2 + Stablecoin

- Có ứng dụng, giải quyết vấn đề thực

- Phát triển dài, tập trung kỹ thuật - Luôn luôn tăng

- Tập trung tạo môi trường thanh khoản mới | Tạo game mới

- Niềm tin + dự phóng lợi ích tổ chức cao, thường liên quan đến truyền thống

- Rất ít Degen + OG ủng hộ

→ Loại này cứ tăng dần dà, mỗi lần bạn ngó vào lại thấy entry cao thêm mấy chục %. Một năm sau thấy tăng hơn trăm đến vài trăm %.

[3] Memecoin - Quick money

- Bản chất của game tài chính, không cần sản phẩm

- Chỉ có cộng đồng: niềm tin + ước mơ xxx + nhàn + dễ hiểu → tạo thành văn hóa/tôn giáo

- Sức mạnh của kể chuyện tạo sự chú ý

- Cường điệu giá và cảm xúc tham lam sợ hãi

→ Đổi đời phát một, dễ tạo nên đa số 95% là rug/rekt

B) Từ Khóa Mới Cần Chú Ý

[1] Chain Abstraction

Đã xuất hiện từ 2023 nhưng chưa nhận được sự chú ý cần thiết, sau khi NEAR tăng x6 lần gần đây với từ khóa này lại được nhắc lại. Về bản chất, chain abstraction đơn giản hóa khả năng tương tác đa blockchain, đa dApp giữa cả devs và người dùng.

Về mục tiêu thì chain abstraction tương đối giống với AggLayer của nhà Polygon mà mình từng đề cập trước đây, chúng cùng giải quyết vấn đề tóm tắt như sau:

• Lạm phát Layer-1 và Layer-2 blockchains.

• dApps chỉ được vận hành trên vài chain cụ thể, cần tích hợp để mở rộng.

• Giải pháp Bridge và cross-chain mang nhiều hạn chế.

• Phân mảnh thanh khoản.

Chain Abstraction Xuất hiện dưới hình thái: Omnichain, Account Abstraction, EVM + SVM (cũng là một phần nhưng không hoàn thiện)

Các dự án đáng chú ý:

» Particle Network - $ALLY

» Near Protocol - $NEAR

» Zeta Chain - $ZETA

» Connext - $NEXT

» LayerZero + Burnt (XION) + AggLayer + dAppOS + Cycle Network

[2] Customizable Rollup (Rollups Có Thể Tùy Chỉnh)

Là từ khóa mới được Eclipse sử dụng nhiều với tục tiêu marketing. Trước đây mình thường xếp Eclipse vào Layer2 với cấu trúc SVM đặc trưng. Tuy nhiên theo quan điểm cá nhân từ đầu tháng 2 khi có deal private mình có quan điểm Layer2 sẽ bão hòa nên Eclipse thời điểm 1 năm sau sẽ không thực sự nổi bật.

Tuy nhiên hiện tại theo quan sát thì dự án nhấn mạnh hơn vào Customizable Rollup, biến nó thành một dự án cơ sở hạn tầng/dịch vụ thì phù hợp hơn. Với Customizable Rollups cho phép các devs có thể tùy chỉnh các thành phần khác nhau theo sở thích riêng của họ, chẳng hạn chọn cấu trúc thực thi như EVM, SVM và MoveVM cũng như các DA Layer như Celestia, Polygon Avail, EigenDA, v.v.

Chính điều này biến Eclipse thành RaaS, tận dụng SVM lấy ưu điểm của hệ Solana đồng thời tạo ra câu chuyện chéo Ethereum + Solana, thay vì trước đây là “Ethereum Killer” thì giờ câu chuyện nghe “nịnh” cho Ethereum hơn.

Với xu hướng câu chuyện này, Eclipse sẽ là đối thủ với AltLayer. Mặc dù cả 2 đều có hướng tiếp cận đặc trưng riêng, tạo ra câu chuyện riêng.

» $ALT = Restaked Rollups

» Eclipse = Customizable Rollups

→ Vậy là Eclipse đã chọn cho mình hướng đi mới sáng lạn hơn, thay vì chọn Layer2, tương lai chỉ cần một cú click là xong thì câu chuyện Layer2 lạm phát mình quan ngại chắc chắn xảy ra.

Về tác động sau nâng cấp Dencun:

Quá trình chuyển đổi của Ethereum từ POW sang POS được chia thành ba giai đoạn chính: Beacon chain, The Merge, và Sharding.

Nâng cấp Dencun thực sự thuộc về giai đoạn Proto-Sharding trước sharding, chủ yếu giới thiệu EIP4844 và tiện ích mở rộng gói dữ liệu Blob. Ban đầu đây chỉ là một nâng cấp nhỏ, nhưng ảnh hưởng của nó đối với lớp Rollup 2 lớn đến nỗi độ phổ biến thị trường của nó vượt qua chính nâng cấp sharding.

Đóng góp lớn nhất của nâng cấp Dencun là thực hiện việc tách biệt giữa việc tiêu thụ tài nguyên giao dịch của lớp thực thi (Execution) trên mạng chính Ethereum và việc gọi gói dữ liệu tạm thời Blob của lớp đồng thuận (Consensus).

Cụ thể, dữ liệu L2 truyền thống được đóng gói vào calldata. Sau khi tính phí độc lập, khi dữ liệu thực sự cần thiết, nó sẽ được gọi trực tiếp từ lớp đồng thuận mà không tiêu thụ tài nguyên tính toán của lớp thực thi, từ đó giúp tiết kiệm đáng kể chi phí gas.

Sau nâng cấp Dencun, liệu kỳ vọng của thị trường đối với sharding có biến mất? Giải pháp sharding thực chất coi mỗi block là một blockchain phụ, và cuối cùng kết hợp những chain phụ này thành một block trên blockchain chính, từ đó thực hiện cải thiện toàn diện về khả năng giao dịch, tỷ lệ giao dịch, và hiệu quả.

Về bản chất, sharding giảm bớt gánh nặng cho mạng Ethereum chính bằng cách chia không gian khối, trực tiếp giảm phí gas trên Ethereum. Tuy nhiên, hiện tại layer 2 đang thúc đẩy modularization, và sự tách biệt của lớp thực thi, lớp thanh toán, lớp DA, v.v. cũng đang giảm gánh nặng cho chain chính.

Có thể nói, modularization cũng là hình thức "sharding" Ethereum. Nếu Vitalik không thay đổi hướng đi của sharding, việc cạnh tranh giữa Sharding và modularization trên cùng một sân khấu để giành lấy hệ sinh thái sẽ khiến Ethereum trở nên bị động.

Từ một góc độ khác, sharding + modularization có thể làm cho Ethereum trở nên mạnh mẽ hơn.

Nhưng cái chính mình muốn đề cập ở đây là vè mặt giải pháp sharding tương đối giống Layer và Layer 3 ( nên để tạo ra sự kỳ vọng lớn như Dencun hay The Merge nó phải khủng bố hơn.

→ Tạo ra sự chú ý lớn = tạo ra kỳ vọng = trend và dòng thanh khoản